**ក្រសួងការងារ និង អង្គការ ILO បើកកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការប្រឹក្សាយោបល់នៃគម្រោងទេសន្តរប្រវេសន៍ការងារប្រកបដោយុត្តិធម៌ និងប្រសិទ្ធភាពក្នុងតំបន់អាស៊ាន**លោក ស៊ុន មេសា៖ គិតត្រឹម ៥ខែដើមឆ្នាំ២០២៦នេះ ចំនួនសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រកើនឡើងចំនួន ៦៥០ស​ហគ្រា​ស**ស្នងការខេត្តមណ្ឌលគិរី បើកកិច្ចប្រជុំដាក់ផែនការ ដល់កងកម្លាំងការពារ សន្តិសុខ សុវត្ថិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ជូនថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់**ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត អញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំផ្ទៃក្នុង ដើម្បីត្រួតពិនិត្យលើវឌ្ឍនភាពការងាររបស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី**មនុស្សចំនួន ៥នាក់បាត់បង់ជីវិត ក្នុងហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារមួយកន្លែងនៅទីក្រុងស្តេត ភាគខាងជើងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ខណៈជនសង្ស័យម្នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន**ឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ ACU បានទទួលពាក្យប្តឹងចំនួន ២៣៤ ពាក្យប្តឹង**ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ដឹកនាំគណៈប្រតិភូចុះស្វែងយល់ខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មចិញ្ចឹមត្រី បង្កាត់ពូជត្រី និងផលិតទាពង នៅខេត្តកំពង់ធំ និងខេត្តកំពង់ចាម**នាយកដ្ឋាននគរបាលព្រហ្មទណ្ឌ ឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យដែលរត់គេចខ្លួន បន្ទាប់ពីធ្វើសកម្មភាពកាប់ប្លន់ទៅលើជនរងគ្រោះ នៅខេត្តកំពង់ចាម**ស ម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន ចាត់តំណាងចូលរួមរំលែកទុក្ខជាមួយឯកឧត្តមបណ្ឌិត ឈឹម ឃិនដារ៉េត និងលោកជំទាវ សេង មុនីយ៉ាដា ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារ ចំពោះមរណភាព ឧបាសិកា ឯម វណ្ណនិត**លោក ស៉ី ជីនពីង ជួបមេដឹកនាំបេឡារុស ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធរបស់រុស្ស៉ី នៅក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង**អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ជំរុញដល់មន្ត្រីអង្គភាពច្រកចេញចូលតែមួយ ធ្វើយ៉ាងណាផ្តល់សេវាសាធារណៈជូនប្រជាពលរដ្ឋឱ្យបានល្អប្រសើរប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព**អាវុធហត្ថខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បញ្ជូនជនសង្ស័យម្នាក់ទៅសាលាដំបូងខេត្តឣនុវត្តតាមនីតិវិធី ពាក់ព័ន្ធករណីហិង្សាដោយចេតនាស្ថានទម្ងន់ទោស និងករណីចាប់ឃុំឃាំង និងបង្ខាំងដោយខុសច្បាប់**យោធាប៉ាគីស្ថានប្រកាសថា ការវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែក និងការបាញ់ប្រហារទៅលើទីស្នាក់ការកងកម្លាំង Rangers ក្នុងទីក្រុងការ៉ាជី បានបណ្តាលឱ្យកងកម្លាំងប៉ាគីស្ថានចំនួន ៣នាក់ស្លាប់ និង ៤នាក់រងរបួស**លោក Netanyahu អះអាងថា យោធាអ៉ីស្រាអែលបានកម្ទេចហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវរូងក្រោមដីដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយក្រុមហេសបូឡា នៅក្នុងភូមិមួយស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសលីបង់**មនុស្សប្រមាណ១០០០នាក់ បានស្លាប់ដោយសារតែរលកកម្ដៅនៅប្រទេសបារាំង**លោក ពូទីន ទទួលស្គាល់ថារុស្ស៉ីបានរងផលប៉ះពាល់ពីកង្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈប្រាកដមែន បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសរបស់អ៊ុយក្រែន**លោក​Xi Jinping​ជួបសន្ទនា​ជា​មួយ​លោក Aleksandr Lukashenko​ប្រធានាធិបតី​​បេឡារុស**ធ្វើអាជីវកម្មយ៉ាងស៊ីជម្រៅនៅប្រទេសចិន៖ រំពឹងទុកការចូលរួមពិព័រណ៍ចិនស្តីពីការជំរុញខ្សែក្រវាត់ផ្គត់ផ្គង់អន្តរជាតិជារៀងរាល់ឆ្នាំ**ធ្វើអាជីវកម្ម​យ៉ាង​ស៊ី​ជម្រៅ​នៅ​ប្រទេស​ចិន៖ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​”ខ្សែ​សង្វាក់​ចិន”បាន​ក្លាយ​ជា​ជម្រើ​សដ៏​ចាំ​បាច់​ក្នុង​ការ​ត​ភ្ជាប់​ជា​មួយ​អនាគត**ទិវាអន្តរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន និងពិធីដុតបំផ្លាញ វត្ថុតាងគ្រឿងញៀននៅខេត្តស្វាយរៀង​ ក្រោមប្រធានបទ”រួមគ្នាឆ្លើយតបបញ្ហាគ្រឿងញៀនក្នុងបរិបទថ្មីប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត”

ការកសាងសហគមន៍ជោគវាសនារួមសម្រាប់មនុស្សជាតិ៖ ខួបទី ១៣ ឆ្នាំ នៃទស្សនវិស័យ ការអនុវត្ត និងសារៈសំខាន់សកល

នៅខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៣ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង បានបង្ហាញនូវទស្សនវិស័យនៃ “ការកសាងសហគមន៍ជោគវាសនារួមសម្រាប់មនុស្សជាតិ” ជាលើកដំបូងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិទីក្រុងម៉ូស្គូ។ រយៈពេល ១៣ ឆ្នាំក្រោយមក ទស្សនវិស័យនេះបានអភិវឌ្ឍពីពាក្យស្លោកការទូត ទៅជាស៊ុមគោលនយោបាយសំខាន់មួយនៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិក្នុងសតវត្សទី២១។ ខណៈពេលពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិជាច្រើនដូចជា ការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ភាពមិនស្មើគ្នាកាន់តែធំ និងការបែកបាក់នៃសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក ខួបទី១៣ ឆ្នាំនេះជាឱកាសសំខាន់សម្រាប់ពិចារណាអំពីមូលដ្ឋានគំនិត សមិទ្ធផលជាក់ស្តែង និង សារៈសំខាន់ដ៏យូរអង្វែងរបស់វា។ នៅឆ្នាំ ២០១៣ នៅពេលលោក​ស៊ី ជិនពីងបានលើកឡើងគំនិតនេះ គាត់បានឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួរប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ៖ “មនុស្សជាតិកំពុងទៅកាន់ណា?”។ គាត់បានចង្អុលបង្ហាញពីពិភពលោកមួយដែលស្ថានភាពសន្តិសុខអន្តរជាតិមានភាពធ្ងន់ធ្ងរ ការស្ដារសេដ្ឋកិច្ចខ្វះថាមពល និងភាពខុសគ្នានៃការអភិវឌ្ឍកំពុងកើនឡើង ខណៈពេលដែលការបាក់បែកនៃការយល់ព្រមពហុភាគី បានធ្វើឱ្យអភិបាលកិច្ចសកលខ្វះទិសដៅច្បាស់​លាស់​។
បច្ចុប្បន្ន ទស្សនវិស័យនេះត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃបក្សកុម្មុយនិស្តចិន រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងឯកសាររបស់អង្គការអន្តរជាតិមួយចំនួន ដោយសារតែសហគមន៍មានគោលបំណងសំខាន់ដូចជា ការរក្សាសន្តិភាពយូរអង្វែង សន្តិសុខសកល ទ្រព្យសម្បត្តិរួម ការបើកចំហរ និងបរិយាប័ន្ន និង ពិភពលោកស្អាត។ គោលបំណងសំខាន់ៗនេះរួមចំណែកក្នុងការងាកចេញពីការប្រកួតប្រជែងយកឈ្នះចាញ់ ទប់ស្កាត់អំពើភេវកម្ម ជំងឺរាតត្បាត និង បញ្ហាអាកាសធាតុ កាត់បន្ថយវិសមភាព លើកកម្ពស់​ពហុភាគីនិយម និង ផ្តោតលើនិរន្តរភាពបរិស្ថាន។ ទស្សនវិស័យនេះក៏លើកស្ទួយតម្លៃរួមរបស់មនុស្សជាតិដូចជា សន្តិភាព យុត្តិធម៌ ប្រជាធិបតេយ្យ និងសេរីភាព ព្រមទាំងគោរពភាពចម្រុះនៃវប្បធម៌។​
ក្នុងរយៈពេល ១៣ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ សមិទ្ធផលជាច្រើនបាន​លេចចេញជារូបរាង​ឡើង​​​និងត្រូវបានអនុវត្ត ដូចជាគម្រោងខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ គំនិតផ្តួចផ្តើមអភិវឌ្ឍសកល គំនិតផ្តួច​ផ្តើម​សន្តិសុខសក និងគំនិតវប្បធម៌សកល។ គម្រោងខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ មានប្រទេសចូលរួមជាង ១៥៥ ប្រទេស និងគម្រោងជាង ៣,០០០។ ជាមួយគ្នានេះ ចិនក៏បានសហការជាមួយប្រទេសអាហ្វ្រិក ក្នុងវិស័យកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ពង្រឹងវិស័យសុខាភិបាល និង វិស័យអប់រំ​។ សារៈសំខាន់ដ៏ប្រសើរបំផុតនៃគំនិត “សហគមន៍ជោគវាសនារួមសម្រាប់មនុស្សជាតិ” គឺស្ថិតនៅលើការវិភាគអំពីគម្លាតអភិបាលកិច្ចសកល។ ស្ថាប័នអន្តរជាតិដែលបានបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដូចជា អង្គការសហប្រជាជាតិ ប្រព័ន្ធ Bretton Woods និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់ពិភពលោកមួយដែលមានការតភ្ជាប់គ្នាខ្សោយនៅឡើយ។ នេះជាផ្នត់គំនិតមួយដើម្បីចូលរួមដោះស្រាយនូវគម្លាតអភិបាលកិច្ចសាកល ដោយជំរុញឱ្យបង្កើតនូវទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិប្រភេទថ្មី ដែលផ្អែកលើអត្ថប្រយោជន៍រួម សមភាព និងការទទួលខុសត្រូវសាកលជារួម។ ជ្រុងសំខាន់មួយនៃគំនិតនេះ វិមាត្រសំខាន់មួយទៀតគឺការបដិសេធនូវការវាតទីអំណាច ដែលមានសារសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសតូចៗ ការលើកស្ទួយតម្លៃរួមរបស់មនុស្សជាតិ។
ជាមួយគ្នានេះ ទស្សនវិស័យនេះត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងឯកសារសំខាន់ៗរបស់ស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងរដ្ឋចិន ដែលវាមិនមែនគ្រាន់តែជានិមិត្តសញ្ញាទេ ប៉ុន្តែជាការបង្កើតផ្នត់គំនិតសម្រាប់ការលូតលាស់សម្រាប់អនាគត។ ជាក់ស្តែងដូចជា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ ដែលមានប្រទេសចូលរួមជាង ១៥៥ ដែលតំណាងឲ្យប្រជាជនភាគច្រើននៃពិភពលោក។ គម្រោងជាង ៣,០០០ ត្រូវបានអនុវត្ត និងមានការវិនិយោគជិត ១ ទ្រីលានដុល្លារ សម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដូចជា កំពង់ផែ ផ្លូវដែក និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លើសពីនេះទៀត សម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ដូចជា កម្ពុជា គំនិតផ្តួចផ្តើនេះសមស្របជាមួយបំណងចង់បានរបៀបលំដាប់អន្តរជាតិដែលមានសមធម៌។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ បានជួយលើកតម្កើង និង ពង្រីកសហប្រតិបត្តិការពិភពលោក ជាពិសេសនៅតំបន់អាស៊ី អាហ្វ្រិក អឺរ៉ុប និង អាមេរិកឡាទីន។ បន្ថែមលើនេះទៀត ទស្សនវិស័យនេះ បានរួមចំណែកបង្កើតសហគមន៍ជាក់តាមវិស័យដូចជា អ៊ីនធឺណិត សុខាភិបាល បរិស្ថាន សន្តិសុខបរិមាណូ និង សន្តិសុខមហាសមុទ្រ។ ជាការអនុវត្តជាក់ស្តែង ក្នុងពេលជំងឺ COVID-19 ចិនបានផ្តល់វ៉ាក់សាំង និងសម្ភារៈវេជ្ជសាស្ត្រដល់ប្រទេសជាច្រើន។
សមិទ្ធផលសំខាន់ៗមួយចំនួនទៀតរួមមានគឺការលើកកម្ពស់សាមគ្គីភាពរវាងប្រទេសសាកលខាងត្បូង។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំ BRICS ឆ្នាំ ២០២៤ មានការពង្រីកសមាជិក និងការផ្តល់វិធានការគាំទ្រជាច្រើន ដូចជា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល បរិស្ថាន សុខាភិបាល។ ទស្សនវិស័យនេះក្លាយជាចំណុចយោងសំខាន់សម្រាប់ការទូតរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។

ជារួមមក ប្រសិនបើពិភពលោកនូវរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍សំខាន់ៗនៃទស្សនវិស័យនៃសហគមន៍ជោគវាសនារួមសម្រាប់មនុស្សជាតិនេះ​ ​ម៉្លេះពិភពលោកនឹងមិនមានសង្គ្រាម​នៅមជ្ឈឹមបូព៌ា ការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា–ថៃ និងវិបត្តិប្រងឥន្ធនៈដូចសព្វថ្ងៃនេះទេ។

ដោយ បណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍
ប្រធាន​វិទ្យាស្ថាន​សិក្សា​ចិន​ ​​នៃ​​រាជបណ្ឌិត្យ​​សភា​កម្ពុជា

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង