ភ្នំពេញ៖ បញ្ហាការបំពុលដោយសារប្លាស្ទិកនៅកន្លែងសាធារណៈនៅតែជាបញ្ហាធំមួយនៅក្នុងទីក្រុង និងតំបន់ជនបទជាច្រើនទូទាំងពិភពលោក។ តាមដងផ្លូវ សួនច្បារ មាត់ទន្លេ និងផ្សារ ជាញឹកញាប់អាចឃើញថង់ប្លាស្ទិក ដបទឹក ក្រដាស និងសម្បកវេចខ្ចប់ត្រូវបានបោះចោលពាសពេញ។
ទោះបីប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសំរាម និងគោលនយោបាយរដ្ឋមានសារៈសំខាន់ក៏ដោយ កត្តាសំខាន់មួយគឺអាកប្បកិរិយារបស់មនុស្សផ្ទាល់តែម្ដង ដែលធ្វើឲ្យបញ្ហានេះបន្តកើតមាន។
១. អាទិភាពលើភាពងាយស្រួល និងការខ្វះការយល់ដឹង
មូលហេតុសំខាន់មួយ គឺការជ្រើសរើសយកភាពងាយស្រួល។ មនុស្សជាច្រើនផ្តល់អាទិភាពដល់ភាពស្រួលភ្លាមៗជាងការទទួលខុសត្រូវរយៈពេលវែងចំពោះបរិស្ថាន។ ការកាន់ដបប្លាស្ទិក ឬសម្បកអាហារ រហូតដល់រកធុងសំរាមបាន អាចត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមិនងាយស្រួល ជាពិសេសនៅពេលខ្វះធុងសំរាម ឬធុងសំរាមពេញ។ ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ មនុស្សខ្លះជ្រើសរើសវិធីងាយបំផុត គឺបោះចោលភ្លាមៗ ដោយមិនគិតពីផលប៉ះពាល់វែងឆ្ងាយ។
កត្តាផ្សេងទៀត គឺការខ្វះការយល់ដឹង និងការអប់រំបរិស្ថាន។ មនុស្សខ្លះប្រហែលមិនយល់ច្បាស់ពីផលប៉ះពាល់រយៈពេលវែងរបស់ប្លាស្ទិកឡើយ។ មិនដូចសារធាតុធម្មជាតិ ប្លាស្ទិកមិនរលាយរហ័សទេ ហើយអាចចំណាយពេលរាប់រយឆ្នាំដើម្បីបំបែក។ វាអាចបំពុលដី និងប្រភពទឹក និងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សត្វ។ បើគ្មានការអប់រំត្រឹមត្រូវ មនុស្សអាចមើលរំលងភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃការបោះសំរាមចោល។
២. ឥទ្ធិពលនៃបទដ្ឋានសង្គម និងបរិស្ថាន
បទដ្ឋានសង្គមក៏មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដែរ។ បរិស្ថានជុំវិញមានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើផ្លូវចិត្ត។ នៅតំបន់ដែលមានសំរាមពាសពេញស្រាប់ មនុស្សមាននិន្នាការបោះសំរាមបន្ថែមដោយមិនមានអារម្មណ៍ខុស ព្រោះពួកគេគិតថាវាជា “រឿងធម្មតា” ក្នុងសង្គមនោះ។ នៅសហគមន៍ដែលកន្លែងសាធារណៈមានសភាពកខ្វក់រួចហើយ មនុស្សមួយចំនួនអាចមិនមានអារម្មណ៍ខុសក្នុងការបន្ថែមសំរាមទៀត។ ពេលឃើញសំរាមពាសពេញ មនុស្សអាចគិតថាវាជារឿងធម្មតា ឬសង្គមមិនផ្តល់តម្លៃលើភាពស្អាតនោះទេ។
៣. ទស្សនៈចំពោះទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ
ទស្សនៈចំពោះទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈក៏ប៉ះពាល់ដល់អាកប្បកិរិយាដែរ។ កង្វះ “ស្មារតីម្ចាស់ការ” លើទីកន្លែងសាធារណៈ គឺជាឧបសគ្គធំ។ មនុស្សខ្លះយល់ថាការសម្អាតជាកាតព្វកិច្ចផ្តាច់មុខរបស់អាជ្ញាធរ ឬបុគ្គលិកអនាម័យ។ ការគិតបែបនេះធ្វើឱ្យការទទួលខុសត្រូវផ្ទាល់ខ្លួនថយចុះ ដោយភ្លេចថាទីធ្លាសាធារណៈគឺជាផ្ទះរួមរបស់សមាជិកគ្រប់រូបក្នុងសង្គម។ គំនិតបែបនេះធ្វើឲ្យការទទួលខុសត្រូវផ្ទាល់ខ្លួនថយចុះ។
៤. កត្តាសេដ្ឋកិច្ច និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ
កត្តាសេដ្ឋកិច្ច និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក៏ជាហេតុផលមួយផងដែរ។ នៅតំបន់ដែលប្រព័ន្ធប្រមូលសំរាមខ្សោយ ធុងសំរាមមានកំណត់ ឬមិនមានកន្លែងកែច្នៃឡើងវិញ ការបោះចោលឲ្យត្រឹមត្រូវកាន់តែពិបាក។ សូម្បីតែមនុស្សដែលចង់ធ្វើត្រឹមត្រូវ ក៏អាចជួបឧបសគ្គប្រសិនបើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមិនគាំទ្រ។
៥. កត្តាទម្លាប់មិនល្អ
កត្តាផ្លូវចិត្តដូចជា ទម្លាប់ និងការធ្វើដោយអារម្មណ៍ភ្លាមៗ ក៏មានសារៈសំខាន់។ ការបោះសំរាមអាចក្លាយជាទម្លាប់ ប្រសិនបើមនុស្សធំឡើងក្នុងបរិយាកាសដែលអាកប្បកិរិយាបែបនេះជារឿងធម្មតា។ ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ត្រូវការការលើកទឹកចិត្ត និងការអប់រំបន្តបន្ទាប់។
៦. ដំណោះស្រាយ
ការដោះស្រាយបញ្ហានេះត្រូវការការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយា និងការគាំទ្រពីប្រព័ន្ធចម្រុះ។ ការផ្សព្វផ្សាយការយល់ដឹងអាចជួយឲ្យមនុស្សយល់ពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងសុខភាព។ សាលារៀនអាចបញ្ចូលការអប់រំបរិស្ថានក្នុងកម្មវិធីសិក្សា។ ជាមួយគ្នានេះ អាជ្ញាធរត្រូវផ្តល់ធុងសំរាមឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ អនុវត្តច្បាប់ប្រឆាំងការបោះសំរាម និងលើកកម្ពស់កម្មវិធីកែច្នៃឡើងវិញ។ ការចូលរួមរបស់សហគមន៍ក៏មានសារៈសំខាន់ដែរ។ កម្មវិធីសម្អាតសហគមន៍អាចបង្កើនអារម្មណ៍ទទួលខុសត្រូវរួម។ នៅពេលមនុស្សចូលរួមថែរក្សាបរិស្ថានរបស់ខ្លួន ពួកគេនឹងគោរព និងការពារវាច្រើនជាងមុន។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ការបោះសំរាមប្លាស្ទិកនៅកន្លែងសាធារណៈមិនមែនជាបញ្ហាការមិនប្រុងប្រយ័ត្នតែមួយទេ ប៉ុន្តែពាក់ព័ន្ធនឹងភាពងាយស្រួល បទដ្ឋានសង្គម ការអប់រំ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងទម្លាប់ផ្ទាល់ខ្លួន។ ការយល់ដឹងអំពីកត្តាទាំងនេះគឺសំខាន់ក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយមានប្រសិទ្ធភាព ដោយរួមបញ្ចូលការអប់រំ គោលនយោបាយរឹងមាំ និងការចូលរួមសហគមន៍ សង្គមអាចលើកទឹកចិត្តឲ្យមានអាកប្បកិរិយាទទួលខុសត្រូវ និងកាត់បន្ថយការបំពុលដោយប្លាស្ទិកបាន៕
