ភ្នំពេញ៖ ឯកឧត្តម ឈើយ ចាន់ណា សមាជិកព្រឹទ្ធសភានិងឯកឧត្តម ប្លែក វ៉ារី ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាខេត្តបន្ទាយមានជ័យនៅល្ងាចថ្ងៃទី១៨ខែមេសាឆ្នាំ២០២៤ បានអញ្ជើញចូលរួមសប្បាយរីករាយនិងជូនពរជ័យដល់បងប្អូនមន្ត្រីរាជការ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងពិធីរាំបេះ “ផ្កាកកោះ” ដែលជាប្រពៃណីមួយរបស់អ្នកស្រុកភូមិមួយចំនួននៅស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
ពិធីនោះបានធ្វើឡើងនៅកណ្តាលវាលស្រែជាប់អាងអន្លង់រុតនិងនៅវត្តវេឡុវ័ន្តស្វាយចេក(វត្តស្វាយចេក) ស្ថិតក្នុងឃុំស្វាយចេក ស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ។
ពិធីរាំបេះផ្កាកកោះនេះរៀបចំឡើងដោយលោកលឿង សុភក្តិ អភិបាលស្រុកស្វាយចេកនិងសហការី លោក ងិន សុទ្ធី មេឃុំស្វាយចេកនិងសហគមន៍អ្នកស្រុក ។ រីឯនៅវត្ត បានរៀបចំឡើងដោយព្រះឧត្តមសីលញាណ ធុល សុធា ព្រះរាជាគណៈថ្នាក់កិត្តិយស ព្រះមេគណខេត្តគណៈមហានិកាយនិងជាព្រះគ្រូចៅអធិការវត្តវេឡុវ័ន្តស្វាយចេក ព្រះមន្ត្រីសង្ឃ ព្រះសង្ឃនិងអ្នកពាក់ព័ន្ធ ។
លោកលឿង សុភក្តិ អភិបាលស្រុកនិងលោកងិន សុទ្ធី មេឃុំបានអោយដឹងថា ៖ ពិធីរាំបេះ “ផ្កាកកោះ” នេះត្រូវបានសហគមន៍នៅតាមភូមិមួយចំនួនក្នុងស្រុកស្វាយចេកតែងប្រាព្ធធ្វើឡើងរៀងរាល់ឆ្នាំនៅបន្ទាប់ពីបញ្ចប់ពីបុណ្យឆ្នាំខ្មែរនិងចំពេលដែលវត្តឬភូមិខ្លះត្រូវធ្វើពិធីត្រាសឬឆ្លងវត្ត ឬភូមិក្នុងឱកាសបុណ្យឆ្នាំខ្មែរ។
ឯកឧត្តម ឈើយ ចាន់ណា សមាជិកព្រឹទ្ធសភានិងឯកឧត្តម ប្លែក វ៉ារី ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាខេត្តបន្ទាយមានជ័យបានចំណាប់អារម្មណ៍ថា៖ ពិធីរាំបេះផ្កាកកោះនេះ ថ្វីត្បិតប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅតាមភូមិឃុំខ្លះនៅស្រុកស្វាយចេកនេះ ក៏ប៉ុន្តែវាមានទិដ្ឋភាព(អត្ថរូប) ខ្លឹមសារ(អត្ថន័យ)និងតម្លៃ(អត្ថរស)សំខាន់ទាក់ទងជំនឿសាសនា ប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់និងជីវភាពរបស់អ្នកស្រុកដែលប្រកបរបរកសិកម្ម។
ហេតុនេះ ក្នុងនាមស្ថាប័នសាធារណ: ស្ថាប័នឯកជន អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចច្ចមូលដ្ឋាន ឯកឧត្តមសូមចូលរួមអបអរ លើកទឹកចិត្តនិងគាំទ្រអោយថែរក្សា អភិរក្សរបាំនេះបន្តទៀត។ហើយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចតែងតែបង្កលក្ខណ:ងាយស្រួល. បង្កើតបរិយាកាសអោយប្រារព្ធពិធី ក័ដូចជាជួយការពារសន្តិសុខ សុវត្ថិភាពជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋអោយប្រាព្ធពិធីរាំបេះផ្កាកកោះនេះ ។
អំពីប្រវត្តិនៃពិធីរាំបេះផ្កាកកោះ គេតែងតែប្រារព្ធពិធីឡើងនៅថ្ងៃត្រាស់ឬឆ្លងភូមិឬតាមទីវត្តអារាមមួយចំនួននៅស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ។គឺ ក្រោយចប់ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ។
តើពិធីបេះ”ផ្កាកកោះ” មានអត្ថន័យយ៉ាងដូចម្តេច ?
លោកតា សុខ ឈួង ចាស់ព្រឹទ្ធចារ្យនិងជាប្រធានគណកម្មាកាវត្ត កកោះ-កំណប់ ឃុំស្លក្រាមបានឲ្យដឹងថា៖ពិធីបេះ “ផ្កាកកោះ ” គឺជាពិធីបុណ្យដោយឡែកមួយដែលប្រជាពលរដ្ឋនៅ ប៉ែកខាងជើងនៃខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ពិសេសនៅតាមភូមិ ឃុំខ្លះនៅស្រុកស្វាយចេក តែងតែប្រារព្ធធ្វើនៅក្រោយពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ។
វាមានគោលបំណងសំខាន់២ ៖ ១-កាច់បេះផ្កាកកោះឬរុក្ខជាតិផ្សេងៗយកមកថ្វាយចំពោះព្រះ(សម្មាសម្ពុទ្អឬព្រះពុទ្ធ)រួចស្រង់ព្រះ(លាងសម្អាត) ។ ២-ហែផ្កាប្រាក់ ដែលមានលុយឬអង្គាសបច្ច័យលាយឡំផ្ការុក្ខជាតិព្រៃ ដង្ហែមកក្នុងទីវត្តអារាមដើម្បីកសាងសមិទ្ធផលនានា ។
លោកគ្រូធម្មាចារ្យ ឃុន ចាន់ណារ៉ា គង់នៅវត្ត កកោះ-កំណប់ បានមានសង្ឃដីកាថា៖ពីឆ្នាំ២០១៦មក មន្ត្រីជំនាញវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បះ និងអាជ្ញាធរដែនដីបានស្រាវជ្រាវនិងរៀបរៀង ចងក្រងជាផ្លូវការនូវរបាំ”បេះផ្កាកកោះ” អោយទៅជារបាំប្រពៃណីមួយ។គឺរៀបចំជាទម្រង់របាំសម្រាប់រាំនិងមានខ្លឹមសារចម្រៀងសម្រាប់ច្រៀងសម្តែងផងដែរ ។
លោកគ្រូធម្មាចារ្យបន្តថា៖ ទំនៀមទម្លាប់បេះផ្កា កកោះ មានតំណាលថា ក្នុងសម័យថ្ងៃមួយក្នុងពុទ្ធកាល នារដូវប្រាំងម្តុំខែចែត្រនេះព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់យាងដំណើរកាត់ព្រៃ ដាច់ចង្ហាន់និងទឹក ក៏ជួបមនុស្សនិងសត្វស្វា យកផ្លិតឃ្មុំនិងផ្កាកកោះមកថ្វាយ និងមួយទៀត ទាក់ទិនក្នុងប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគ៣ គឺរឿង”នាងផ្កា ននោង” ដែលតំណាលមកថា ៖ ក្នុងសម័យពុទ្ធកាល ពេលព្រះសមណគោតមទ្រង់បរិនិព្វានទៅព្រះបាទអជាត នៃព្រះចៅនគរមតធៈ បានយកព្រះបរមសរិកធាតុមួយចំណែកទៅបញ្ចុះក្នុងព្រះស្តូបលើទីទួលមួយ។
ក្នុងគ្រានោះកុលធីតា ដែលមានផ្ទះនៅជិតព្រះស្តូបនោះ បានភ្ញាក់ពីព្រលឹមទៅលុបមុខ ក៏បានក្រឡេកទៅឃើញផ្កាននោងររីកស្គុសស្គាយថ្មីៗ នាងមានសេចក្តីជ្រះថ្លា ក៏បានបេះផ្កាននោងនោះ កាន់យកទៅបូជាព្រះបរមសរីរឹកធាតុនៃសក្យមុនីចេតិយនោះ៕
