វិចារណកថា! សកម្មភាពអាកាសធាតុក្នុងវិស័យព្រៃឈើ និងការប្រើប្រាស់ដីធ្លី៖ ដៃគូដ៏ល្អបំផុតរបស់ធម្មជាតិក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ
ភ្នំពេញ៖ នៅពេលដែលគេគិតដល់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ មនុស្សភាគច្រើនជារឿយៗតែងតែគិតទៅដល់រោងចក្រ យានយន្ត រោងចក្រផលិតថាមពល និងឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដំណោះស្រាយដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយចំពោះការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ មិនមែនស្ថិតនៅលើបច្ចេកវិទ្យានោះទេ ប៉ុន្តែគឺស្ថិតនៅលើធម្មជាតិខ្លួនឯងផ្ទាល់តែម្តង។
ព្រៃឈើ ដីសើម ព្រៃកោងកាង វាលស្មៅ និងធម្មជាតិដ៏ស្រស់បំព្រង កំពុងបំពេញតួនាទីយ៉ាងវិសេសវិសាលសម្រាប់មនុស្សជាតិជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ពួកវាជួយស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនិកពីបរិយាកាស យកទៅរក្សាទុកនៅក្នុងដើមឈើនិងក្នុងដី ជួយសម្រួលវដ្តទឹក ការពារជីវៈចម្រុះ(សត្វព្រៃនិងរុក្ខជាតិ) ព្រមទាំងជួយឱ្យសហគមន៍នានាអាចបន្សាំខ្លួនទៅនឹងផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ហេតុផលនេះហើយ ទើបសកម្មភាពអាកាសធាតុនៅក្នុងវិស័យព្រៃឈើ និងការប្រើប្រាស់ដីធ្លី ស្ថិតក្នុងចំណោមយុទ្ធសាស្ត្រដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងចំណាយតិចបំផុត ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការឡើងកម្តៅនៃភពផែនដី។
អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រផ្នែកអាកាសធាតុជារឿយៗតែងតែហៅព្រៃឈើថាជា «អាងស្តុកកាបូន» (Carbon Sinks)។ តាមរយៈដំណើរការរស្មីសំយោគ ដើមឈើស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនិក រួចរក្សាទុកជាតិកាបូននោះនៅក្នុងដើម មែក ស្លឹក ឫស និងនៅក្នុងដីជុំវិញនោះ។ ព្រៃឈើដែលមានសុខភាពល្អមួយ អាចរក្សាទុកជាតិកាបូនបានរាប់ទសវត្សរ៍ ឬរាប់សតវត្សរ៍។
ផ្ទុយទៅវិញ នៅពេលដែលព្រៃឈើត្រូវបានកាប់បំផ្លាញ ដុត ឬរេចរឹល ជាតិកាបូនដែលបានរក្សាទុកទាំងនោះនឹងត្រូវភាយត្រឡប់ទៅក្នុងបរិយាកាសវិញ ដែលរួមចំណែកធ្វើឱ្យអាកាសធាតុប្រែប្រួល។ ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងការធ្លាក់ចុះគុណភាពដី គឺជាប្រភពនៃចំណែកយ៉ាងច្រើននៃការភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់សកលជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
ដូច្នេះ ការការពារព្រៃឈើ មិនមែនគ្រាន់តែជាបញ្ហាអភិរក្សធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាសកម្មភាពអាកាសធាតុពិតប្រាកដ។
សកម្មភាពអាកាសធាតុដំបូង និងសំខាន់បំផុតនៅក្នុងវិស័យព្រៃឈើ គឺការទប់ស្កាត់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងការធ្វើឱ្យព្រៃឈើរេចរឹល។ រាល់ព្រៃឈើដែលត្រូវបានការពារ គឺជាដំណោះស្រាយអាកាសធាតុធម្មជាតិមួយដែលត្រូវបានរក្សា។ រាល់សកម្មភាពកាប់ឈើខុសច្បាប់ដែលត្រូវបានទប់ស្កាត់ និងរាល់ភ្លើងព្រៃដែលត្រូវបានការពារ សុទ្ធសឹងតែជួយកាត់បន្ថយការភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងការពារជីវៈចម្រុះ។
ប៉ុន្តែ ត្រឹមតែការការពារតែមួយមុខ គឺមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ។
ពិភពលោកក៏ត្រូវតែស្តារឡើងវិញនូវប្រព័ន្ធទេសភាពធម្មជាតិដែលបានរេចរឹល និងពង្រីកផ្ទៃដីគម្របព្រៃឈើផងដែរ។ ការដាំព្រៃឈើឡើងវិញ (Reforestation) និងការបង្កើតព្រៃឈើថ្មី (Afforestation) — តាមរយៈការដាំដើមឈើនៅលើដីរេចរឹល ឬដីដែលគ្មានព្រៃឈើពីមុនមក ជួយដកហូតឧស្ម័នកាបូនិកពីបរិយាកាស ព្រមទាំងលើកកម្ពស់គុណភាពដី ធនធានទឹក និងសុខភាពប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។
ការដាំដើមឈើ បានក្លាយជាសកម្មភាពអាកាសធាតុមួយដែលមើលឃើញច្បាស់បំផុតនៅជុំវិញពិភពលោក ពីព្រោះវាផ្តល់នូវផលប្រយោជន៍ជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ។ ដើមឈើស្រូបយកកាបូន ផ្តល់ម្លប់ កាត់បន្ថយសីតុណ្ហភាព ការពារការច្រោះដី លើកកម្ពស់គុណភាពខ្យល់ និងបង្កើតជាទីជម្រកសម្រាប់សត្វព្រៃ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជោគជ័យនៃការដាំព្រៃឈើឡើងវិញ មិនមែនត្រឹមតែជាការដាំដើមឈើនោះទេ។ វាគឺជានិរន្តរភាពក្នុងការធានាថា ដើមឈើទាំងនោះអាចរស់រាន មានការលូតលាស់ និងក្លាយជាព្រៃឈើដ៏មានសុខភាពល្អ។ ការថែទាំរយៈពេលវែង ការជ្រើសរើសប្រភេទពូជឈើឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងការចូលរួមពីសហគមន៍ គឺជាកត្តាចាំបាច់មិនអាចខ្វះបានសម្រាប់សម្រេចជោគជ័យ។
លើសពីនេះ សកម្មភាពអាកាសធាតុនៅក្នុងវិស័យការប្រើប្រាស់ដីធ្លី មានវិសាលភាពលាតសន្ធឹងហួសពីព្រៃឈើទៅទៀត។ ដីដែលមានសុខភាពល្អ គឺជាអាងស្តុកកាបូនដ៏ធំបំផុតមួយនៅលើភពផែនដី។ ការអនុវត្តការគ្រប់គ្រងដីធ្លីប្រកបដោយចីរភាព ជួយបង្កើនការរក្សាទុកជាតិកាបូនក្នុងដី ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ផលិតភាពកសិកម្ម។ ការទប់ស្កាត់ការធ្លាក់ចុះគុណភាពដី ការស្តារតំបន់ដីសើម ការការពារអាងទឹក (ប្រភពទឹក) និងការលើកកម្ពស់ការធ្វើកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព សុទ្ធតែរួមចំណែកដល់ការកាត់បន្ថយ និងការបន្សាំខ្លួនទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ដោយឡែក ព្រៃកោងកាង គឺគួរតែទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេស។
ទោះបីជាព្រៃកោងកាងក្តោបក្តាប់ផ្ទៃដីតូចមួយបើធៀបនឹងទំហំសកល ប៉ុន្តែវាស្ថិតក្នុងចំណោមប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការរក្សាទុកជាតិកាបូន។ ព្រៃកោងកាងជួយការពារតំបន់ឆ្នេរពីខ្យល់ព្យុះ ទ្រទ្រង់វិស័យជលផល លើកកម្ពស់គុណភាពទឹក និងដើរតួជាទីជម្រកដ៏សំខាន់សម្រាប់ជីវៈចម្រុះ។ ដូច្នេះ ការអភិរក្ស និងការស្តារព្រៃកោងកាងឡើងវិញ គឺជាទាំងសកម្មភាពអាកាសធាតុ និងជាការវិនិយោគលើភាពធន់នៃតំបន់ឆ្នេរ។
ក្រៅពីនេះ សកម្មភាពអាកាសធាតុក្នុងវិស័យព្រៃឈើ និងការប្រើប្រាស់ដីធ្លី ក៏ផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដោយផ្ទាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ។
មនុស្សរាប់លាននាក់ពឹងផ្អែកលើព្រៃឈើសម្រាប់ជាអាហារ ប្រភពទឹក ឱសថ ថាមពលឥន្ធនៈ និងការចិញ្ចឹមជីវិត។ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលមានសុខភាពល្អ ជួយគាំទ្រដល់វិស័យទេសចរណ៍ កសិកម្ម ជលផល និងសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន។ ការការពារធម្មជាតិ មិនមែនជាឧបសគ្គរារាំងការអភិវឌ្ឍនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាគ្រឹះស្ថានដ៏រឹងមាំសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។
សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រៃឈើ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីធម្មជាតិ ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាពិសេសនៅក្នុងសកម្មភាពអាកាសធាតុថ្នាក់ជាតិ។ ជាមួយនឹងផ្ទៃដីព្រៃឈើគ្របដណ្តប់ប្រមាណ ៤០ ភាគរយនៃផ្ទៃប្រទេស កម្ពុជាមានទ្រព្យធនធម្មជាតិដ៏មានតម្លៃបំផុតមួយ ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ព្រៃឈើទាំងនេះជួយស្រូបយកកាបូន អភិរក្សជីវៈចម្រុះ សម្រួលប្រភពធនធានទឹក និងទ្រទ្រង់ជីវភាពរស់នៅរបស់សហគមន៍ជនបទ។
កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការការពារព្រៃឈើធម្មជាតិ ការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ ការបង្កើនការចូលរួមពីសហគមន៍ ការស្តារឡើងវិញនូវប្រព័ន្ធទេសភាពធម្មជាតិដែលរេចរឹល និងការដាំដើមឈើឱ្យបានយ៉ាងហោចណាស់ ១ លានដើមជារៀងរាល់ឆ្នាំ តំណាងឱ្យការរួមចំណែកដ៏មានសារៈសំខាន់ទាំងដល់គោលដៅអាកាសធាតុថ្នាក់ជាតិ និងសកលលោក។
ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ សកម្មភាពអាកាសធាតុក្នុងវិស័យព្រៃឈើ មិនមែនជាការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាលតែម្នាក់ឯងនោះឡើយ៖
• សហគមន៍ អាចរួមគ្នាការពារព្រៃឈើមូលដ្ឋាន
• សាលារៀន អាចចូលរួមក្នុងសកម្មភាពដាំដើមឈើ
• អាជីវកម្ម អាចគាំទ្រដល់ការដាំព្រៃឈើឡើងវិញ និងការគ្រប់គ្រងដីធ្លីប្រកបដោយចីរភាព
• ប្រជាពលរដ្ឋ អាចកាត់បន្ថយតម្រូវការប្រើប្រាស់ឈើដែលគ្មានប្រភពស្របច្បាប់ និងចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងអភិរក្ស។
ដើមឈើគ្រប់ដើមដែលត្រូវបានការពារ សុទ្ធតែមានតម្លៃ។ ផ្ទៃដីរាប់ហិកតាដែលត្រូវបានស្តារឡើងវិញ សុទ្ធតែមានតម្លៃ។ ហើយគ្រប់សហគមន៍ដែលជ្រើសរើសយកការអភិរក្ស ជាជាងការបំផ្លិចបំផ្លាញ សុទ្ធតែមានតម្លៃ។
ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជារឿយៗត្រូវបានគេចាត់ទុកជាប្រឈមដ៏ធំបំផុតមួយរបស់មនុស្សជាតិ។ ប៉ុន្តែជាសំណាងល្អ ធម្មជាតិបានផ្តល់នូវដំណោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតរួចជាស្រេចទៅហើយ។
ព្រៃឈើ មិនមែនគ្រាន់តែជាការផ្តុំគ្នានៃដើមឈើនោះទេ។ វាគឺជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាកាសធាតុដែលមានជីវិត។ ព្រៃឈើស្រូបយកកាបូន ផលិតអុកស៊ីសែន រក្សាទុកទឹក ទ្រទ្រង់ជីវៈចម្រុះ និងជ្រោមជ្រែងជីវិតរបស់មនុស្សជាតិ។
អនាគតនៃសកម្មភាពអាកាសធាតុ មិនត្រឹមតែពឹងផ្អែកលើការកាត់បន្ថយការភាយឧស្ម័នពីវិស័យថាមពល ឧស្សាហកម្ម និងការដឹកជញ្ជូនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ពឹងផ្អែកលើការការពារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ដែលជួយសម្រួលតុល្យភាពភពផែនដីរបស់យើងដោយធម្មជាតិផងដែរ។
នៅក្នុងសមរភូមិប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ព្រៃឈើកំពុងឈរជើងយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់នៅលើខ្សែត្រៀមជួរមុខជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ការទទួលខុសត្រូវរបស់យើង គឺត្រូវធានាថាពួកវាបន្តឈរជើងតទៅមុខទៀត សម្រាប់មនុស្សជំនាន់យើង និងសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយៗដែលមិនទាន់មកដល់៕
