បទអត្ថាធិប្បាយ៖បុណ្យកឋិនជំរុញឱ្យមានការចូលរួមបរិច្ចាគទ្រព្យធនផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីសង្គមនិងព្រះពុទ្ធសាសនា
ភ្នំពេញ៖ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងធម្មការ និងសាសនាបានបញ្ជាក់ថា នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បុណ្យកឋិនទាន ក្រៅពីទទួលបានអានិសង្សផលបុណ្យ ក៏បានជំរុញឱ្យមានការបរិច្ចាគទ្រព្យធនដោយសទ្ធាជ្រះថ្លារបស់ពុទ្ធបរិស័ទគ្រប់ទិសទីក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិកម្ពុជាទាំងពុទ្ធចក្រ និងផ្នែកអាណាចក្រ។
បុណ្យកឋិន ជាពិធីបុណ្យមួយ ចាប់ផ្ដើមធ្វើបន្ទាប់ពីបុណ្យចេញវស្សា។ បុណ្យកឋិន តែងត្រូវបានដង្ហែចូលគ្រប់ទីអារាមទាំងអស់ ពុំមានវត្ដណាមួយខកខាននោះឡើយ។ ដូច្នេះគេតែងតែឃើញ ក្បួនកឋិនទានបានដង្ហែទៅកាន់ទីអារាមនានានៅទូទាំងប្រទេស ចាប់ពីថ្ងៃ ១រោច ខែអស្សុជ ដល់ថ្ងៃទី១៥កើត ខែកត្តិក ។ ក្នុងរយៈពេលនេះបើសិនជាទីអារាមណាមួយ មិនមានអ្នកផ្ដួចផ្តើមដង្ហែកឋិនចូលទេ ទីអារាមនោះក៏ត្រូវតែប្រជាពុទ្ធបរិស័ទរៀបចំជាកឋិនជើងវត្តឬក៏កឋិនសាមគ្គីជាចាំបាច់ដែលខានមិនបាន។
ឯកឧត្តមញៀនភឿន រដ្ឋលេខាធិការ នៃក្រសួងធម្មការនិងសាសនា និងជាសមាជិក គណៈកម្មាធិការជាតិ រៀបចំបុណ្យជាតិបានប្រាប់វិទ្យុមិត្តភាពកម្ពុជាចិននៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២នេះថា ពិធីបុណ្យកឋិនទាននេះពិតជាបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការប្រមូលថវិកាយកទៅកសាងសមិទ្ធផលផ្សេងៗមានព្រះវិហារ កុដិព្រះសង្ឃគង់នៅ សាលាធម្មសភា សាលារៀន ផ្លូវថ្នល់នៅក្នុងសហគមន៍នីមួយៗ។
ឯកឧត្តមបញ្ជាក់ថា ពុទ្ធបរិស័ទមានជំនឿជ្រះថ្លាណាស់ក្នុងការផ្តើមធ្វើបុណ្យកឋិនទាននៅតាមទីវត្តអារាមផ្សេងៗ អ្នកខ្លះទទួលធ្វើត្រៃធំ អ្នកខ្លះទទួលធ្វើត្រៃលាង ឬត្រៃតូចទៅតាមសទ្ធ និងលទ្ធភាព ។ ជាមួយគ្នានោះអ្នកផ្តើមបុណ្យកឋិនក៏បានចូលបច្ច័យសង្កត់ត្រៃជាច្រើនថែមទៀតដើម្បីវេព្រះសង្ឃយកទៅចាត់ចែងកសាងសមិទ្ធផលនានា។
បុណ្យកឋិនទាននេះបានអង្កភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋព្រះសង្ឃគណកម្មការវត្តនីមួយៗរួមសាមគ្គីគ្នា ប្រមូលថវិកាយកទៅកសាងអ្វីមួយដែលមានភាពចាំបាច់នៅក្នុងវត្ត ឬក្នុងភូមិឃុំបើមិនមានបុណ្យកឋិនទាននេះទេ ការចូលបច្ច័យក៏មិនសូវច្រើនដែរ។
សំឡេង៖«ផលប្រយោជន៍នៅក្នុងសង្គមខ្មែរយើងគឺទីញ៉ាំងចិត្តឱ្យមានសទ្ធាជ្រះថ្លារបស់ពុទ្ធបរិស័ទទាំងក្មេងទាំងចាស់ដើម្បីចូលរួមចំណែកក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា និងអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិ ព្រោះថាខ្មែរយើងត្រូវការ ការកសាងគ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់អ៊ីចឹងបច្ច័យដែលបានមកពីអង្គកឋិនទាននេះ បានយកទៅកសាងសមិទ្ធផលនានាជាច្រើន ជាពិសេសអ្នកធ្វើបុណ្យកឋិននេះមានជំនឿថាបានអានិសង្ឃបុណ្យជាដើម»។
ជាមួយគ្នានោះដែរ ឯកឧត្តមញៀន ភឿនបានច្រានចោលការលើកឡើងថា អ្នកនៅវ័យក្មេងមិនអាចផ្តើធ្វើបុណ្យកឋិនទាន ឬទូលត្រៃបានឡើយដែលនាំឱ្យអាយុខ្លីរកស៊ីដាក់ និងជួបគ្រោះចង្រៃផ្សេងៗជាដើម។ តាមពិតទៅអ្នកមានវ័យប៉ុន្មាន ក៏អាចធ្វើបុណ្យនេះបានដែរ មិនទាស់ខុសអីទេឱ្យតែមានសទ្ធជ្រះថ្លា។
សំឡេង៖«វាមិនដែលបុណ្យឯណាធ្វើមិនបាន គឺអាចធ្វើបុណ្យកឋិនបានទាំងក្មេងទាំងចាស់ធ្វើបានទាំងអស់ ព្រោះបុណ្យប្រែថាសទ្ធាជ្រះថ្លា»។
នៅក្នុងគម្ពីរនៃព្រះពុទ្ធសាសនាបានឱ្យដឹងថា៖ បុណ្យកឋិនគឺជាទានរបស់ពុទ្ធបរិស័ទទាំងឡាយ ដែលធ្វើចំពោះព្រះភិក្ខុសង្ឃ ដោយប្រគេនជាស្បង់ ចីវរឬក៏សង្ឃដិ ដោយព្រះវិន័យបានកំណត់កាលនៃការធ្វើទាននោះយ៉ាងច្បាស់លាស់ត្រឹមរយៈពេលតែ២៩ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ក្នុង១ឆ្នាំ បើហួសពេលកំណត់ដូចមានចែងនេះ មិនមែនហៅថា ជាកឋិនទានឡើយ។
ពិធីហែអង្គកឋិនទានទៅកាន់ទីអារាមនីមួយៗគេរៀបចំធ្វើឡើងយ៉ាងអធិកអធមសប្បាយរីករាយយ៉ាងក្រៃលែង។ ចំពោះអ្នកផ្ដើមបុណ្យបានរៀបចំបរិក្ខារកឋិនមានត្រៃចីវរ សង្ឃាដិ ស្បង់ ព្រមទាំង ទេយ្យទាន ផ្សេងៗទៀតដូចជា បាត ចានស្រាក់ កាំបិត ចេស ម្ជុល ថង់យាម ឆ័ត្រជាដើម សព្វ គ្រប់អស់ហើយ ទើបគេនាំគ្នាហែទៅកាន់ទីវត្តអារាម ដែលបានកំណត់ទុក។
នៅប្រទេសកម្ពុជាថ្វីត្បិតតែពុំមានឯកសារណាមួយបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់លាស់ថាតើការប្រារព្ធធ្វើបុណ្យកឋិនទាននៅក្នុងសង្គមខ្មែរបានកើតមានតាំងពីពេលណាក៏ដោយ ក៏អ្នកស្រាវជ្រាវខ្លះបានសន្និដ្ឋានថាការប្រារព្ធបុណ្យដោយធ្វើទានចំពោះភិក្ខុសង្ឃនៃព្រះពុទ្ធសាសនានេះ បានកើតឡើងតាំងតែពីអតីតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ បាននាំយកសាសនាព្រះពុទ្ធ មកគោរពប្រតិបត្តិមកម៉្លេះ៕
(អត្ថបទ ដោយវិទ្យុមិត្តភាពកម្ពុជាចិន )
