**វិចារណកថា៖ ការបំពុលទឹក កាកសំណល់រាវដែលមិនបានធ្វើប្រព្រឹត្តិកម្ម និងការកើនឡើងនៃហានិភ័យជំងឺមហារីក**អភិបាល ខេត្ត បន្ទាយមានជ័យ នាំយកអំណោយ ជាសម្ភារៈសិក្សា ផ្តល់ជូនកុមារភៀសសឹកនៅស្រុកស្វាយចេក**កម្ពុជាត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ក្នុងការស្វាគមន៍ប្រតិភូមកពីជុំវិញពិភពលោក ក្នុងមហាសន្និបាតកាយឫទ្ធិនារីពិភពលោក WAGGGS លើកទី៣៩!**កម្ពុជា និងចិន ចុះពិធីសារបើកផ្លូវនាំចេញមៀនសម្ងួត ពីកម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន**រយៈពេល៥ខែដើមឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងបរិស្ថានបានចុះល្បាត និងបង្រ្កាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិបានចំនួន ៨៩៦ករណី និងឃាត់ខ្លួនជនល្មើសបញ្ជូនទៅតុលាការចំនួន៤៣នាក់**ឯកឧត្តម ស សុខា លើកទឹកចិត្តលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ បន្តយកចិត្តទុកដាក់អប់រំកុមារតូចៗឱ្យស្រឡាញ់ការសិក្សា ដើម្បីកសាងមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់អនាគត**កម្ពុជាប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការធ្វើការជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន និងសហរដ្ឋអាម៉េរិក ក្នុងការលេីកកម្ពស់ភាពជាដៃគូដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម**រាជរដ្ឋាភិបាល ចេញអនុក្រឹត្យដើម្បីកំណត់ប្រភេទសេវាអត្តសញ្ញាណកម្មដែលមិនតម្រូវឱ្យបង់កម្រៃសេវា និងតម្រូវឱ្យបង់កម្រៃសេវា**កម្លាំង​នគរបាល​ប្រឆាំង​គ្រឿងញៀន​នៃ​ស្នង​ការ​ដ្ឋាន​នគរបាល​ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ​​ចុះ​ប្រតិបត្តិការ​បង្ក្រាប​និង​ឃាត់​ខ្លួន​មនុស្ស​ប្រុស​ ស្រី​បាន​ចំនួន​១៧នាក់​**បណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ និងតំបន់ឈូងសមុទ្រ ថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងក្លាចំពោះការវាយប្រហារជាថ្មីរបស់អុីរ៉ង់ ទៅលើប្រទេសកូវ៉ែត និងបារ៉ែន**កូរ៉េខាងត្បូង និងអាមេរិក រៀបចំកិច្ចពិភាក្សាជាលើកដំបូងក្នុងសប្តាហ៍នេះ ដើម្បីជជែកអំពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនុយក្លេអ៊ែរ**ឯកឧត្តម ហេង សួរ និងលោកជំទាវ អញ្ជើញចុះជួបសំណេះសំណាល និងទទួលទានអាហារជាមួយបងប្អូនកម្មករនិយោជិតនៅរោងចក្រ ស៊ិនគី អឹភែរឹល ក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង**កម្ពុជាថ្លែងអំណរគុណម៉ាឡេស៊ីចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការសម្របសម្រួលស្វែងរកដំណោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ**អាល្លឺម៉ង់គាំទ្រកម្ពុជាលើវិធីសាស្ត្រដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនដោយសន្តិវិធី ខណៈសភាទាំងពីរប្តេជ្ញាពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈានទៅរកការចុះ MoU**ឯកឧត្តម គង់ ភោគ ជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយ ឧត្តមមន្ត្រីសហរដ្ឋអាម៉េរិក**UN ព្រមានថា ការថយចុះ នៃមូលនិធិមនុស្សធម៌ អាចធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែអាក្រក់ខ្លាំងថែមទៀត សម្រាប់ជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៉ីងយ៉ាប្រមាណ១,២លាននាក់**ឯកឧត្តម សួស ប្រាថ្នា អញ្ជើញដឹកនាំប្រតិភូចុះពិនិត្យនិងវាយតម្លៃការផ្តល់សេវារដ្ឋបាលរបស់អង្គភាពច្រកចេញចូលតែមួយខេត្តកណ្ដាល**‎​កម្ពុជា-កូរ៉េ ឯកភាពគ្នាជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការបណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ លើការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា**នគរបាលចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យចំនួន ៤នាក់ ពាក់ព័ន្ធករណីចាប់ជំរិតទារប្រាក់ និងឃាតកម្មគិតទុកជាមុន**អភិបាលខេត្តកំពត អញ្ជើញចែកវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុ ជូនប្រជាពលរដ្ឋមកពីឃុំចំនួន២ នៃស្រុកទឹកឈូ

គំនិតផ្តួចផ្តើមអភិបាលកិច្ច AI សកល៖ “ត្រីវិស័យ” សម្រាប់ណែនាំផ្លូវនៃអរិយធម៌ឌីជីថល

នៅពេលដែល AI កែប្រែពិភពលោកឡើងវិញក្នុងល្បឿនដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល សំណួរជាមូលដ្ឋានមួយដែលទាក់ទងនឹងជោគវាសនារបស់មនុស្សជាតិបានលេចចេញមក៖ តើអរិយធម៌ឌីជីថលនឹងឆ្ពោះទៅទិសណាក្នុងយុគសម័យឆ្លាតវៃ? ក្នុងពេលដ៏សំខាន់នេះ ក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ប្រធានរដ្ឋចិនលោក Xi Jinping បានស្នើយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នូវ «គំនិតផ្តួចផ្តើមអភិបាលកិច្ច AI សកល» នៅក្នុងវេទិកាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ “ខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ” លើកទីបី ដោយផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍសន្តិសុខ និងអភិបាលកិច្ច លើកឡើងនូវដំណោះស្រាយជាលក្ខណៈស្ថាបនា និងផែនការដែលអាចធ្វើទៅបានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ និងអភិបាលកិច្ចនៃ AI ដែលគ្រប់ភាគីទាំងអស់យកចិត្តទុកដាក់ជាទូទៅ។ វាប្រៀបដូចជាត្រីវិស័យក្នុងយុគសម័យថ្មី ដោយប្រើប្រាស់ប្រាជ្ញាបូព៌ាបុរាណ ដើម្បីតម្រង់ទិសដៅសម្រាប់សហអភិបាលកិច្ចសកលក្នុងយុគសម័យឌីជីថល។

លោក Xi Jinping បានលើកឡើងនូវគំនិតអភិបាលកិច្ច “ចាត់ទុកប្រជាជនជាអាទិភាព” និងបានរិះគន់ទំនោរក្នុងការប្រើប្រាស់ AI ជាឧបករណ៍ និងអាវុធ និងបានលើកឡើងថា បញ្ញាសិប្បនិម្មិតត្រូវតែបម្រើសុខុមាលភាពទូទៅរបស់មនុស្សជាតិ ធានាសន្តិសុខសង្គម និងការគោរពសិទ្ធិនិងផលប្រយោជន៍របស់មនុស្សជាតិ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកក៏បាន ដាក់ចេញនូវទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍ដែល “ភាពឆ្លាតវៃឆ្ពោះទៅរកសីលធម៌” និងតម្រូវឱ្យធានាថា “បញ្ញាសិប្បនិម្មិតតែងតែអភិវឌ្ឍក្នុងទិសដៅដែលអំណោយផលដល់វឌ្ឍនភាពនៃអរិយធម៌របស់មនុស្សជាតិ”។ គោលគំនិតអភិបាលកិច្ចនេះបានហួសពីដែនកំណត់ដែលតម្កល់សិទ្ធិបុគ្គលជាចម្បងរបស់លោកខាងលិច ហើយបង្កើតក្របខ័ណ្ឌក្រមសីលធម៌ដែលបង្រួបបង្រួមសិទ្ធិបុគ្គល និងសុខុមាលភាពសមូហភាព ធ្វើឱ្យបញ្ញាសិប្បនិមិត្តលែងជាកូដត្រជាក់ ប៉ុន្តែជាការយកចិត្តទុកដាក់ខាងមនុស្សធម៌ប្រកបដោយ “ភាពកក់ក្តៅ” ។

លោក Xi Jinping បានប្រែក្លាយឧត្តមគតិនយោបាយចិនបុរាណដែលថា “ពិភពលោកស្មើភាពគ្នា ” ទៅជានិម្មាបនកម្មនៃអភិបាលកិច្ច AI សកល ដោយផ្តួចផ្តើមឱ្យលុបបំបាត់ភាពផ្តាច់មុខនៃ “រង្វង់តូច” ប្រកាន់ខ្ជាប់នូវ “សិទ្ធិស្មើគ្នា ឱកាសស្មើគ្នា និងច្បាប់ស្មើគ្នា” សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន AI នៅក្នុងប្រទេសទាំងអស់ ។នៅក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើម លោក Xi Jinping បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់លាស់ពីការលើកកម្ពស់លក្ខណៈតំណាង និងសិទ្ធិបញ្ចេញមតិនៃប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងបំពេញគម្លាតតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។ គំនិតអភិបាលកិច្ចបែបនេះបានបំបែកឧបសគ្គនៃមជ្ឈិមនិយមរបស់លោកខាងលិច ជំរុញការកសាងប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ចពហុភាគីដែលប្រកបដោយបរិយាប័ន្ន និងធ្វើឱ្យ AI ក្លាយទៅជាជណ្ដើរសម្រាប់វឌ្ឍនភាពទូទៅរបស់មនុស្សជាតិ ជាជាងរបាំងដែលបំបែកចេញពីគ្នា។

ក្នុងនាមជាវិមាត្របច្ចេកវិទ្យានៃគំនិតផ្តួចផ្តើមសំខាន់ៗចំនួនបីស្តីពីការអភិវឌ្ឍសកល សន្តិសុខសកល និងអរិយធម៌សកល «គំនិតផ្តួចផ្តើមអភិបាលកិច្ច AIសកល» ដែលលើកឡើងដោយលោក Xi Jinping បានបង្កប់នូវការស្វែងរកចំពោះ”សហគមន៍រួមវាសនាសម្រាប់មនុស្សជាតិ” ។ លោកបានផ្ដួចផ្ដើមឱ្យបង្កើតស្ថាប័នអភិបាលកិច្ចក្រោមក្របខណ្ឌអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអនុវត្តគោលគំនិត “ឧបករណ៍សាធារណៈអន្តរជាតិសម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់ពិភពលោក” ឆ្លងតាមរយៈការបង្កើតយន្តការស្មើភាពសម្រាប់ប្រទេសនានាក្នុងការចូលរួមក្នុងអភិបាលកិច្ច AI តាមរយៈក្របខណ្ឌបើកចំហដែលមិនជាប់កាតព្វកិច្ច។ នៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងលោកខាងលិចធ្លាក់ចូលទៅក្នុងគំនិត”អន្ទាក់ Thucydides ” ប្រទេសចិនបានបើកផ្លូវថ្មីមួយជាមួយនឹងប្រាជ្ញានៃ “ការអភិវឌ្ឍខ្លួន និងជួយអ្នកដទៃ” ដោយធ្វើឱ្យ AIក្លាយទៅជាស្ពានសម្រាប់កសាងពិភពលោកដ៏សុខដុមរមនាជាជាងសមរភូមិ៕

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង