**ឯកឧត្តម សួស ប្រាថ្នា អញ្ជើញដឹកនាំប្រតិភូកម្ពុជា បន្តពិនិត្យនិងពិភាក្សាលើសេចក្ដីព្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពីការគ្រប់គ្រងច្រកទ្វារព្រំដែនគោកកម្ពុជា-វៀតណាម ជាមួយក្រុមការងារបច្ចេកទេសវៀតណាម**រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ចាម ប្រារព្ធទិវាអន្តរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន និងដុតកម្ទេចសារធាតុញៀនជិត ១២គីឡូក្រាម**ឥណ្ឌារឹតបន្តឹងច្បាប់ សម្រាប់អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ដែលទទួលមូលនិធិពីបរទេស**អាវុធហត្ថខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បញ្ជូនជនសង្ស័យ២នាក់ទៅសាលាដំបូងខេត្តឣនុវត្តតាមនីតិវិធី ពាក់ព័ន្ធករណីលួច**បិទផ្សាយជាសាធារណៈនូវឯកសារនៃការវិនិច្ឆ័យលេីការចុះបញ្ជីដីធ្លីមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់នូវការចុះវាស់វែងរួចរាល់ចំនួន២៤ភូមិ នៅស្រុកមង្គលបូរី**កូរ៉េខាងត្បូង នឹងទទួលយកឈ្លើយសឹកកូរ៉េខាងជើងទាំងអស់ ដែលជួយរុស្ស៉ីប្រយុទ្ធក្នុងសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន ប្រសិនបើពួកគេជ្រើសរើស ចង់ចាប់ផ្តើមកសាងជីវិតថ្មី**ឯកឧត្ដម ជា វុទ្ធី ដឹកនាំកិច្ចប្រជុំច្រកចេញចូលតែមួយ ដើម្បីពិនិត្យពិភាក្សាលើសំណើ សុំចុះបញ្ជីគម្រោងវិនិយោគមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ចំនួន ៧គម្រោង**តំណាងកម្ពុជាប្រចាំUN ៖ សាលដីការបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ មិនត្រូវរងការ រំលោភបំពានទេ**មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ អញ្ជើញប្រកាសចូលកាន់មុខតំណែង អភិបាលរងខេត្តព្រះវិហារ**រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិកោះតៃវ៉ាន់៖ យោធាតៃវ៉ាន់ត្រូវតែធ្វើតេស្តដើម្បីស្ទាបស្ទង់ ថាតើខ្លួនអាចឆ្លើយតបភ្លាមៗបានដែរឬទេ នៅពេលមានសង្រ្គាមផ្ទុះឡើង**ក្រុមហ៊ុន Airbus នឹងធ្វើការត្រួតពិនិត្យលើយន្ដហោះប្រភេទ A380 ចំនួន១៦គ្រឿង បន្ទាប់ពីស្នាមប្រេះ**មេដឹកនាំក្រុមហេសបូឡា ទាមទាររកកាលបរិច្ឆេទមួយ ដែលកងទ័ពអ៉ីស្រាអែលនឹងដកថយចេញពីភាគខាងត្បូងលីបង់**ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តបាត់ដំបង ទទួលជួបពិភាក្សាការងារជាមួយប្រធានគណៈកម្មការទី១០នៃព្រឹទ្ធសភា**លោក គីម ជុងអ៊ុន បង្ហាញផែនការសង់នាវាចម្បាំងមានទំហំដូចគ្នាទៅនឹងនាវាចម្បាំង Choe Hyon ដែលមានទម្ងន់ ៥០០០តោន ឱ្យបាន ២គ្រឿងជារៀងរាល់ឆ្នាំ**ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ហេង សួរ អញ្ជើញជាអធិបតីអបអរសាទរខួបលើកទី៧៨ នៃទិវាបុណ្យឯករាជ្យជាតិរបស់រដ្ឋអ៉ីស្រាអែល**ក្រសួងការងារ នឹងនាំយកឱកាសកា​រងារ អត្ថប្រយោជន៍ស​ង្គម និងការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញដោយឥតគិតថ្លៃជូ​ន​ដល់អតី​ត​ព​លករ និង​ពលរដ្ឋ​នៅក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំនៅចុងសប្ដាហ៍នេះ**អ្នកជំណាញ​សេដ្ឋកិច្ច៖​ ហេតុអ្វីបានជាពលករខ្មែរ​នៅតែប​ន្តចំណាក​ស្រុកទៅថៃ​ទាំង​ខុសច្បាប់ បើទោះ​បីជា​មាន​ឱកាស​ការ​ងាររាប់ម៉ឺនកន្លែង​នៅក្នុ​ងស្រុ​ក​ក៏ដោយ?**ឱកាសការងារជាង ៤ ពាន់កន្លែង នឹងត្រូវផ្ដល់ជូនក្នុងវេទិកាការងារ និងឱកាសកម្មសិក្សាការងាររបស់ NEA នៅសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង**ឯកឧត្តមបណ្ឌិត គឹម សន្តិភាព ដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងាររៀបចំប្រព័ន្ធអនុគ្រោះទោសឌីជីថល របស់អគ្គនាយកដ្ឋានកិច្ចការទោសព្រហ្មទណ្ឌនៃក្រសួងយុត្តិធម៌**បទវិភាគ៖ “មិន​មែនជា​ផល​ប្រយោជន៍​លើ​ក្រដាស​ទេ ” ប៉ុន្តែ​គឺជា​ “ការ​អនុវត្ត​ជាក់ស្តែង​​” ទុន​វិនិយោគ​ពីបរទេស​បោះឆ្នោតផ្តល់ទំនុក​ចិត្ត​ដោយ​បានបណ្តាក់ទុន​យ៉ាង​ពិត​ប្រាកដ

កំណែទម្រង់និងការបើកទូលាយ គឺជាមាគ៌ាឈ្នះ-ឈ្នះសម្រាប់ប្រទេសចិននិងពិភពលោក

ផ្តើមពីចក្ខុវិស័យនាំប្រទេសដើរតាមមាគ៌ាទំនើបកម្មសង្គមនិយម ប្រទេសចិនបានអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងស័ក្តិសិទ្ធិភាពនៃគោលនយោបាយកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច និងគោលនយោបាយបើកទូលាយតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៨មក។ តាមរយៈគោលនយោបាយនេះបានចាក់បញ្ចូលកម្លាំងដ៏ខ្លាំងក្លាដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន ហើយបាននាំប្រទេសចិនចូលរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសកល។ តាមរយៈវិធានការបើកទូលាយជាដំណាក់ៗ ប្រទេសចិនបានជំរុញកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច ដោយរួមទាំងការបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ការលើកទឹកចិត្តនិងជំរុញការវិនិយោគពីបរទេស និងការអភិវឌ្ឍពាណិជ្ជកម្មបរទេស។ បន្ទាប់ពីចូលជាសមាជិករបស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) នាចុងឆ្នាំ២០០១ ប្រទេសចិនបានលើកទឹកចិត្តធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងដល់ឧស្សាហកម្មក្នុងប្រទេស និងទីផ្សារឱ្យមានលក្ខណៈស្តង់ដារ ដែលនាំឱ្យទីផ្សាររបស់ប្រទេសចិនមានភាពធន់រឹងមាំធ្វើសមាហរណកម្មបន្ថែមទៀតទៅក្នុងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ជាលទ្ធផល កាលពីចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ បានរំលេចថាផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបឆ្នាំ២០២៤មានចំនួន១៣៤,៩០៨.៤០ពាន់លានយាន់ កើនឡើង៥% ហើយផលិតផលស្រុកសរុបសម្រាប់ប្រជាជនម្នាក់ៗ បានកើនដល់ប្រមាណ១៣,០០០ដុល្លារអាមេរិក។

ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការកំណែទម្រង់ ប្រទេសចិនផ្តោតលើវិធានការជួយលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន ដោយបានប្រើប្រាស់នូវមធ្យោបាយដ៏មានប្រសិទ្ធផលក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រតាមរយៈការធ្វើឱ្យជនបទកាន់តែមានវិបុលភាព ដោយបង្កើនសុភមង្គលជូនដល់ប្រជាជនទាំងអស់ ដែលជាការបង្កើតអព្ភូតហេតុដ៏អស្ចារ្យក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់មនុស្សជាតិលើការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ជាក់ស្តែងនៅឆ្នាំ ២០២០ ប្រទេសចិនបានសម្រេចគោលដៅកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ខ្លួនតាមការគ្រោងទុក ហើយប្រជាជនក្រីក្រនៅតាមជនបទប្រមាណ១០០លាននាក់ត្រូវបានងើបចាកផុតពីភាពក្រីក្រ។ គំរូភាពនៃទំនើបភាវូបនីយសង្គមនិយមតាមបែបចិន មិនត្រឹមតែជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចបៃតងទាំងក្នុងប្រទេសនិងទាំងសកលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានផ្តល់នូវវិបុលភាពរួមនៃសហគមន៍រួមជីវិតដែលជាគោលការណ៍គ្រឹះនៃអរិយធម៌អេកូឡូស៊ី ដែលជាស្មារតីគាំទ្រយ៉ាងមុតស្រួចដល់ការការពារបរិស្ថានដែលបានចារឹកក្នុងផែនការ៥ឆ្នាំលើកទី១៤ ប្រទេសចិនបាននិងកំពុងចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងនាមជាគំរូនៃសុខដុមនីយកម្មរវាងមនុស្សនិងធម្មជាតិ ដោយក្នុងនោះដោយមិនរាប់ពីផ្ទៃដីប្រមាណ២៥%ដែលពោរពេញដោយដើមឈើបានជំរុញប្រទេសចិនដើរយ៉ាងស្វាហាប់ទៅកាន់គោលដៅនៃ «ការបំភាយកាបូនទាប និងអព្យាក្រឹតភាពកាបូន»តាមរយៈការអភិវឌ្ឍថាមពលកកើតឡើងវិញ និងជាជើងឯកនៃការអភិវឌ្ឍសកលបៃតង។

រយៈពេល៤៧ឆ្នាំនៃគោលនយោបាយកំណែទម្រង់ និងការបើកចំហ ប្រទេសចិនបានក្លាយជាក្បាលម៉ាស៊ីនសំខាន់នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ជាក់ស្តែងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦មក ការរួមចំណែករបស់ប្រទេសចិនចំពោះកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកបានលើសពី៣០% ដែលនេះជាកម្លាំងដ៏សំខាន់ជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគពិភពលោក។ ភាពលេចធ្លា និងភាពប្រាកដប្រជានៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន បានផ្តល់តួនាទីកាន់តែសកម្មបន្ថែមទៀតដល់ប្រទេសចិនក្នុងអភិបាលកិច្ចសកល ដែលក្នុងនោះគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ ដោយមានការគាំទ្រហិរញ្ញវត្ថុពីធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី (AIIB) ប្រទេសចិនបាន ផ្តល់វេទិកាសហប្រតិបត្តិការថ្មី និងឱកាសអភិវឌ្ឍន៍សម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ធ្វើទំនើបកម្មសង្គមរបស់ខ្លួនឆ្ពោះទៅកាន់ការអភិវឌ្ឍជឿនលឿន។
ដោយជ្រោងទង់នៃកិច្ចកសាងសហគមន៍ជោគវាសនារួមនៃមនុស្សជាតិ ប្រទេសចិនបន្តជាប់ជានិច្ចនូវការប្រកាន់ខ្ជាប់មាគ៌ានៃការអភិវឌ្ឍឈរលើសន្តិភាពក្នុងចរន្តពហុភាគីនិយម ព្រមទាំងជាលំនឹងសកលដែលរួមចំណែកដល់ការថែរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពពិភពលោក។ មិនថាលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ចដូចជាRCEP ឬការផ្តល់វ៉ាក់សាំងនិងជំនួយផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តនានាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺរាតត្បាតសកលនោះទេ ប្រទេសចិនតែងបង្ហាញជាប់ជានិច្ចនូវទំនួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួនក្នុងនាមជាប្រទេសមហាអំណាច និងគិតគូរដល់ផលប្រយោជន៍របស់មនុស្សជាតិ។ បន្ថែមពីលើនេះ ស្ថិតនៅក្នុងបរិបទមិននឹងនរនៃសេដ្ឋកិច្ចសកល រួមជាមួយកម្លាំងប្រកួតប្រជែងស្របតាមនិន្នាការយុគសម័យទីផ្សារសេរី បានផ្តល់កម្លាំងចលករជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនចិនបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងនវានុវត្តកាន់តែខ្ពស់លើវិស័យបច្ចេកវិទ្យា។ ជាលទ្ធផល បន្ទាប់ពីការបើកដំណើរការឧស្សាហកម្មរថយន្តដោយបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរពី «ទីផ្សារសម្រាប់បច្ចេកវិទ្យា» ទៅជានវានុវត្តភាពជឿនលឿនហួសពីការស្មានរបស់ពិភពលោក ជាក់ស្តែង កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអគ្គិសនី BYD រកបានប្រាក់ចំណូលក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ១០៧ពាន់លានដុល្លារដែលធ្វើឱ្យមានភាពខ្លាំងនៃប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុរបស់ប្រទេសចិន។ កិច្ចខិតខំផលិតរថយន្តអគ្គិសនីរបស់ប្រទេសចិនមិនត្រឹមបានចូលរួមនៅក្នុងការបង្កើនផលិតផលប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញដែលមានគុណភាពល្អនិងតម្លៃសមរម្យចូលក្នុងទីផ្សារសកលប៉ុណ្ណោះ ថែមទាំងបានចូលរួមពង្រីកនិងពន្លាតការអភិវឌ្ឍសកលបៃតងនិងការអភិវឌ្ឍនៃឧស្សាហកម្មនវានុវត្តទាន់យុគសម័យបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ព្រមទាំងឆ្លើយតបទាន់ពេលវេលាមកដល់នៃគោលដៅរបៀបវារៈការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់ឆ្នាំ២០៣០ថែមទៀតផង។

ជារួម ក្នុងនាមជាអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវមួយរូប ខ្ញុំយល់ថា បទពិសោធន៍មហិមាដែលខ្លួនទទួលបានពីការសាកល្បងនានាក្នុងរយៈពេលកន្លះសតវត្សរ៍នេះ បានលើកទឹកចិត្តដល់ប្រទេសចិននឹងបន្តការធ្វើកំណែទម្រង់ស៊ីជម្រៅ និងការបើកចំហកាន់តែទូលាយដោយជំរុញការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ និងចែករំលែកឱកាសអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយបណ្តាប្រទេសនានាជុំវិញពិភពលោក។ បទពិសោធន៍អភិវឌ្ឍន៍របស់ប្រទេសចិនបង្ហាញថា ការបើកចំហនាំមកនូវវឌ្ឍនភាព កំណែទម្រង់ជំរុញភាពរឹងមាំ ហើយមានតែកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប៉ុណ្ណោះដែលអាចនាំទៅរកលទ្ធផលឈ្នះ-ឈ្នះ។ នៅក្នុងដំណើរការនៃការកសាងសហគមន៍មួយដែលមានអនាគតរួមគ្នាសម្រាប់មនុស្សជាតិ ប្រទេសចិននឹងបន្តលើកកម្ពស់វិបុលភាពសកលតាមរយៈការអភិវឌ្ឍរបស់ខ្លួន និងរួមគ្នាប្រកៀកស្មារជាមួយប្រទេសដទៃទៀតក្នុងពិភពលោកដើម្បីបង្កើតអនាគតដ៏ល្អប្រសើរ៕

ដោយបណ្ឌិត ជា មុនីឫទ្ធិ
ប្រធានសមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជា-ចិន

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង