**កម្លាំងនាយកដ្ឋាននគរបាលព្រហ្មទណ្ឌ បង្ក្រាបករណីលួច (លួចទូរស័ព្ទ, កុំព្យូទ័រ, ម៉ាស៊ីនព្រីន និងប្រាក់) នៅក្រុងព្រៃវែង**នាយកដ្ឋានប្រឆាំងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា បង្រ្កាបករណី “កំហែងយកប្រាក់ និង គំរាមកំហែងហែកកេរ្តិ៍ ក្រោមរូបភាពកម្ចីតាមអនឡាញខុសច្បាប់” **លោក Xi Jinping ប្រធានរដ្ឋចិនផ្តល់អនុសាសន៍ណែនាំសំខាន់ស្តីពីការធ្វើឱ្យមានប្រក្រតីភាពនូវការងារសម្របសម្រួលរវាងតំបន់ភាគខាងកើតនិងខាងលិចប្រទេសចិន**ការស្ទង់មតិរបស់​បណ្តាញទូរទស្សន៍​ CGTN៖  ហេតុអ្វីបានជា “កំហឹងដ៏ខ្លាំងក្លា” បរាជ័យក្នុងការដណ្តើមយកច្រកសមុទ្រ Hormuz?**ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ស្វាយ ស៊ីថា៖ មន្ត្រីព័ត៌មាននិងសាធារណមតិខេត្តព្រះសីហនុនិងកោះកុង ត្រូវបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់លើការឆ្លើយតបនឹងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ជាពិសេសព័ត៌មានបំពុល បំភាន់ និងញុះញង់ ដែលបង្កើតឡើងដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)»**ចិត្តដ៏ស្ម័គ្រស្មោះ**មេដឹកនាំប្រជាជន ៖ រូបថតឆ្លុះបញ្ចាំងពីបំណងដើមដ៏រឹងមាំដូចគ្នា**វិចារណកថា! ការបណ្តុះអនាគត៖ របៀបដែលបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មជំរុញសកម្មភាពអាកាសធាតុ**សម្តេចធិបតី សម្រេចរក្សាទុកកំណើនភាគលាភនៃចំណូលពីសេវាទេសចរណ៍ របស់សហគមន៍អ្នករត់កាណូតទេសចរណ៍ចុងឃ្នៀស ទោះបីតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈចុះថ្លៃវិញក៏ដោយ**កាសែតអង់គ្លេស៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស លោក Keir Starmer ត្រូវបានរំពឹងថានឹងលាលែងចេញពីតំណែង នៅថ្ងៃចន្ទដើមសប្ដាហ៍ក្រោយនេះ**ក្រុមអ្នកចរចារអាម៉េរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ធ្វើដំណើរទៅដល់ទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស ដើម្បីត្រៀមបើកកិច្ចចរចាលម្អិត ជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពបណ្តោះអាសន្ន**រលកកម្តៅខ្លាំងពាសពេញទ្វីបអឺរ៉ុប បានជំរុញឱ្យមានកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់ក្នុងប្រទេសបារាំង ខណៈដែលសីតុណ្ហភាពកើនឡើងដល់កម្រិតកំណត់ត្រា**លោក ម៉េ​ង​​ ស្រ៊ុន​​​​​ ​ដឹកនាំ​ក្រុម​ការងារចុះ​សួរ​សុខទុក្ខ​លោកស្រី តិច ស្រីភ័ស្ត ត្រូវជាភរិយារបស់ លោកព្រឹន្ទបាលឯក ផុន សុធារិទ្ធ​ កំពុងសម្រាកឆ្លងទន្លេនៅមន្ទីរពេទ្យគ្លីនិកក្បាលថ្នល់​​​ រាជធានី​ភ្នំពេញ**លោក ម៉េ​ង​​​​ ស្រ៊ុន​​​ មេបញ្ជាការ​​​ បាន​បរិច្ចាគ​ថវិកា​ចំនួន​​​ ១,១០៤.០០០រៀល​ ក្នុងការឧបត្ថម្ភ​ទៅ​ដល់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​មាន​ជីវភាព​ខ្វះខាត​ កំពុងជួបការលំបាក មានជំងឺប្រចាំកាយនិងលោកយាយចាស់ជរាមានជំងឺស្លាប់មួយចំហៀងខ្លួនក្នុងភូមិសាស្ត្រក្រុងច្បារមន**អភិបាលខេត្តឧត្តរមានជ័យ នាំយកអំណោយមនុស្សធម៌របស់កាកបាទក្រហមកម្ពុជា ចែកជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋជាគ្រួសារកងទ័ពជួរមុខចំនួន២៥០គ្រួសារ នៅតំបន់ប្រតិបត្តិការសឹករងឧត្ដរមានជ័យ**ប៉ូឡូញសម្រេចចិត្តដកហូតមេដាយកិត្តិយសកម្រិតខ្ពស់បំផុត ដែលបានផ្តល់ឱ្យទៅប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន**មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកថា ភាគីអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេសបូឡាហ៍ បានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងការបន្តកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ឡើងវិញហើយ**WHO ព្រមានថា ការផ្ទុះករណីឆ្លងជំងឺអេបូឡាដ៏កាចសាហាវនៅកុងហ្គោកំពុងបន្តរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស**UN ប្រចាំមីយ៉ាន់ម៉ា អំពាវនាវឱ្យមានការដោះលែង លោកស្រី អោងសាន ស៊ូជី**«ដំណើរផ្លូវសូត្របុរាណរបស់ប្រទេសចិន៖ ស្ពានតភ្ជាប់អរិយធម៌បូព៌ា និងបស្ចិមប្រទេស»

វិចារណកថា! ការបណ្តុះអនាគត៖ របៀបដែលបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មជំរុញសកម្មភាពអាកាសធាតុ

ភ្នំពេញ៖ វិស័យកសិកម្ម គឺជាបេះដូងនៃអរិយធម៌របស់មនុស្សជាតិ។ វិស័យនេះផ្តល់ស្បៀងអាហារដល់ក្រុមគ្រួសារ ទ្រទ្រង់ជីវភាពរស់នៅ និងជ្រោមជ្រែងសេដ្ឋកិច្ច។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិស័យកសិកម្មនាពេលបច្ចុប្បន្នកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំបំផុតមួយ គឺការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

ការកើនឡើងកម្តៅនៃសីតុណ្ហភាព គ្រោះរាំងស្ងួតអូសបន្លាយពេល របបទឹកភ្លៀងដែលមិនអាចទស្សន៍ទាយបាន គ្រោះទឹកជំនន់ សមាសភាពសត្វល្អិត និងជំងឺបំផ្លាញដំណាំ កំពុងតែបង្កការគំរាមកំហែងកាន់តែខ្លាំងឡើងដល់ការផលិតស្បៀងអាហារនៅទូទាំងសកលលោក។ នៅក្នុងតថភាពជាក់ស្តែងថ្មីនេះ បច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មលែងជាជម្រើសដ៏ស៊ីវិល័យទៀតហើយ ប៉ុន្តែវាបានក្លាយជាតម្រូវការចាំបាច់មិនអាចខ្វះបាន និងជាឧបករណ៍ដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយសម្រាប់សកម្មភាពអាកាសធាតុ។

អស់រយៈពេលរាប់សតវត្សរ៍មកហើយ កសិករតែងតែពឹងផ្អែកលើបទពិសោធន៍ របបអាកាសធាតុតាមរដូវកាល និងការអនុវត្តបែបប្រពៃណី។ ប៉ុន្តែនាពេលបច្ចុប្បន្ន របបអាកាសធាតុកំពុងតែផ្លាស់ប្តូរលឿនជាងពេលណាៗទាំងអស់។ រដូវកាលដែលធ្លាប់តែអាចទស្សន៍ទាយដឹងមុន ឥឡូវនេះបែរជានាំមកនូវគ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ ឬកម្តៅខ្លាំងហួសប្រមាណ។ កសិករទាមទារនូវដំណោះស្រាយថ្មីៗ ដើម្បីជួយពួកគាត់ក្នុងការបន្សាំខ្លួនទៅនឹងលក្ខខណ្ឌប្រែប្រួលទាំងនេះ ខណៈពេលដែលត្រូវបន្តផលិតស្បៀងអាហារឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ឆ្លើយតបនឹងកំណើនប្រជាជន។

បច្ចេកវិទ្យាកសិកម្ម បានផ្តល់នូវកាលានុវត្តភាពពិតប្រាកដក្នុងការឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ។

ប្រព័ន្ធស្រោចស្រពទំនើបអាចបញ្ជូនទឹកដោយផ្ទាល់ទៅដល់ឫសរុក្ខជាតិ ដែលជួយកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយទឹក និងជួយឱ្យដំណាំអាចរស់រានបានក្នុងលក្ខខណ្ឌរាំងស្ងួត។ ពូជដំណាំធន់នឹងគ្រោះរាំងស្ងួត អាចផ្តល់ទិន្នផលបាន ទោះបីជាស្ថិតក្រោមអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង និងមានរបបទឹកភ្លៀងតិចតួចក៏ដោយ។ បន្ថែមលើនេះ ឧបករណ៍ព្យាករណ៍អាកាសធាតុ និងកម្មវិធីទូរស័ព្ទចល័ត អាចផ្តល់ការព្រមានទុកជាមុនដល់កសិករអំពីគ្រោះព្យុះ ទឹកជំនន់ ឬការផ្ទុះឡើងនៃសមាសភាពសត្វល្អិតចង្រៃ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកគាត់អាចធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយផ្អែកលើព័ត៌មានច្បាស់លាស់ និងកាត់បន្ថយការបាត់បង់ផលដំណាំ។

បច្ចេកវិទ្យាក៏បានជួយឱ្យវិស័យកសិកម្មក្លាយជាផ្នែកមួយនៃដំណោះស្រាយចំពោះការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជំនួសឱ្យការធ្វើជាប្រភពបង្កផលប៉ះពាល់។

«កសិកម្មច្បាស់លាស់» (Precision Agriculture) ដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៍សែនស័រ (Sensors) ប្រព័ន្ធរណប ដ្រូន (Drones) និងប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យឌីជីថល អនុញ្ញាតឱ្យកសិករប្រើប្រាស់ជី និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតចំគោលដៅ ទៅតាមទីកន្លែង និងពេលវេលាដែលទាមទារជាក់ស្តែង។ កត្តានេះជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើម បង្កើនផលិតភាព និងកាត់បន្ថយការភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ ការអនុវត្តគ្រប់គ្រងដីធ្លីឱ្យបានល្អជាងមុន អាចបង្កើនបរិមាណកាបូនដែលត្រូវរក្សាទុកក្នុងដី ដោយបំប្លែងដីកសិកម្មឱ្យទៅជាអាងស្តុកកាបូន (Carbon Sink) ដ៏សំខាន់។

«កសិកម្មវៃឆ្លាតអាកាសធាតុ» (Climate-Smart Agriculture) គឺជាការផ្សារភ្ជាប់គ្នារវាងចំណេះដឹងប្រពៃណី និងការបង្កើតថ្មីបែបទំនើប។ ការអនុវត្តនានា ដូចជា កសិកម្មអភិរក្ស កសិ-រុក្ខកម្ម (Agroforestry) ការផ្លាស់ប្តូរមុខដំណាំ ការប្រើប្រាស់ជីសរីរាង្គ និងការគ្រប់គ្រងទឹកប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព សុទ្ធសឹងតែជួយបង្កើនភាពធន់ ខណៈពេលដែលជួយការពារបរិស្ថាន។ ដើមឈើដែលបានដាំនៅលើដីកសិកម្ម អាចស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនិក លើកកម្ពស់ជីជាតិដី កាត់បន្ថយការច្រោះដី និងផ្តល់ចំណូលបន្ថែមសម្រាប់គ្រួសារកសិករ។

ផលប្រយោជន៍ទាំងនេះមានវិសាលភាពលាតសន្ធឹងហួសឆ្ងាយពីទំហំផ្ទៃដីកសិកម្ម។

នៅពេលបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មជួយលើកកម្ពស់ផលិតភាព កសិករនឹងទទួលបានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ជាងមុន។ នៅពេលដំណាំកាន់តែមានភាពធន់នឹងសម្ពាធអាកាសធាតុ ការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារនឹងមានស្ថិរភាពជាងមុន។ នៅពេលធនធានទឹក និងដីត្រូវបានប្រើប្រាស់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនឹងរក្សាបាននូវសុខភាពល្អសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ និយាយឱ្យខ្លី បច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មបានពង្រឹងសន្តិសុខស្បៀង ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងនិរន្តរភាពបរិស្ថានក្នុងពេលតែមួយ។

សម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ការចាប់យកបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មគឺជារឿងសំខាន់ជាពិសេស។ វិស័យកសិកម្មជារឿយៗជាប្រភពទ្រទ្រង់ប្រជាជនភាគច្រើន ហើយសហគមន៍ជនបទស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលងាយរងគ្រោះបំផុតដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ការវិនិយោគលើការអប់រំកសិករ ការស្រាវជ្រាវ ការបង្កើតថ្មី សេវាឌីជីថល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកសិកម្មវៃឆ្លាតអាកាសធាតុ នឹងអាចជួយកសាងប្រព័ន្ធកសិកម្មឱ្យកាន់តែរឹងមាំ និងមានភាពធន់ខ្ពស់។

យុវជនក៏មានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ត្រូវចូលរួមផងដែរ។ កសិករនាពេលអនាគតកំពុងវិវឌ្ឍខ្លួនទៅជាអ្នកប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ដោយផ្សារភ្ជាប់ចំណេះដឹងកសិកម្មជាមួយជំនាញឌីជីថល។ ទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) បច្ចេកវិទ្យាពិនិត្យពីចម្ងាយ (Remote Sensing) និងគ្រឿងចក្រទំនើបៗ កំពុងតែបំប្លែងមុខរបរកសិកម្មឱ្យទៅជាវិជ្ជាជីវៈមួយដែលមានលក្ខណៈច្នៃប្រឌិត មានផលិតភាពខ្ពស់ និងមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះបរិស្ថាន។

សកម្មភាពអាកាសធាតុ មិនមែនសំដៅតែលើការកាត់បន្ថយការភាយឧស្ម័នពីរោងចក្រ រោងចក្រអគ្គិសនី ឬយានយន្តប៉ុណ្ណោះទេ។ វាក៏ជារឿងនៃការផ្លាស់ប្តូរទម្រង់នៃការដាំដុះស្បៀងអាហារផងដែរ។ រាល់ដំណក់ទឹកដែលត្រូវបានសន្សំសំចៃ រាល់ដើមឈើដែលបានដាំនៅលើដីកសិកម្ម រាល់ប្រព័ន្ធស្រោចស្រពប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពដែលត្រូវបានដំឡើង និងរាល់គ្រាប់ពូជធន់នឹងអាកាសធាតុដែលត្រូវបានដាំដុះ សុទ្ធតែរួមចំណែកដល់អនាគតមួយប្រកបដោយចីរភាព។

ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ វិស័យកសិកម្មតែងតែបត់បែន និងបន្សាំខ្លួនទៅនឹងលក្ខខណ្ឌប្រែប្រួលជានិច្ច។ នៅថ្ងៃនេះ បច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មបានផ្តល់នូវឧបករណ៍ចាំបាច់នានា សម្រាប់ដំណាក់កាលបន្ទាប់នៃការបន្សាំខ្លួននោះ។ តាមរយៈការចាប់យកការបង្កើតថ្មី និងការអនុវត្តកសិកម្មវៃឆ្លាតអាកាសធាតុ យើងអាចការពារកសិករ ពង្រឹងសន្តិសុខស្បៀង និងរួមចំណែកប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្នុងពេលតែមួយ។

អនាគតនៃវិស័យកសិកម្មមិនមែនត្រឹមតែជារឿងនៃការផលិតអាហារឱ្យបានកាន់តែច្រើននោះទេ។ វាជារឿងនៃការផលិតអាហារដោយភាពវៃឆ្លាត ប្រកបដោយចីរភាព និងមានភាពធន់ជាងមុន។ បច្ចេកវិទ្យាកសិកម្ម គឺជាស្ពានចម្លងដែលតភ្ជាប់សន្តិសុខស្បៀងទៅនឹងសកម្មភាពអាកាសធាតុ ដើម្បីធានាថាមពលមនុស្សជំនាន់ក្រោយនឹងទទួលបាននូវភពផែនដីដែលមានសុខភាពល្អ និងការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។

គ្រាប់ពូជនៃការប្រមូលផលនាថ្ងៃស្អែក កំពុងត្រូវបានដាំដុះនៅថ្ងៃនេះ តាមរយៈការបង្កើតថ្មី វិទ្យាសាស្ត្រ និងកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព។ តាមរយៈការផ្តល់អំណាច និងបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាដល់កសិករ យើងមិនត្រឹមតែដាំដុះនូវភោគផលកសិកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែយើងក៏កំពុងបណ្តុះនូវភាពធន់ វិបុលភាព និងក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់អនាគតមួយដែលមានសុវត្ថិភាពអាកាសធាតុផងដែរ៕

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង