**ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ហេង សុផាន់ណារិទ្ធ បាននាំយកបច្ច័យ និងសាររំលែកទុក្ខ ចូលបុណ្យគម្រប់ ៧ថ្ងៃ នៃសពបុគ្គលិក​ ប.ស.ស.**សម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន បន្តឧបត្ថម្ភដល់មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ ខេត្តសៀមរាប ជាលើកទី៩ នូវថវិកា ៥ម៉ឺនដុល្លារ ដើម្បីចូលរួមចំណែកក្នុងការសង្គ្រោះ ព្យាបាល និងថែទាំសុខភាពកុមារ-ទារក**អភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី អញ្ជើញចុះជួបសំណេះសំណាលសួរសុខទុក្ខ និងណែនាំពីបញ្ហាអនាម័យ សណ្តាប់ធ្នាប់ ដល់អាជីវករផ្សារសែនមនោរម្យ**អ៉ីស្រាអែលថាយោធានឹងបន្តធ្វើប្រតិបត្តិការនៅលីបង់ ហើយ នឹង មិន ដកកម្លាំងរបស់ខ្លួន នោះទេ ទោះបីជាមានការយល់ព្រមលើការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឡើងវិញក៏ដោយ**បច្ចុប្បន្នវិស័យផលិតដ្រូន ឬយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់អ៊ុយក្រែន កំពុងមានការរីកដុះដាលយ៉ាងខ្លាំងក្លា**ចិនដាក់បម្រាមធ្វើដំណើរលើសមាជិកសភា៤រូប នៃប្រទេសនូវែលសេឡង់ ដោយសារតែទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅតៃវ៉ាន់**ប្រកាសចូលកាន់មុខតំណែង អភិបាលរងខេត្តកែបថ្មីចំនួន ៣រូប**UN បោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រទេសអូទ្រីស កៀហ្ស៉ីស៉ីស្ថាន ព័រទុយហ្កាល់ ទ្រីនីដាដនិងតូបាហ្គោ និងស៉ីមបាវ៉េ ជាសមាជិកមិនអចិន្រ្តៃយ៍សម្រាប់អាណត្តិរយៈពេល២ឆ្នាំ**ស្អែកនេះ វេទិកាការងារនៅខេត្តបាត់ដំបង មានឱកាសជាង ៩ម៉ឺនកន្លែង សម្រាប់អតីតពលករ និងអ្នកកំពុងស្វែងរកការងារធ្វើ**ក្រសួងការងារ អំពាវនាវដល់អតីតពលករកុំឆ្លងដែនដោយខុសច្បាប់ និងស្វែងរកការងារធ្វើក្នុងស្រុកដែលសម្បូរបែប និងអត្ថប្រយោជន៍ច្រើន ទាក់ទង “១២៩៧” ដើម្បីទទួលបានឱកាសការងារ**ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ហេង សួរ អញ្ជើញចូលរួមពិធី ទទួលទានអាហារពេលព្រឹកធុរកិច្ចលើកទី២ រវាងស្ថាប័នរដ្ឋ និងវិស័យឯកជន**WHO៖ អាហារមានផ្ទុកសារធាតុគីមីសម្លាប់មនុស្សប្រមាណ ១,៥លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងមួយឆ្នាំៗ ហើយកុមារគឺជាអ្នករងហានិភ័យខ្ពស់**លោក Rubio ៖ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃអង្គការណាតូ (NATO) ដែលគ្រោងរៀបចំក្នុងប្រទេសតួកគីយ៉េ នាដើមខែកក្កដាខាងមុខ**នគរបាលខេត្តស្វាយរៀង បង្រ្កាបទីតាំងសង្ស័យលួចលាក់ប្រព្រឹត្តបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា (Online Scams) នៅចំណុចបន្ទប់ជួលមួយកន្លែងនៅក្រុងបាវិត ឃាត់ខ្លួនមនុស្សចំនួន ៧៣នាក់**អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា និងរដ្ឋបាលស្រុកអង្គរធំ សហការដាំកូនឈើឡើងវិញក្នុងព្រៃអង្គរ**សម្តេចប្រធានរដ្ឋសភា និងតំណាង UN ប្តេជ្ញាបន្តកិច្ចសហការឱ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ ក្នុងការលើកកម្ពស់តួនាទីរដ្ឋសភា បម្រើផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋបានកាន់តែច្រើន និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់**សម្តេចតេជោ បង្ហាញចំណារចំនួន៤ ជាចលកររុញច្រានកម្ពុជាឱ្យចេញផុតពីកង្វះសាច់ប្រាក់បើកបៀវត្តន៍ មកជាមានសាច់ប្រាក់បើកជាមួយនិងការបង្កើនបៀវត្តន៍ជូនមន្ត្រីរាជការ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ**មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ប្ដេជ្ញាបង្កើនសមត្ថភាពកងកម្លាំងនុយក្លេអ៊ែរ**កម្ពុជាថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះរដ្ឋាភិបាលចិន ដែលបាននិងបន្តគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជនៅកម្ពុជា**ទេសរដ្ឋមន្ដ្រី សក់ សេដ្ឋា អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងសិក្ខាសាលាចែករំលែកចំណេះដឹង និងបទពិសោធន៍ស្តីពី ការធ្វើវិមជ្ឈការហិរញ្ញវត្ថុនៅបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ និងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់

វិចារណកថា៖ ការឡើងកម្ដៅផែនដី និងផលប៉ះពាល់ដល់ការចិញ្ចឹមសត្វ

ភ្នំពេញ៖ ការឡើងកម្ដៅផែនដីកំពុងប៉ះពាល់កាន់តែខ្លាំងឡើងដល់ទិដ្ឋភាពជាច្រើននៃជីវិតនៅលើផែនដី រួមទាំងផលិតកម្មសត្វផងដែរ។ សត្វចិញ្ចឹម ដូចជា គោ ជៀម ពពែ និងបសុបក្សី ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្តល់អាហារ ចំណូល និងជីវភាពរស់នៅសម្រាប់មនុស្សរាប់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការកើនឡើងសីតុណ្ហភាព និងការប្រែប្រួលលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុកំពុងបង្កើតបញ្ហាប្រឈមធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់អ្នកចិញ្ចឹមសត្វ និងសត្វដែលពួកគេពឹងផ្អែកលើ។

ផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់បំផុតមួយនៃការឡើងកម្ដៅផែនដីលើសត្វចិញ្ចឹម គឺភាពតានតឹងកម្ដៅ (Heat Stress)។ សត្វមានភាពរសើបខ្លាំងចំពោះការផ្លាស់ប្តូរសីតុណ្ហភាព ហើយកម្ដៅខ្លាំងពេកអាចកាត់បន្ថយសមត្ថភាពស៊ីអាហារ ការលូតលាស់ និងការបន្តពូជរបស់ពួកវា។ ឧទាហរណ៍ មេគោទឹកដោះផ្តល់ទឹកដោះបានតិចនៅពេលប្រឈមនឹងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ខណៈដែលសត្វចិញ្ចឹមយកសាច់អាចនឹងមិនសូវឡើងទម្ងន់។ ក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ រលកកម្ដៅអូសបន្លាយអាចឈានដល់ការងាប់សត្វទៀតផង ជាពិសេសប្រសិនបើពួកវាខ្វះជម្រក និងទឹកគ្រប់គ្រាន់។

លទ្ធភាពទទួលបានទឹក ក៏ជាបញ្ហាសំខាន់មួយទៀតដែរ។ ការឡើងកម្ដៅផែនដីប៉ះពាល់ដល់លំនាំទឹកភ្លៀង ដែលនាំឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួតក្នុងតំបន់ជាច្រើន។ នៅពេលដែលប្រភពទឹកត្រូវបានរីងស្ងួត សត្វចិញ្ចឹមអាចនឹងមិនមានទឹកស្អាតគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផឹកឡើយ។ នេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់ពួកវាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងកាត់បន្ថយផលិតភាពផងដែរ។ កសិករអាចនឹងជួបការលំបាកក្នុងការផ្តល់ទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ដែលធ្វើឱ្យថ្លៃដើម និងការលំបាកក្នុងការចិញ្ចឹមសត្វកើនឡើង។

គុណភាព និងលទ្ធភាពទទួលបានចំណីសត្វ ក៏រងផលប៉ះពាល់ផងដែរ។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុអាចកាត់បន្ថយការលូតលាស់នៃស្មៅ និងដំណាំដែលប្រើជាចំណីសត្វ។ គ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ និងអាកាសធាតុខ្លាំងៗអាចបំផ្លាញដីវាលស្មៅ ដែលធ្វើឱ្យសត្វពិបាករកស្មៅស៊ី។ ជាលទ្ធផល កសិករអាចត្រូវទិញចំណីបន្ថែម ដែលបង្កើនការចំណាយ និងកាត់បន្ថយប្រាក់ចំណេញ។

ការឡើងកម្ដៅផែនដីក៏រួមចំណែកដល់ការរីករាលដាលនៃជំងឺ និងបរាសិតផងដែរ។ សីតុណ្ហភាពកាន់តែក្តៅបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលសម្រាប់សត្វល្អិត និងមេរោគដែលនាំជំងឺមកលើសត្វចិញ្ចឹម។ ជាឧទាហរណ៍ ចៃ រុយ និងមូស អាចចម្លងរោគបានកាន់តែងាយស្រួលក្នុងអាកាសធាតុក្តៅ។ នេះបង្កើនហានិភ័យនៃការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ ដែលអាចនាំឱ្យមានការខាតបង់យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់កសិករ។

ផលិតភាពនៃការបន្តពូជរបស់សត្វចិញ្ចឹមក៏ជាក្តីកង្វល់មួយទៀតដែរ។ ភាពតានតឹងកម្ដៅអាចកាត់បន្ថយអត្រាបង្កកំណើតក្នុងចំណោមសត្វ ដែលធ្វើឱ្យការបង្កាត់ពូជមិនសូវទទួលបានជោគជ័យ។ នេះអាចកាត់បន្ថយចំនួនហ្វូងសត្វតាមពេលវេលា និងប៉ះពាល់ដល់និរន្តរភាពរយៈពេលវែងនៃការចិញ្ចឹមសត្វ។

លើសពីនេះ ព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុខ្លាំងៗ ដូចជាទឹកជំនន់ ព្យុះ និងគ្រោះរាំងស្ងួត អាចបំផ្លាញជម្រកសត្វ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះអាចនាំឱ្យបាត់បង់សត្វភ្លាមៗ និងរំខានដល់ប្រតិបត្តិការចិញ្ចឹមសត្វ ដែលធ្វើឱ្យកសិករងាយរងគ្រោះ និងជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។

ទោះបីជាមានបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះក៏ដោយ ក៏នៅមានមធ្យោបាយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការឡើងកម្ដៅផែនដីលើសត្វចិញ្ចឹមផងដែរ។ កសិករអាចអនុវត្តវិធីសាស្ត្រកែលម្អថ្មីៗ ដូចជាការផ្តល់ម្លប់ និងខ្យល់ចេញចូល ការធានាឱ្យមានទឹកស្អាត និងការប្រើប្រាស់ពូជសត្វដែលធន់នឹងកម្ដៅ។ រដ្ឋាភិបាល និងអង្គការនានាអាចគាំទ្រកសិករតាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាល បច្ចេកវិទ្យា និងយុទ្ធសាស្ត្រដែលធន់នឹងអាកាសធាតុ។

ជាសរុប ការឡើងកម្ដៅផែនដីមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ការចិញ្ចឹមសត្វ ដោយបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងកម្ដៅ កាត់បន្ថយលទ្ធភាពទទួលបានទឹក និងចំណី បង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺ និងរំខានដល់ប្រព័ន្ធកសិកម្ម។ ផលប៉ះពាល់ទាំងនេះគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខស្បៀង និងជីវភាពរស់នៅរបស់មនុស្សរាប់លាននាក់។ ការដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការគាំទ្រដល់កសិករចិញ្ចឹមសត្វក្នុងការសម្របខ្លួនទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះ គឺជាជំហានដ៏សំខាន់ឆ្ពោះទៅរកអនាគតប្រកបដោយនិរន្តរភាព៕

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង