ភ្នំពេញ៖ ទឹកសាប ដែលធ្លាប់តែត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាធនធានដ៏សម្បូរបែប និងអាចពឹងផ្អែកបាននោះ កំពុងក្លាយជាធនធានដែលងាយរងគ្រោះបំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោកដែលកម្ដៅកំពុងឡើង។
ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមិនត្រឹមតែផ្លាស់ប្តូរសីតុណ្ហភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាកំពុងផ្លាស់ប្តូរទម្រង់នៃវដ្តទឹកទាំងមូល ដែលបង្កការរំខានដល់របៀប ពេលវេលា និងទីកន្លែងដែលយើងអាចប្រើប្រាស់ទឹកបាន។ លទ្ធផលដែលកើតមាន គឺអតុល្យភាពកាន់តែខ្លាំងរវាងតម្រូវការ និងការផ្គត់ផ្គង់ ដែលជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់សុខភាពមនុស្ស សន្តិសុខស្បៀង និងស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច។
ចំណុចស្នូលនៃបញ្ហានេះ គឺការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធទឹកបាត់បង់លំនឹងធម្មជាតិ។ សីតុណ្ហភាពកាន់តែខ្ពស់ បង្កើនការភាយចំហាយទឹកពីទន្លេ បឹងបួរ និងដី ដែលកាត់បន្ថយបរិមាណទឹកលើផ្ទៃដី។ ទន្ទឹមនឹងនេះរបបទឹកភ្លៀងកាន់តែមានភាពមិនទៀងទាត់ ពោលគឺរដូវប្រាំងអូសបន្លាយពេលយូរ ចំណែកភ្លៀងវិញធ្លាក់ខ្លាំងៗក្នុងរយៈពេលខ្លី។ កត្តានេះធ្វើឱ្យទឹកជ្រាបចូលក្នុងដី ដើម្បីបំពេញប្រភពទឹកក្រោមដីបានតិចតួច ហើយទឹកភាគច្រើនត្រូវបានហូរចោល ឬបង្កជាទឹកជំនន់ ជាជាងការផ្តល់ប្រភពទឹកប្រកបដោយចីរភាព។
ផ្ទាំងទឹកកកលើភ្នំ ដែលដើរតួជាអាងស្តុកទឹកធម្មជាតិនៅក្នុងតំបន់ជាច្រើនលើពិភពលោក កំពុងរលាយយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ការរលាយបន្តិចម្តងៗនៃផ្ទាំងទឹកកកទាំងនេះ បានផ្តល់ទឹកសាបយ៉ាងទៀងទាត់ដល់មនុស្សរាប់លាននាក់។ នៅពេលដែលប្រភពបម្រុងទាំងនេះបាត់បង់ ប្រភពទឹកនៅផ្នែកខាងក្រោមនៃខ្សែទឹកក៏ធ្លាក់ចុះដែរ។ អ្វីដែលចាប់ផ្តើមពីការប្រែប្រួលបរិស្ថាន នឹងវិវត្តទៅជាបញ្ហាមនុស្សធម៌យ៉ាងឆាប់រហ័ស។
គុណភាពទឹកក៏កំពុងស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែងផងដែរ។ សីតុណ្ហភាពកាន់តែខ្ពស់ បង្កើនការរីកដុះដាលនៃសារាយ និងបាក់តេរីបង្កគ្រោះថ្នាក់ក្នុងបឹង និងអាងស្តុកទឹក ដែលធ្វើឱ្យខូចគុណភាពទឹកបរិភោគ។ នៅតំបន់ឆ្នេរ ការកើនឡើងកម្ពស់ទឹកសមុទ្របានរុញច្រានទឹកប្រៃឱ្យចូលក្នុងប្រព័ន្ធទឹកសាប ដែលធ្វើឱ្យខូចខាតដល់អណ្តូងទឹក និងប្រភពទឹកស្រោចស្រព។ បញ្ហាបំពុលទឹក ដែលជាបញ្ហាប្រឈមស្រាប់នៅក្នុងតំបន់ជាច្រើន នឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅពេលបរិមាណទឹកធ្លាក់ចុះតិចជាងមុន។
សម្រាប់ប្រទេសដូចជាកម្ពុជា ផលប៉ះពាល់ទាំងនេះមានសភាពចំពោះមុខ និងស្មុគស្មាញណាស់។ ទន្លេមេគង្គដែលជាសរសៃឈាមរស់របស់មនុស្សរាប់លាននាក់ កំពុងរងសម្ពាធកាន់តែខ្លាំងពីការប្រែប្រួលរបបទឹកភ្លៀង និងភាពមិនទៀងទាត់នៃប្រភពទឹកពីផ្នែកខាងលើ។ លំហូរទឹកតាមរដូវកាលដែលធ្លាប់តែអាចដឹងមុន កំពុងក្លាយជាភាពមិនច្បាស់លាស់ ដែលប៉ះពាល់ដល់វិស័យជលផល កសិកម្ម និងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ សហគមន៍ជនបទដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើប្រភពទឹកធម្មជាតិ គឺជាអ្នកដែលរងគ្រោះខ្លាំងជាងគេពីការប្រែប្រួលទាំងនេះ។
ផលប៉ះពាល់មិនត្រឹមតែឈប់ត្រឹមការខ្វះខាតទឹកប៉ុណ្ណោះទេ។ វិស័យកសិកម្ម ដែលជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចជាច្រើន ពឹងផ្អែកលើស្ថិរភាពនៃប្រភពទឹក។ ភ្លៀងមិនទៀងទាត់ និងគ្រោះរាំងស្ងួតអូសបន្លាយ បង្កការរំខានដល់វដ្តនៃការដាំដុះ កាត់បន្ថយទិន្នផលដំណាំ និងគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខស្បៀង។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គ្រោះទឹកជំនន់ខ្លាំងក្លា ក៏អាចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ច្រោះដី និងបំផ្លាញសារធាតុចិញ្ចឹមដែលចាំបាច់សម្រាប់កសិកម្មផងដែរ។
ទោះជាយ៉ាងណា វិបត្តិនេះនៅតែមានដំណោះស្រាយ។ ការគ្រប់គ្រងធនធានទឹកដែលធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ត្រូវតែក្លាយជាអាទិភាពជាតិ។ ការងារនេះរួមមានការវិនិយោគលើប្រព័ន្ធស្តុកទឹក ការកែលម្អប្រសិទ្ធភាពនៃប្រព័ន្ធស្រោចស្រព និងការការពារតំបន់ផ្ទៃរងទឹកភ្លៀង។ ដំណោះស្រាយផ្អែកលើធម្មជាតិ ដូចជាការអភិរក្សព្រៃឈើ និងការស្តារតំបន់ដីសើមឡើងវិញ ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការសម្របសម្រួលលំហូរទឹក និងរក្សាគុណភាពទឹក។
អភិបាលកិច្ចក៏មានសារៈសំខាន់ស្មើគ្នាដែរ។ ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យឱ្យបានច្បាស់លាស់ ការរឹតបន្តឹងការបង្កការបំពុល និងយុទ្ធនាការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងជាសាធារណៈ គឺជាកត្តាចាំបាច់ដើម្បីការពារធនធានទឹក។ ការគ្រប់គ្រងទឹកកខ្វក់ ការទប់ស្កាត់ការបង្ហូរទឹកសំណល់ឧស្សាហកម្ម និងការជំរុញការប្រើប្រាស់ទឹកដោយការទទួលខុសត្រូវ លែងជាជម្រើសទៀតហើយ ប៉ុន្តែវាគឺជាតម្រូវការបន្ទាន់បំផុត។
បញ្ហាប្រឈមនៃធនធានទឹកសាបក្នុងបរិបទនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺជាការសាកល្បងនៃចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយ។ វាទាមទារឱ្យមានការសម្របសម្រួលសកម្មភាពរវាងវិស័យពាក់ព័ន្ធ និងឆ្លងដែន ជាពិសេសសម្រាប់ប្រព័ន្ធទឹកដែលប្រើប្រាស់រួមគ្នាដូចជាទន្លេមេគង្គជាដើម។ វាក៏ទាមទារឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរការគិតផងដែរ ពោលគឺត្រូវឈប់ចាត់ទុកទឹកជាធនធានដែលប្រើមិនអស់ ប៉ុន្តែត្រូវទទួលស្គាល់ថាវាជាទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានកម្រិត និងងាយរងគ្រោះ។
ទឹកទ្រទ្រង់ជីវិត សេដ្ឋកិច្ច និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ នៅពេលដែលការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកាន់តែមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ សំណួរសួរថាតើទឹកសាបនឹងរងផលប៉ះពាល់ដែរឬទេ? ចម្លើយគឺវាបានរងផលប៉ះពាល់រួចទៅហើយ។ សំណួរពិតប្រាកដគឺថា តើយើងនឹងធ្វើសកម្មភាពឱ្យបានទាន់ពេលវេលាដើម្បីការពារវាដែរឬទេ?
