**ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត៖ ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គមរបស់កម្ពុជា មិនអាចកាត់ផ្តាច់ពីការគាំទ្រ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងជិតស្និទ្ធពីចិនបានឡើយ**ឯកឧត្តម សួស ប្រាថ្នា បន្តអញ្ជើញទស្សនកិច្ចសិក្សាស្វែងយល់អំពីបទពិសោធនៃការគ្រប់គ្រងទីតាំងញែក និងកែច្នៃសំរាមក្នុងតំបន់ MULYOAGUNG នៃខេត្ត JAVA ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី**អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ ជំរុញឱ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់ ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើការផ្ដល់សេវាគ្រប់ប្រភេទ ជូនប្រជាពលរដ្ឋ តាមយន្តការច្រកចេញចូលតែមួយ ឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរ**ខេត្តស្វាយរៀង ប្ដេជ្ញាបោសសម្អាត «ស្កេមអនឡាញ» ឱ្យអស់ពីមូលដ្ឋាន**វត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួនពីរបន្ថែមទៀត នឹងត្រូវបញ្ជូនត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ**UN៖ ចំនួនប្រជាជនដែលផ្លាស់ទីលំនៅដោយបង្ខំបានធ្លាក់ចុះជាលើកដំបូង ក្នុងរយៈពេល ១ទសវត្សរ៍**នាវិកឥណ្ឌា៣នាក់ បានបាត់បង់ជីវិតបន្ទាប់ពីកប៉ាល់ពាណិជ្ជកម្មមួយគ្រឿង រងការវាយប្រហារពីយោធាអាមេរិក នៅក្បែរឆ្នេរប្រទេសអូម៉ង់**លោក Pete Hegseth ព្រមានគុយបាកុំឱ្យទិញអាវុធដែលអាចវាយប្រហារលើទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក**សម្ដេចតេជោ៖ គោលដៅរបស់កម្ពុជាសម្រាប់ការផលិតសម្ភារៈយោធាត្រូវតែមានកម្រិតផ្គត់ផ្គង់ក្នុងប្រទេសឱ្យគ្រប់គ្រាន់ជាមុនសិន ទើបអនុញ្ញាតឱ្យមានការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស**សម្ដេចតេជោ៖ កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវដំណោះស្រាយសន្តិវិធី គឺមិនវ៉ៃគេ ប៉ុន្តែក៏មិនមែនសន្តិវិធីចំពោះនរណាដែលមកវ៉ៃកម្ពុជាដែរ**សម្ដេចតេជោ ថ្លែងអំណរគុណដល់ពលរដ្ឋដែលបោះឆ្នោតជូនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា**សម្ដេចតេជោ ណែនាំឱ្យស្រាវជ្រាវរកអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលនាំសាច់បង្កកថៃចូលកម្ពុជា**សម្តេចតេជោ ប្រាប់ឱ្យក្រុមប្រឆាំងរង់ចាំមើលថា តើថ្ងៃមុខវិស័យយោធារបស់កម្ពុជា នឹងរឹងមាំខ្លាំងយ៉ាងណា**សម្តេចតេជោ៖ ការផលិតសម្ភារៈយោធារបស់កម្ពុជាគឺមិនមែនសម្រាប់យកទៅឈ្លានពានអ្នកណានោះទេ**បទវិភាគ​៖​ “និមិត្តសញ្ញាថ្មី”នៃ​ទំនាក់ទំនង​ចិន-កូរ៉េខាងជើង​នឹង​ណែនាំ​ប្រ​ទេស​ទាំងពីរ​បើកទំព័រថ្មីនៃ​ការអភិវឌ្ឍ​**អាវុធហត្ថខេត្តបន្ទាយមានជ័យ អំពាវនាវដល់ម្ចាស់ម៉ូតូចំនួន២២គ្រឿង ដែលបាត់មកទំនាក់ទំនងមូលដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថក្រុងប៉ោយប៉ែតដោយភ្ជាប់ជាមួយឯកសារពាក់ព័ន្ធ**ឯកឧត្តម ឡេង ប៉េងឡុង៖ មន្ត្រីរាជការដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀន នឹងត្រូវបណ្តេញចេញពីក្របខណ្ឌដោយគ្មានការលើកលែង**សម្តេច ម៉ែន សំអន៖ ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាម គឺជាទំនាក់ទំនងមិត្តភាពប្រពៃណី ភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ**សំណុំរឿងវិវាទដីធ្លី ដែលអូសបន្ទាយអស់រយៈពេលជាង ១២ឆ្នាំ នៅស្រុកអូរគ្រៀងសែនជ័យ ត្រូវបានដោះស្រាយបញ្ចប់ជោគជ័យ**អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដាក់បទបញ្ជាដល់អភិបាលខណ្ឌទាំង១៤ បន្តចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងឃ្លាំងស្តុកទំនិញ ឬផលិតផលបង្កក ដែលសង្ស័យមានប្រភពនាំចូលពីថៃ

រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលកម្ពុជា ដឹកនាំគណៈប្រតិភូ ចូលរួមកិច្ចប្រជុំពេញអង្គរដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលអាស៊ានលើកទី១៦ ក្រោមមូលបទ”បរិវត្តកម្មការអភិវឌ្ឍវិស័យសុខាភិបាលអាស៊ានក្នុងបរិបទថ្មី”

ភ្នំពេញ៖ ដោយទទួលបានគោលការណ៍អនុញ្ញាតដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពី សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នារសៀលថ្ងៃទី៨ ខែសីហាឆ្នាំ២០២៤ ឯកឧត្តមសាស្ត្រាចារ្យ ឈាង រ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល បានអញ្ជើញដឹកនាំគណៈប្រតិភូ ចូលរួមកិច្ចប្រជុំពេញអង្គរដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលអាស៊ានលើកទី១៦ ក្រោមមូលបទ”បរិវត្តកម្មការអភិវឌ្ឍវិស័យសុខាភិបាលអាស៊ានក្នុងបរិបទថ្មី” ដោយមានការសម្របសម្រួលពីលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន ដោយមានការចូលរួមពីរដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលអាស៊ានទាំង១០ប្រទេស រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលទីម័រឡេស្តេ និងនាយកអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច និងនាយកអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ នៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ នៃសាធារណៈរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ។

រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលអាស៊ានទាំង១០ប្រទេស រួមជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលទីម័រឡេស្តេ បានបញ្ជាក់គោលជំហររបស់ខ្លួនតាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមក្រោមប្រធានបទ៖ “ពង្រឹងសមត្ថភាពប្រព័ន្ធសុខាភិបាលក្រោយការរាតត្បាត ដើម្បីពង្រឹងភាពធន់ក្នុងតំបន់” និងបានឯកភាពគ្នាលើចំនុចមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖

១-បង្កើតទស្សនវិស័យអភិវឌ្ឍអាទិភាព និងយុទ្ធសាស្ត្រសុខាភិបាលអាស៊ានក្រោយឆ្នាំ២០២៥ តាមរយៈ ASEAN SOMHD និង ASEAN Health Clusters ដោយបញ្ចូលមេរៀនបទពិសោធន៍ពីជំងឺកូវីដ-១៩ និងការគំរាមកំហែងផ្នែកសុខភាពសាធារណៈផ្សេងទៀត និងបញ្ហាប្រឈមឆ្លងវិស័យផ្សេងទៀតដែលមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។

២-ពង្រីក និងបន្តនិរន្តរភាពនៃសកម្មភាពរួមក្នុងតំបន់ ដើម្បីពង្រឹងបន្ថែមនូវសមត្ថភាពប្រព័ន្ធសុខភាពក្រោយជំងឺរាតត្បាត និងបង្កើនភាពធន់ក្នុងតំបន់ តាមរយៈការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូខាងក្រៅ ដើម្បីផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក ការចែករំលែកព័ត៌មាន និងការផ្លាស់ប្តូរបច្ចេកទេស ការកសាងសមត្ថភាព ការពង្រឹងមន្ទីរពិសោធន៍ និងការតាមដានជំងឺ។

៣-ពង្រីកយន្តការដឹកនាំវិស័យសុខាភិបាលអាស៊ានដែលមានស្រាប់ ដើម្បីជំរុញសន្តិសុខសុខភាពក្នុងតំបន់ ដោយបង្កើនគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់យើងស្តីពីការត្រៀមលក្ខណៈ ការការពារ ការស្រាវជ្រាវ និងសមត្ថភាពឆ្លើយតបចំពោះការគំរាមកំហែងសុខភាពនាពេលអនាគត និងការសង្គ្រោះបន្ទាន់ ក្នុងចំណោមបណ្តាញមជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការបន្ទាន់អាស៊ាន (EOC) មជ្ឈមណ្ឌលវាយតម្លៃហានិភ័យ និងទំនាក់ទំនងហានិភ័យអាស៊ាន មជ្ឈមណ្ឌលនិម្មិត BioDiaspora អាស៊ាន បណ្តាញបណ្តុះបណ្តាលផ្នែករោគរាតត្បាតក្នុងតំបន់អាស៊ានបូក៣ និងបណ្តាញសុខភាពតែមួយអាស៊ាន។

៤-ជំរុញគំនិតផ្តួចផ្តើមក្នុងតំបន់រួមជាមួយដៃគូពាក់ព័ន្ធ លើការលើកកម្ពស់របៀបរស់នៅដែលមានសុខភាពល្អ ឆ្លើយតបទៅនឹងរាល់គ្រោះថ្នាក់ និងការគំរាមកំហែងដែលកំពុងកើតមាន ការពង្រឹងប្រព័ន្ធសុខាភិបាល និងការទទួលបានការថែទាំ ធានាសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងសេចក្តីប្រកាសទាក់ទងនឹងសុខភាព និងការប្តេជ្ញាចិត្តពាក់ព័ន្ធនឹងប្រព័ន្ធសំរបសំរួលបន្ទាន់ផ្នែកសុខភាពសាធារណៈ ការបញ្ចប់គ្រប់ទម្រង់នៃកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភាពស៊ាំនឹងថ្នាំសំលាប់មេរោគ ការលើកកម្ពស់សុខភាពផ្លូវចិត្ត ការគ្រប់គ្រងសុខភាពគ្រោះមហន្តរាយ សុខភាពមនុស្សចាស់ដែលសកម្ម ការការពារ និងគ្រប់គ្រងជំងឺមិនឆ្លង សុវត្ថិភាព និងការពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯងស្តីពីវ៉ាក់សាំង ឱសថ និងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ការបញ្ចប់ជំងឺអេដស៍នៅឆ្នាំ២០៣០ និងគំនិតផ្តួចផ្តើមសុខភាពតែមួយ។

៥-សេចក្តីប្រកាសរួមរបស់មេដឹកនាំអាស៊ានស្តីពីការពង្រឹងជីវសុវត្ថិភាពជីវសន្តិសុខក្នុងតំបន់ នឹងត្រូវដាក់ស្នើសុំអនុម័តនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៤ និង៤៥។

៦-ជំរុញនវានុវត្តន៍ និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាសុខភាពឌីជីថល ដើម្បីកែលម្អលទ្ធផលសុខភាព លើកកម្ពស់ការផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាព និងសម្របសម្រួលកិច្ចសហការឆ្លងព្រំដែន និងការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានក្នុងចំណោមរដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន រួមទាំងភាពជាដៃគូសាធារណៈ និងឯកជន ដើម្បីពន្លឿនការអនុម័ត និងការរួមបញ្ចូលដំណោះស្រាយសុខភាពឌីជីថល។

៧-ពន្លឿនប្រតិបត្តិការនៃមជ្ឈមណ្ឌលអាស៊ានសម្រាប់គ្រោះអាសន្នសុខភាពសាធារណៈ និងជំងឺកើតថ្មី (ACPHEED) តាមរយៈការពិនិត្យបញ្ចប់ និងការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើត (EA) និងកិច្ចព្រមព្រៀងប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះ និងការបញ្ចូលសកម្មភាពនៅក្នុងផែនការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសុខាភិបាលអាស៊ានក្រោយឆ្នាំ២០២៥។

អង្គប្រជុំបានចាត់តាំងឧត្តមមន្ត្រីជាន់សុខាភិបាលអាស៊ាន ឱ្យអនុវត្តកិច្ចការបន្ទាន់ និងចំពោះមុខមួយចំនួន ដើម្បីគាំទ្រសេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋមន្រ្តីសុខាភិបាលអាស៊ាន នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំខាងលើនេះ ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងផលប្រយោជន៍រួម ស្របតាមចក្ខុវិស័យ បេសកកម្ម គោលដៅ យុទ្ធសាស្ត្រ និងអាទិភាពសុខភាពរបស់វិស័យសុខាភិបាលអាស៊ាន និងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងវិធាននៃនីតិវិធីស្តីពីការចូលរួមរបស់អង្គភាពជាមួយវិស័យសុខាភិបាលអាស៊ាន។
កិច្ចប្រជុំបានអនុម័តលើសេចក្តីថ្លែងការរួមនៃកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលអាស៊ានលើកទី១៦ ដោយបានប្តេជ្ញាក្នុងការធ្វើបរិវត្តកម្ម និងអភិវឌ្ឍន៍សុខភាពអាស៊ានឱ្យមានភាពធន់ក្នុងបរិបទថ្មីសម្រាប់ក្រោយឆ្នាំ ២០២៥ ដោយកិច្ចប្រជុំបានសង្កត់ធ្ងន់លើការកំណត់អាទិភាពសុខភាព នឹងយកបទពិសោធន៍ដែលបាន ឆ្លងកាត់កន្លងមក ជាពិសេសការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។

រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលអាស៊ានបានយល់ព្រមពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ ពង្រឹងសមត្ថភាពប្រព័ន្ធសុខាភិបាល និងជំរុញសន្តិសុខសុខភាព ដោយបង្កើតគំនិតផ្តួចផ្តើមដូចជាបណ្តាញមជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការគ្រាអាសន្នអាស៊ាន មជ្ឈមណ្ឌលវាយតម្លៃហានិភ័យ និងទំនាក់ទំនងហានិភ័យអាស៊ាន និងយន្តការសំខាន់ៗផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់៕

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង