**សម្តេច ឃួន សុដារី៖ ស្ត្រីដើរតួនាទីសំខាន់មិនអាចខ្វះបាននៅក្នុងការអភិវឌ្ឍជីវភាពគ្រួសារ សង្គមជាតិ និងការសម្រេចបាននូវគោលដៅរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា**ជនជាតិចិន ១៧០នាក់ពាក់ទៀត ព័ន្ធករណីឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា (Online Scams) ត្រូវបានបណ្ដេញចេញពីកម្ពុជា**បារាំងកំពុងពិចារណាចាត់វិធានការតបវិញ បន្ទាប់ពីប៊ូគីណាហ្វាសូ បានកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងការទូត**អាមេរិកបើកការវាយប្រហារថ្មីទៀតប្រឆាំងអ៉ីរ៉ង់ បន្ទាប់ពីកប៉ាល់ដឹកប្រេង១គ្រឿងទៀត រងការវាយប្រហារនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz**កងកម្លាំងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៉ីរ៉ង់ IRGC បើកការវាយប្រហារប្រឆាំងគោលដៅនៅក្នុង ប្រទេសកូវ៉ែតនិងបារ៉ែន ជាការសងសឹកសម្រាប់ការវាយប្រហាររបស់អាមេរិកមកលើទឹកដីអ៉ីរ៉ង់**លោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុន្នី ហ៊ុនម៉ាណែត៖ ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សគឺមិនមែនពេលដែលយុវជនចូលធ្វើការនោះទេ គឺនៅពេលយុវជនចេះចាប់ជំនាញដែលឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការបច្ចុប្បន្នរបស់សង្គមជាតិ**នាយកដ្ឋាននគរបាលព្រហ្មទណ្ឌ ឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ៣នាក់ ដែលបានធ្វើសកម្មភាពលួចម៉ូតូ និងទទួលផលចោរកម្ម**យុទ្ធនាការ «និយាយថាទេចំពោះព័ត៌មានក្លែងក្លាយ» ជំហានទី២ ផ្សព្វផ្សាយដល់សិស្សានុសិស្សជាង ១,៤០០នាក់ នៅវិទ្យាល័យត្រសេកកោង ក្នុងស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត**‎សម្តេច ម៉ែន សំអន អញ្ជើញប្រគេនទៀនព្រះវស្សា និងទេយ្យវត្ថុដល់ព្រះសង្ឃចំនួន ៥វត្ត នៅខេត្តក្រចេះ**ប្រជាពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ដោយសារខ្យល់កន្ត្រាក់ ចំនួន ១៦គ្រួសារ នៅសង្កាត់ព្រែកក្មេង ក្រុងអរិយក្សត្រ បានទទួលអំណោយមនុស្សធម៌ពីសាខាកាកបាទក្រហមកម្ពុជាខេត្តកណ្ដាល**វិចារណកថា! ការត្រៀមលក្ខណៈជូនកសិកររបស់យើងសម្រាប់បាតុភូតអែលនីញ៉ូ (El Niño)៖ ការការពារអ្នកដែលចិញ្ចឹមប្រជាជាតិ**ឯកឧត្តមបណ្ឌិត លី ធុជ បានលើកឡើងពីភាពឈានមុខរបស់កម្ពុជាក្នុងសកម្មភាពមីន នៅក្នុងវេទិកា Dubrovnik Forum 2026**ឯកឧត្តម ម៉ៅ ធនិន បន្តចែកបណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លី និងប្រកាសបិទផ្សាយទិន្នន័យជាង ១ម៉ឺនក្បាលដី ជូនពលរដ្ឋក្នុងស្រុកទឹកឈូ**មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការងារ៖ បច្ចុប្បន្ន ការងារ និងសាលារៀន រត់រកមនុស្សដល់មូលដ្ឋាន ហើយការធ្វើការងារក្នុងស្រុកជួយកសាងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ**ក្រសួងការងារ  និង ILO រួមគ្នាបណ្តុះបណ្តាល​ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាព និងសុខភាពការងារនៅកន្លែងធ្វើការ ដល់មន្ត្រីអធិការកិច្ចការងារ​ទទួលបន្ទុកផ្នែកសុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ**កម្ពុជាបន្តប្តេជ្ញាយ៉ាងមុតមាំធ្វើការងារយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយចិន ដើម្បីពង្រឹងនូវមិត្តភាពដែកថែប ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមកសម្រាប់ប្រជាជនទាំងពីរ**កងទ័ពកម្ពុជា និងអាមេរិក ជួបពិភាក្សាគ្នាក្នុងគោលបំណងត្រៀមរៀបចំសមយុទ្ធឆ្មាំអង្គរ Angkor Sentinel 2027**អ៉ីស្រាអែល និងលីបង់ ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងក្របខណ្ឌមួយ ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកការបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមរវាងអ៉ីស្រាអែល និងក្រុមហេសបូឡាគាំទ្រដោយអ៉ីរ៉ង់**ព្រះមហាក្សត្រ និងសម្ដេចម៉ែ នឹងយាងនិវត្តពីទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន មកមាតុភូមិកម្ពុជាវិញ នៅដើមខែក្រោយ**សម្ដេចធិបតី៖ អាទិភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល​ គឺ ប្រទេសជាតិ​,​ប្រជាជន, ទឹកដី និង​ ឯករាជ្យភាពជាតិ

បទវិភាគ៖ចោរស្រែកចាប់ចោរនិងប្រើអំណាចដៃវែង ! តើទង្វើប្រើស្តង់ដារពីររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើបញ្ហាប្រយុទ្ធប្រឆាំងសារធាតុជំនួយកម្លាំងនឹងបញ្ចប់នៅពេលណា ?



កាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែសីហា តាមម៉ោងក្រុងប៉េកាំង ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០២៤ បានបិទបញ្ចប់ ។ ថ្វីត្បិតតែការប្រកួតវិញ្ញាសានៅលើឆាកប្រកួតកីឡាបានបញ្ចប់ក្តី ក៏ប៉ុន្តែការប្រយុទ្ធដើម្បីគាំពារស្មារតីនៃកីឡានៅតែដំណើរការដដែល ហើយរឿងអាស្រូវអំពីសារធាតុជំនួយកម្លាំងនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកបន្តឡើងកម្តៅទៀតផង ។
នៅយប់ថ្ងៃទី ៧ ខែសីហានេះ តាមម៉ោងក្នុងតំបន់ អង្គការប្រឆាំងដូប៉ាពិភពលោក(WADA)បានចេញផ្សាយសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកនេះ ទីភ្នាក់ងារអាមេរិកប្រឆាំងដូប៉ា(USADA)បានអនុញ្ញាតឱ្យកីឡាករប្រទេសខ្លួនដែលបានប្រើប្រាស់សារធាតុជំនួយកម្លាំងចូលរួមការប្រកួតដែលក្នុងនោះមានករណីយ៉ាងហោចណាស់មួយលើកដែលមិនបានប្រកាសជាសាធារណៈឬមិនដែលដាក់ទណ្ឌកម្មចំពោះទង្វើដែលល្មើសនឹងបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីការប្រយុទ្ធប្រឆាំងសារធាតុជំនួយកម្លាំង ប្រការនេះបានល្មើសដោយផ្ទាល់នូវ«បទប្បញ្ញត្តិស្តីពីការប្រយុទ្ធប្រឆាំងសារធាតុជំនួយកម្លាំងពិភពលោក»ផង ហើយក៏បានល្មើសនឹងបទប្បញ្ញត្តិនៃទីភ្នាក់ងារអាមេរិកប្រឆាំងដូប៉ា(USADA)ផងដែរ ។
ព្រមពេលជាមួយគ្នានេះ យោងតាមលទ្ធផលនៃការស្ទង់ប្រជាមតិតាមបណ្តាញអ៊ីនធឺណែតមួយលើកដែលរៀបចំដោយបណ្តាញទូរទស្សន៍សកលចិន(CGTN)នៃអគ្គស្ថានីយវិទ្យុនិងទូរទស្សន៍មជ្ឈិមចិនបានបង្ហាញថា អ្នកផ្តល់បទសម្ភាសន៍ចំនួន ៩៥,០១ ភាគរយថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងក្លាចំពោះអាមេរិកដែលបានប្រើកលល្បិចថោកទាបដើម្បីបង្រ្កាបគូប្រជែងដោយយកបញ្ហាកីឡាធ្វើជាលេសព្រមទាំងរិះគន់ថា ទង្វើនេះគឺជាការជាន់ឈ្លីលើកីឡាអូឡាំពិករបស់”អនុត្តរភាពបែបអាមេរិក” ។
ខណៈពេលដែលប្រទេសខ្លួនកើតមានបញ្ហាសារធាតុជំនួយកម្លាំងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ប្រព័ន្ធសារព័ត៌មាននិងស្ថាប័នមួយចំនួនរបស់អាមេរិកបែរជាបានយក”បញ្ហាសារធាតុជំនួយកម្លាំង”ធ្វើជាលេសដើម្បីរករឿងទៅលើកីឡាករប្រទេសដទៃទៀតនិងរំខានដល់ស្ថានភាពប្រកួតរបស់ពួកគេផង ហើយក៏បានប្រើអំណាចដៃវែងមកជ្រៀតជ្រែកយ៉ាងកម្រោលនូវការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងសារធាតុជំនួយកម្លាំងរបស់ប្រទេសផ្សេងទៀត ។ ហេតុនេះហើយ កីឡាករហែលទឹកចិនក៏រងការរំខានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីករណីនេះ ។ ក្នុងការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៃវិញ្ញសាហែលទឹកបណ្តាក់ចម្រុះ ៤*១០០ ម៉ែត្រផ្នែកបុរស ក្រុមកីឡាចិនដណ្តើមបានមេដាយមាសដែលបានបំបែកការផ្តាច់មុខអស់រយៈពេល ៤០ ឆ្នាំរបស់ក្រុមកីឡាអាមេរិកក្នុងការប្រកួតវិញ្ញាសានេះ ក្នុងការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៃវិញ្ញសាហែលទឹកបែបសេរី ៤*១០០ ម៉ែត្រផ្នែកបុរស កីឡាករចិនឈ្មោះ Pan Zhanle ដណ្តើមបានមេដាយមាសដោយមានប្រៀបខ្លាំង ប៉ុន្តែគាត់បានរងការចោទជាមន្ទិលសង្ស័យអំពីបញ្ហាសារធាតុជំនួយកម្លាំងម្តងទៀតពីប្រព័ន្ធសារព័ត៌មានលោកខាងលិច ។ ដូច្នេះ គណៈកម្មាធិការកីឡាអូឡាំពិកអន្តរជាតិបានបញ្ជាក់យ៉ាងជាក់លាក់ថា ក្រុមកីឡាហែលទឹកចិន”បានឆ្លងកាត់នូវការធ្វើតេស្តដោយគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ “។
នាពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters បានចុះផ្សាយអត្ថបទមួយដោយបានលើកឡើងថា អាមេរិកបានអនុញ្ញាតឱ្យកីឡាករប្រទេសខ្លួនដែលបានប្រើប្រាស់សារធាតុជំនួយកម្លាំងធ្វើជាអ្វីដែលហៅថា “អ្នកផ្តល់តម្រុយសម្ងាត់”ដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មានអំពីកីឡាករដែលបានប្រើប្រាស់សារធាតុជំនួយកម្លាំងផ្សេងទៀតនិងលើកលែងការផាកពិន័យចំពោះពួកគេ ។ អ្វីដែលហៅថា “អ្នកផ្តល់តម្រុយសម្ងាត់”ទាំងនេះអាចចូលរួមការប្រកួតជាមួយកីឡាករផ្សេងទៀត ។
នៅថ្ងៃដដែល អង្គការប្រឆាំងដូប៉ាពិភពលោក(WADA)បានចេញផ្សាយសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងអត្ថបទរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះបានលើកឡើងថា អង្គការនេះបានទទួលដំណឹងថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១១ មក ក្នុងករណីយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន ៣ លើក ទីភ្នាក់ងារអាមេរិកប្រឆាំងដូប៉ា(USADA)បានលើកលែងការចោទប្រកាន់និងផាកពិន័យចំពោះកីឡាករដែលបានប្រើប្រាស់ថ្នាំស្តេរ៉ូអ៊ីតនិង EPO ព្រមទាំងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេចូលរួមការប្រកួតជាបន្តទៀតរហូតដល់ការចូលនិវត្តន៍ ។
អាកប្បកិរិយានិងសំឡេងអំពាវនាវទាំងនេះបានបញ្ជាក់ពីបញ្ហាដ៏ធ្ងន់ធ្ងរដែលបាននិងកំពុងកើតឡើងក្នុងការប្រកួតកីឡាអាមេរិក ពោលគឺ ពួកគេបានប្រើប្រាស់សារធាតុជំនួយកម្លាំងដោយទ្រង់ទ្រាយធំ មានការរៀបចំចាត់ចែងនិងមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ ហើយក៏ធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបានមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា ដើម្បីរក្សាអ្វីដែលហៅថា “តំណែងមុខ”របស់ខ្លួន អាមេរិកបានប្រព្រឹត្តិទង្វើចោរស្រែកចាប់ចោរនិងប្រើប្រាស់ឧបាយកលគ្រប់បែបយ៉ាង ។
តើបញ្ហាប្រើសារធាតុជំនួយកម្លាំងក្នុងចំណោមកីឡាករអាមេរិកមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរដល់កម្រិតយ៉ាងណា ? ខណៈពេលសហរដ្ឋអាមេរិកបានវាយប្រហារកីឡាករប្រទេសដទៃទៀតដោយយក”សារធាតុជំនួយកម្លាំង”ធ្វើជាលេស ទង្វើប្រើ”ស្តង់ដារពីរ”របស់ខ្លួនក៏ត្រូវបានបែកធ្លាយដែរ ។ កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៤ លោក Erriyon Knighton អត្តពលិករបស់អាមេរិកត្រូវបានរកឃើញលទ្ធផលវិជ្ជមានក្នុងការធ្វើតេស្តថ្នាំស្តេរ៉ូអ៊ីត ប៉ុន្តែទីភ្នាក់ងារអាមេរិកប្រឆាំងដូប៉ា(USADA)បានដោះសាថា នេះគឺដោយមកពីកីឡាករបានទទួលទានសាច់ដែលត្រូវបំពុល ដូច្នេះ ក៏បានសម្រេចចិត្តថា មិនបានដាក់ពិន័យហាមមិនឱ្យចូលរួមការប្រកួតចំពោះគាត់ទេ ហើយបានអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ចូលរួមការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកក្រុងប៉ារីស ។
លើសពីនេះទៅទៀត លោក Carl Lewis ម្ចាស់មេដាយមាសនៃការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកចំនួន ៩ គ្រឿង របស់អាមេរិកធ្លាប់បានទទួលសារភាពថា ទោះបីជាគាត់ត្រូវបានរកឃើញលទ្ធផលវិជ្ជមានក្នុងការធ្វើតេស្តចំនួន ៣ លើកមុនពេលព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកទីក្រុងសេអ៊ូលឆ្នាំ ១៩៨៨ ក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែគាត់ត្រូវបានលើកលែងការចោទប្រកាន់និងផាកពិន័យនៅទីបំផុត ។ លោក Justin Gatlin ជើងឯកកីឡារត់ចម្ងាយ ១០០ ម៉ែត្រនៃព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកទីក្រុងអាថែនត្រូវបានរកឃើញលទ្ធផលវិជ្ជមានក្នុងការធ្វើតេស្តចំនួនពីរលើក ដោយអនុលោមតាមច្បាប់កំណត់ពាក់ព័ន្ធ គាត់ត្រូវរងពិន័យហាមមិនឱ្យចូលរួមការប្រកួតអស់មួយជីវិត ។ យ៉ាងណាមិញ ទីភ្នាក់ងារអាមេរិកប្រឆាំងដូប៉ា(USADA)បានព្យាយាមដោះសាពីទំនួលខុសត្រូវរបស់គាត់ ចុងបំផុតបានកាត់បន្ថយរយៈពេលហាមមិនឱ្យចូលរួមការប្រកួតមកនៅត្រឹមតែ ៤ ឆ្នាំ ។ ព្រមពេលជាមួយគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុនវិទ្យុផ្សាយសម្លេងនៃប្រទេសកាណាដាធ្លាប់បានទម្លាយកាលពីមុនឱ្យដឹងថា ក៏មានកីឡាករអាមេរិកជាច្រើនបានដាក់ពាក្យស្នើសុំសិទ្ធិប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺ”ដើម្បីធ្វើឱ្យពួកគេអាចប្រើប្រាស់ឱសថហាមឃាត់ដោយស្របច្បាប់ ។
អ្នកផងទាំងពួងចង់សួរថា បើសិនជាកីឡាករប្រទេសផ្សេងទៀតដឹងថា ពួកគេបានចូលរួមការប្រកួតជាមួយបុគ្គលដែលប្រើប្រាស់សារធាតុជនួយកម្លាំងក្រោមការអនុញ្ញាតពីទីភ្នាក់ងារអាមេរិកប្រឆាំងដូប៉ា(USADA)នោះ ពួកគេនឹងមានអារម្មណ៍យ៉ាងណា ? ទង្វើបែបនេះមិនត្រឹមតែបានបំផ្លាញដល់ភាពយុត្តិធម៌នៃការប្រកួតកីឡាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងក៏បានគំរាមកំហែងដល់សុវត្ថិភាពរបស់កីឡាករពាក់ព័ន្ធផងដែរ ។ ទង្វើដែលប្រើស្តង់ដារពីរបែបនេះបានធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិមិនពេញចិត្តជាទូទៅ ។
ការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកលើកក្រោយនឹងរៀបចំធ្វើនៅទីក្រុង los Angeles សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីឱ្យពិភពលោកមានជំនឿចិត្តឡើងវិញចំពោះកីឡាអាមេរិក ភាគីអាមេរិកចាំបាច់ត្រូវបញ្ឈប់”ការប្រើអំណាចដៃវែង” ប្រកាន់ឥរិយាបថត្រឹមត្រូវចំពោះកំហុសរបស់ខ្លួន ហើយផ្តល់ការបកស្រាយអំពីរឿងប្រើប្រាស់សារធាតុជំនួយកម្លាំងដោយទ្រង់ទ្រាយធំដល់ពិភពលោកទាំងមូល ។
ក្នុងរឿងអាស្រូវអំពីការប្រើប្រាស់សារធាតុជំនួយកម្លាំងលើកនេះ មជ្ឈដ្ឋានកីឡាសកលកំពុងប្រឈមមុខនឹងសាកល្បងដ៏តឹងរ៉ឹង ប៉ុន្តែវាក៏បានបង្កប់នូវកាលានុវត្តភាពដ៏ធំធេងផងដែរ ។ ការធ្វើឱ្យមានសុក្រឹតភាពនូវប្រព័ន្ធប្រយុទ្ធប្រឆាំងសារធាតុជំនួយកម្លាំងអន្តរជាតិនិងភាពយុត្តិធម៌នៃក្បួនច្បាប់កីឡាសកលនឹងជាគន្លឹះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍបុព្វហេតុកីឡានាពេលអនាគត ។ ក្នុងនាមជាអ្នកចូលរួមដ៏សំខាន់ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍបុព្វហេតុកីឡាសកល ប្រទេសចិននឹងបន្តជំរុញការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងសារធាតុជំនួយកម្លាំងដើម្បីគាំពារសមភាពនិងភាពយុត្តិធម៌លើវិស័យកីឡា ។
យើងរំពឹងថា នៅក្នុងពិភពកីឡានាពេលអនាគត ស្មារតីនៃការប្រកួតប្រជែងដោយយុត្តិធម៌នឹងត្រូវបង្ហាញយ៉ាងពេញលេញ ហើយបុព្វហេតុកីឡាសកលនឹងបើកទំព័រសករាជថ្មីនៃការអភិវឌ្ឍដែលមានភាពកាន់តែល្អបរិសុទ្ធនិងយុត្តិធម៌ ៕

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង