**ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត៖ ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គមរបស់កម្ពុជា មិនអាចកាត់ផ្តាច់ពីការគាំទ្រ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងជិតស្និទ្ធពីចិនបានឡើយ**ឯកឧត្តម សួស ប្រាថ្នា បន្តអញ្ជើញទស្សនកិច្ចសិក្សាស្វែងយល់អំពីបទពិសោធនៃការគ្រប់គ្រងទីតាំងញែក និងកែច្នៃសំរាមក្នុងតំបន់ MULYOAGUNG នៃខេត្ត JAVA ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី**អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ ជំរុញឱ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់ ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើការផ្ដល់សេវាគ្រប់ប្រភេទ ជូនប្រជាពលរដ្ឋ តាមយន្តការច្រកចេញចូលតែមួយ ឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរ**ខេត្តស្វាយរៀង ប្ដេជ្ញាបោសសម្អាត «ស្កេមអនឡាញ» ឱ្យអស់ពីមូលដ្ឋាន**វត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួនពីរបន្ថែមទៀត នឹងត្រូវបញ្ជូនត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ**UN៖ ចំនួនប្រជាជនដែលផ្លាស់ទីលំនៅដោយបង្ខំបានធ្លាក់ចុះជាលើកដំបូង ក្នុងរយៈពេល ១ទសវត្សរ៍**នាវិកឥណ្ឌា៣នាក់ បានបាត់បង់ជីវិតបន្ទាប់ពីកប៉ាល់ពាណិជ្ជកម្មមួយគ្រឿង រងការវាយប្រហារពីយោធាអាមេរិក នៅក្បែរឆ្នេរប្រទេសអូម៉ង់**លោក Pete Hegseth ព្រមានគុយបាកុំឱ្យទិញអាវុធដែលអាចវាយប្រហារលើទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក**សម្ដេចតេជោ៖ គោលដៅរបស់កម្ពុជាសម្រាប់ការផលិតសម្ភារៈយោធាត្រូវតែមានកម្រិតផ្គត់ផ្គង់ក្នុងប្រទេសឱ្យគ្រប់គ្រាន់ជាមុនសិន ទើបអនុញ្ញាតឱ្យមានការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស**សម្ដេចតេជោ៖ កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវដំណោះស្រាយសន្តិវិធី គឺមិនវ៉ៃគេ ប៉ុន្តែក៏មិនមែនសន្តិវិធីចំពោះនរណាដែលមកវ៉ៃកម្ពុជាដែរ**សម្ដេចតេជោ ថ្លែងអំណរគុណដល់ពលរដ្ឋដែលបោះឆ្នោតជូនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា**សម្ដេចតេជោ ណែនាំឱ្យស្រាវជ្រាវរកអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលនាំសាច់បង្កកថៃចូលកម្ពុជា**សម្តេចតេជោ ប្រាប់ឱ្យក្រុមប្រឆាំងរង់ចាំមើលថា តើថ្ងៃមុខវិស័យយោធារបស់កម្ពុជា នឹងរឹងមាំខ្លាំងយ៉ាងណា**សម្តេចតេជោ៖ ការផលិតសម្ភារៈយោធារបស់កម្ពុជាគឺមិនមែនសម្រាប់យកទៅឈ្លានពានអ្នកណានោះទេ**បទវិភាគ​៖​ “និមិត្តសញ្ញាថ្មី”នៃ​ទំនាក់ទំនង​ចិន-កូរ៉េខាងជើង​នឹង​ណែនាំ​ប្រ​ទេស​ទាំងពីរ​បើកទំព័រថ្មីនៃ​ការអភិវឌ្ឍ​**អាវុធហត្ថខេត្តបន្ទាយមានជ័យ អំពាវនាវដល់ម្ចាស់ម៉ូតូចំនួន២២គ្រឿង ដែលបាត់មកទំនាក់ទំនងមូលដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថក្រុងប៉ោយប៉ែតដោយភ្ជាប់ជាមួយឯកសារពាក់ព័ន្ធ**ឯកឧត្តម ឡេង ប៉េងឡុង៖ មន្ត្រីរាជការដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀន នឹងត្រូវបណ្តេញចេញពីក្របខណ្ឌដោយគ្មានការលើកលែង**សម្តេច ម៉ែន សំអន៖ ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាម គឺជាទំនាក់ទំនងមិត្តភាពប្រពៃណី ភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ**សំណុំរឿងវិវាទដីធ្លី ដែលអូសបន្ទាយអស់រយៈពេលជាង ១២ឆ្នាំ នៅស្រុកអូរគ្រៀងសែនជ័យ ត្រូវបានដោះស្រាយបញ្ចប់ជោគជ័យ**អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដាក់បទបញ្ជាដល់អភិបាលខណ្ឌទាំង១៤ បន្តចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងឃ្លាំងស្តុកទំនិញ ឬផលិតផលបង្កក ដែលសង្ស័យមានប្រភពនាំចូលពីថៃ

ពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ានលើកទី២០បង្កើនអានុភាពកសាងសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ប្រកបដោយភាពរឹងមាំ

ពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ាន ជាវេទិកានៃការផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគដ៏សំខាន់រវាងបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាននិងប្រទេសចិន។ ការរៀបចំចូលរួមពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ានលើកទី២០ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះដែលប្រព្រឹត្ត ទៅចាប់ពីថ្ងៃទី១៦-២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និសីទ និងពិព័រណ៍អន្តរជាតិ នាទីក្រុងណាននីង តំបន់ស្វយ័តក្វាងស៊ី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ក្រោមប្រធានបទ រួមគ្នាកសាងសហគមន៍មួយប្រកបដោយភាពសុខដុមនិងវាសនាតែមួយ និងជាឆ្នាំគម្រប់ខួបអនុស្សាវរីយ៍លើកទី២០នៃភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរវាងចិន-អាស៊ាន។ គណៈកម្មការរៀបចំពិព័រណ៍បានអញ្ជើញប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់រៀបចំដឹកនាំប្រតិភូពាណិជ្ជកម្មដែលមានរួមមានអ្នកតាំងពិព័រណ៍ អ្នកទស្សនាពិព័រណ៍ដើម្បីជួបដៃគូពាណិជ្ជកម្ម ទៅចូលរួមដោយផ្ទាល់ និងចូលរួមក្នុងកម្មវិធីសំខាន់ៗ ដូចជា វេទិធុរកិច្ច វិនិយោគ និងទេសចរណ៍កម្ពុជា-ចិន វេទិកាធុរកិច្ចនិងវិនិយោគចិន-អាស៊ានជាដើម។

ពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ាន ជាពេលវេលាដ៏សមស្របលើដំណើរការដ៏ល្អប្រសើរនៃសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិននិងអាស៊ានក្នុងការជំរុញបន្ថែមនូវកំណើនទំហំពាណិជ្ជកម្មរបស់អាស៊ាន-ចិនដែលបានកើនដល់៧២២ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកកាលពីឆ្នាំ២០២២ ហើយក៏ជាការលើកទឹកចិត្តដល់បណ្តាសហគ្រាសនានាចូលរួមជាកម្លាំងកាន់តែសកម្មលើសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មថែមទៀតដែរ ជាក់ស្តែងក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ សហគ្រាសដែលចូលរួមពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ានលើកនេះមានចំនួនជិត២០០០ ហើយទំហំសរុបសម្រាប់តាំងពិព័រណ៍គឺ ១សែន២ពាន់ម៉ែត្រក្រឡា រីឯទំហំតំបន់តាំងពិព័រណ៍បរទេស គឺលើសពី៣០% ក្នុងនោះតំបន់តាំងពិព័រណ៍ទំនិញអាស៊ានបានទាក់ទាញសហគ្រាសម៉ាកល្បីឈ្មោះទ្រង់ទ្រាយធំរបស់ប្រទេសអាស៊ានចំនួនប្រហែល៦៤០ចូលរួមពិព័រណ៍លើកនេះ។

ពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ាន ក៏ជាការឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញនូវកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នារវាងចិននិងអាស៊ានក្នុងរយៈពេលជាងបីទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ ដែលអាចឱ្យយើងវាយតម្លៃបានយ៉ាងច្បាស់ថាទំនាក់ទំនងរវាងចិននិងអាស៊ានកាន់តែជិតស្និតនិងរឹងមាំទោះបីជាប្រទេសទាំងអស់កំពុងហែលឆ្លងកាត់នូវស្ថានភាពលំបាករៀងៗខ្លួនយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ចិននិងអាស៊ានបានបោះជំហានរួមគ្នា ដើម្បីកសាងសហគមន៍ជោគវាសនារួម ហើយចិននិងអាស៊ានកំពុងបើកទំព័រថ្មីឆ្ពោះទៅរកវិបុលភាពរួមគ្នា។ ការណ៍នេះបានបង្ហាញឱ្យឃើញថាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរួមបញ្ចូលជាមួយនឹងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មដោយសេរីនិងបើកចំហ គឺជាវិថីតែមួយគត់ដែលនាំមកនូវសុខសន្តិភាព និងវិបុលភាពរួមយ៉ាងពិតប្រាកដ។

ពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ាន បានផ្តល់ជាសក្ខីកម្មដែលមិនអាចប្រកែកបានថា ចិននិងអាស៊ានគឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតរបស់គ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំជាប់គ្នា ជាក់ស្តែងនៅឆ្នាំ២០២២ ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសចិននិងបណ្តាប្រទេសអាស៊ានលើសពី៦.៥២ពាន់ពាន់លានយាន់កើនឡើង ១៥% ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ហើយបានបន្តក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតរវាងគ្នាទៅវិញទៅមកចាប់ពីខែមករាដល់ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣នេះ ដោយបានជំរុញពាណិជ្ជកម្មចិន-អាស៊ានបានឈានដល់ ៤.១១ពាន់ពាន់លានយាន់ កើនឡើង១.៦% ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក៏បានបង្ហាញពីទិសដៅខាងមុខដែលអាស៊ាននិងចិនត្រូវបន្តកិច្ចខិតខំពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនិងការពឹងពាក់គ្នាទៅវិញទៅមកបន្ថែមទៀតតាមរយៈការបន្តបើកច្រកទីផ្សារ ការពង្រឹងការតភ្ជាប់ ការពង្រឹងភាពធន់នៃខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ ការពង្រឹងសមត្ថភាពផលិតកម្មតភ្ជាប់ទៅនឹងការផ្គត់ផ្គង់ ការពង្រឹងកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម និងរួមគ្នាជំរុញសកម្មភាពវិនិយោគទៅវិញទៅមក។

ពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ាន បានលើកទឹកចិត្តដល់ការបង្កើតប្លុកពិព័រណ៍បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលជាលើកដំបូងដែលជាការបង្ហាញឱ្យឃើញនូវការរួមកម្លាំងរវាងប្រទេសចិនជាមួយអាស៊ានចាប់យកនូវកាលានុវត្តភាពជាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានផ្តល់ឲ្យដោយបដិវត្តន៍ផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យាថ្មី និងការផ្លាស់ប្តូរផ្នែកឧស្សាហកម្ម ផ្លាស់ប្តូរគំរូនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដោយប្រើប្រាស់នវានុវត្តន៍ ហើយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពកម្លាំងផលិតកម្ម និងនវានុវត្តន៍បន្ថែមទៀត ដែលក្នុងនោះក្រុមហ៊ុនដ៏ឆ្នើមចំនួន១៦៦ក្នុងមុខរបរឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ និងផលិតផលថ្មីៗមួយចំនួនធំត្រូវបានដាក់បង្ហាញនៅក្នុងពិព័រណ៍បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលលើកនេះ។

ជារួម ពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ាន ជាការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់រវាងចិននិងអាស៊ានដែលតែងបានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវច្បាប់នានារបស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក គាំទ្រដល់ប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មពហុភាគីដែលមានលក្ខណៈ បើកចំហ តម្លាភាព បរិយាប័ន្ន និងគ្មានការរើសអើង ហើយកសាងសេដ្ឋកិច្ចតំបន់អាស៊ីមួយដែលបើកចំហ។ តាមរយៈពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ានរយៈពេល២០ឆ្នាំនេះបានផ្តល់ផលជាច្រើនក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ ដែលប្រទេសចិននិងអាស៊ាននឹងបង្កើនកិច្ចគាំទ្ររបស់ខ្លួនទៅលើពហុភាគីនិយម ស្របពេលដែលប្រទេសចិននិងអាស៊ានកំពុងបន្តការអភិវឌ្ឍខ្លួនឯង៕
ដោយបណ្ឌិត ជា មុនីឫទ្ធិ
ប្រធានសមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជា-ចិន

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង