កិច្ចជំនួបតាមទូរស័ព្ទរវាងប្រមុខរដ្ឋចិននិងអាមេរិកកាលថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ បានរំលឹកឱ្យពិភពលោកវិលត្រឡប់ទៅកាន់ប្រវត្តិសាស្រ្តកាលពី៨ឆ្នាំមុន ដែលរំលេចពីភាពប្រសើរនៃទំនាក់ទំនងចិននិងអាមេរិកកាលពីអាណត្តិទី១របស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ដោយបានឈានទៅដល់ដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋទៅវិញទៅមករវាងប្រមុខរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងពីរ ដែលក្នុងនោះ លោក Xi Jinping ប្រធានរដ្ឋចិនបានទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសអាមេរិកនាខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ ហើយលោក Donald Trump ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចិននាខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧។ សញ្ញាណវិជ្ជមាននេះនៅដក់ជាប់ជានិច្ចជាមួយនិងក្រសែភ្នែករបស់មនុស្សជាតិដែលបានយល់ស្របគ្នាថា «កិច្ចសហប្រតិបត្តិការគឺជាជម្រើសដ៏ត្រឹមត្រូវតែមួយគត់»សម្រាប់ប្រទេសចិននិងប្រទេសអាមេរិក ហើយសហប្រតិបត្តិការដ៏ល្អទាំងស្រុងរវាងប្រទេសមហាអំណាទាំងពីរដែលតែងរក្សាបាននូវទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធតាមរយៈមធ្យោបាយផ្សេងៗគ្នា ហើយប្រើប្រាស់យ៉ាងពេញលេញនូវយន្តការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការការសន្ទនាកម្រិតខ្ពស់លើកិច្ចសន្ទនាការទូតនិងសន្តិសុខ កិច្ចសន្ទនាសេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយ កិច្ចបង្កើនផលប្រយោជន៍ជូនដល់សង្គម និងប្រជាជន រួមទាំងការលើកកម្ពស់វប្បធម៌គ្នាទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសទាំងពីរ នឹងធ្វើឱ្យបរិមាណនិងទំហំ «នំខេកនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ» កាន់តែរីកធំឡើងជាលំដាប់ ហើយសមិទ្ធផលនៃទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសចិននិងអាមេរិកនឹងផ្តល់ផល «មហាសាល»ដល់ពិភពលោក។ ជាក់ស្តែងតាមរយៈ«គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ» ដែលជាផលប្រយោជន៍សាធារណៈជាសកល ប្រទេសចិនបានលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងជីវភាពរស់នៅ ដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ប្រជាជនជាង ៤.៤ពាន់លាននាក់នៅក្នុង៦៥ប្រទេស។
កិច្ចជំនួបតាមទូរស័ព្ទរវាងប្រមុខរដ្ឋចិននិងអាមេរិកកាលថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ បានក្លាយជាគីឡូម៉ែត្រចេញដំណើររបស់ពិភពលោកដែលបានឈរជាប់ជានិច្ចជាមួយប្រទេសចិនក្នុងនាមជាប្រទេសមហាអំណាចដែលមានភាពចាស់ទុំដោយមានអរិយធម៌ជាង៥០០០ឆ្នាំមកនេះដែលពោរពេញដោយភក្តីភាពនិងទំនួលខុសត្រូវគិតគូរពីផលប្រយោជន៍រួមរបស់មនុស្សជាតិ បានក្លាយជាក្តីជន្ទល់ដ៏រឹងមាំដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ដើម្បីរិះរកនូវយន្តការនានាឆ្លើយតបជាវិជ្ជមានទៅនឹងគោលនយោបាយតម្លើងពន្ធដែលគ្មានភាពសមហេតុផលរបស់ប្រទេសអាមេរិកចាប់ពីតាំងពីដើមអាណត្តិទី២របស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump។ ផ្ទុយពីប្រទេសអាមេរិកដែលកាន់ដំបងពន្ធលើដៃគូពាណិជ្ជកម្មទាំងអស់របស់ខ្លួន ប្រទេសចិនប្តេជ្ញារក្សាពាណិជ្ជកម្មសេរីរួមគ្នាជាមួយមិត្តជុំវិញពិភពលោក។ ប្រទេសចិនបានពន្លាត«ពន្ធសូន្យ»ដល់ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចចំនួន៤៣។ ប្រទេសចិនផ្តល់គតិដល់ការធ្វើកំណែទម្រង់របស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកដោយផ្អែកលើគោលការណ៍មិនរើសអើង និងបើកចំហ។ ក្នុងន័យនេះ កិច្ចជំនួបតាមទូរស័ព្ទនេះគឺជាកិច្ចជំនួបតាមទូរស័ព្ទដ៏សំខាន់មួយលើកដែលមនុស្សជាតិទន្ទឹងរង់ចាំយ៉ាងយូរ និងបានក្លាយជារបត់ថ្មីនៃប្រវត្តិសាស្រ្តដែលទទួលបានការសាទរពីពិភពលោក ហើយវាក៏ជាការទទួលយកនូវផលយ៉ាងល្អប្រសើរដែលបានកើតចេញពីនៃកិច្ចចរចាពាណិជ្ជកម្មជុំទី១រវាងអាមេរិកនិងចិន នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វ៊ីស កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយជាបច្ច័យទាននៃហេតុឆ្ពោះទៅសម្រេចបាននូវផលកាន់តែត្រចះត្រចង់ពីកិច្ចចរចាពាណិជ្ជកម្មជុំទី២នៅទីក្រុងឡុងដ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស គ្រោងនៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥នេះផងដែរ។
កិច្ចជំនួបតាមទូរស័ព្ទរវាងប្រមុខរដ្ឋចិននិងអាមេរិកកាលថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ បានបង្ហាញកាន់តែច្បាស់ពីទស្សនវិជ្ជារបស់ចិនដែលតែងបានរំលេចថា សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកាន់តែពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមក ដូចជាមហាសមុទ្រ ដែលចរន្តពីម្ខាងនីមួយៗអាចជះឥទ្ធិពលដល់គ្នាទៅវិញទៅមក។ ចាប់ពីថ្ងៃដំបូងនៃការធ្វើសមាហរណកម្មទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ប្រទេសចិនបានផ្តល់ផលប្រយោយជន៍មហាសាលចាក់បញ្ចូលទៅក្នុងចរន្តនៃសកលភាវូបនីយកម្មសេដ្ឋកិច្ចដែលមានផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក។ សព្វថ្ងៃនេះ ប្រទេសចិនបានជំរុញច្រើនជាង៣០%នៃកំណើនពិភពលោក និង ២០%នៃពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។ ការរួមចំណែកនេះកើតចេញពីជម្រើសជាមូលដ្ឋាននៃប្រាជ្ញាចិនដែលតែងចាត់ទុកការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមកជាភាពជាដៃគូ មិនមែនជាគូប្រជែងនោះឡើយ។ ក្នុងន័យនេះ កិច្ចជំនួបតាមទូរស័ព្ទនេះជាការដាស់តឿនអាមេរិកឱ្យងាកមកត្រឡប់ទៅកាន់ផ្លូវត្រឹមត្រូវវិញស្របតាមមាគ៌ារបស់ប្រទេសចិនដើម្បីគូសបញ្ជាក់ថាទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំរវាងចិននិងអាមេរិកមិនត្រឹមតែនឹងអាចផ្តល់ជាផលប្រយោជន៍ឲ្យប្រទេស និងប្រជាជនរបស់យើងទាំង២ប៉ុណ្ណោះទេ វាថែមទាំងផ្តល់ជាផលប្រយោជន៍ដល់ពិភពលោកទាំងមូលផងដែរ។ មានហេតុផលរាប់ពាន់ដើម្បីធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងចិននិងអាមេរិកទទួលបានជោគជ័យ ហើយគ្មានហេតុផលណាមួយដែលអាចហាមឃាត់ហេតុផលទាំងនោះបានឡើយ។ ប្រទេសចិនយល់ថាច្បាស់ណាស់ថា មហាសមុទ្រដ៏ធំនៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកតម្រូវឱ្យប្រទេសទាំងពីរមានកិច្ចសហការជាមួយគ្នាប្រៀបដូចជារួមគ្នាជិះនៅលើនាវាជាមួយគ្នាប្រកបដោយភាពច្បាស់លាស់នៅលើផ្លូវនាវាចរណ៍ ដោយមានត្រីវិស័យបែបវិទ្យាសាស្រ្ត និងស្របជាមួយចរន្តអភិវឌ្ឍដែលនោះច្បាស់ណាស់ថាយើងនឹងអាចសម្រេចបាននិងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនថែមទៀត បើទោះបីជាស្ថិតនៅក្នុងព្យុះភ្លៀងរលកបោកបក់យ៉ាងណាក៏ដោយ។
ជារួម កិច្ចជំនួបតាមទូរស័ព្ទរវាងប្រមុខរដ្ឋចិននិងអាមេរិកគឺជាទស្សនទានដ៏សំខាន់មួយដែលបានជំរុញដល់អាមេរិកក្នុងដំណើរស្របជាមួយប្រាជ្ញាចិននៅក្នុងការកែតម្រូវទិសដៅនាវាចរណ៍នៃទំនាក់ទំនងរវាងចិននិងអាមេរិក ដោយអាមេរិកត្រូវបំបាត់ចោលការរំខាននិងការបំផ្លាញគ្រប់បែបយ៉ាង ហើយជំនួសមកវិញនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលជា«មាគ៌ាតែមួយគត់»សម្រាប់ប្រទេសពីរក្លាយជាដៃគូកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ស្របនឹងទស្សនវិជ្ជាចិនគឺស្របនឹងចរន្តពហុភាគីនិយមដើម្បីការពារសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាពរបស់ពិភពលោក ហើយចរន្តនេះនឹងវាយបំបាក់នយោបាយប្រជាភិថុតស្តីពី «ជាតិរបស់ខ្លួនទី១បែបឯកតោភាគីនិយម»៕
ដោយបណ្ឌិត ជា មុនីឫទ្ធិ
ប្រធានសមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជា-ចិន
