**វាលស្មៅបៃតងក្រោមបន្ទះសូឡា៖ បទពិសោធគ្រប់គ្រងវាលខ្សាច់របស់ចិនជាកូនសោសម្រាប់ដោះស្រាយភាពជាប់គាំងខាងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងរហោឋានកម្មសកល**រដ្ឋាភិបាលចិនចេញផ្សាយសៀវភៅសស្តីពីអភិបាលកិច្ចសកល**បទវិភាគ៖​ខណៈពេលដែលពិភពលោកទាំងមូល​ស្វែងរក​ភាព​ប្រាកដ​ប្រជា ​”ភាពប្រាកដប្រជា”នៃសេដ្ឋកិច្ចចិន​ទទួលបានការទទួលស្គាល់​យ៉ាងទូលំទូលាយ​ពី​សំណាក់​សហគមន៍​អន្តរជាតិ**ឯកឧត្តម សួស ប្រាថ្នា អញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារបច្ចេកទេសកម្ពុជា ដើម្បីត្រៀមប្រជុំពិភាក្សាជាមួយក្រុមការងារបច្ចេកទេសវៀតណាម លើកទី២ នៅក្រុងហូជីមិញ**ការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់(ថ្មី) ឈានដល់កិច្ចពិភាក្សារៀបចំកម្រិតបច្ចេកទេសដំណាក់កាលចុងក្រោយ**អភិបាលខេត្តកំពង់ធំ អំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងយុវជន ចូលរួមថែរក្សាអនាម័យបរិស្ថានឱ្យបានល្អ ធ្វើជាគំរូល្អក្នុងសង្គម និងដាំដើមឈើឱ្យបានច្រើន**ក្រុមហេសបូឡា បង្ហាញជំនឿចិត្តថាអ៉ីរ៉ងនឹងមិនចុះកិច្ចព្រមព្រៀងចុងក្រោយមួយសម្រេចលើបញ្ហានុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៉ីនតោននោះឡើយ លុះត្រាតែអ៉ីស្រាអែលដកថយចេញពីទឹកដីលីបង់**យោធាអាមេរិក វាយប្រហារមួយលើទូកមួយគ្រឿងនៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកភាគខាងកើត ដោយសម្លាប់មនុស្សម្នាក់ និង២នាក់ទៀតនៅមានជីវិត**ប្រកាសចូលកាន់មុខតំណែងអភិបាលរងនៃគណៈអភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ**សម្ដេចតេជោ៖ អង្គការហ្វ្រង់កូហ្វូនី គប្បីពិចារណាគាំទ្រ សមាជិករបស់ខ្លួននៅលើឆាកអន្តរជាតិ**តម្លៃប្រេងឆៅ បានធ្លាក់ចុះមកក្រោម ៨០ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ដោយសារតែមានសុទិដ្ឋិយម ជុំវិញការបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz**វិចិត្រកររុស្ស៉ីម្នាក់ ដែលតែងតែគូររូបត្លុករិះគន់ លោក ពូទីន ត្រូវបានគេបាញ់សម្លាប់**កប៉ាល់មួយចំនួនដែលដឹកប្រេងអ៉ីរ៉ង់ បានចាប់ផ្តើមចាកចេញពីតំបន់ដែលត្រូវបានបិទខ្ទប់ដោយយោធាអាមេរិក នៅច្រកសមុទ្រ Hormuz ហើយ**ឯកឧត្តម កើត រិទ្ធ និងឯកឧត្តម ឆៃ ស៊ីណារិទ្ធ ដឹកនាំប្រជុំពង្រឹងអនុវត្តច្បាប់ប្រឆាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា**កិច្ចប្រជុំ ស្ដីពី «One Health & Beyond»  (First One Health & Beyond Coordination Meeting)**អភិបាលខេត្តរតនគិរី ចែកអំណោយជូនគ្រួសារជនភៀសសឹក គ្រួសារវីរកងទ័ព គ្រួសារវីរនគរបាល និងគ្រួសារអតីតយុទ្ធជន ក្នុងស្រុកអណ្តូងមាស**អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ‎៖ កាកបាទក្រហមកម្ពុជា គឺតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់បំផុតចំពោះសុខទុក្ខរបស់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប ដោយមិនប្រកាន់វណ្ណៈ ពណ៌សម្បុរ ជំនឿសាសនា ឬនិន្នាការនយោបាយណាមួយឡើយ**មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ណែនាំប្រធានមណ្ឌលអប់រំកែប្រែ ពន្ធនាគាររាជធានី ខេត្ត ដើម្បីធ្វើជាមូលដ្ឋានក្នុងការរៀបចំកសាងផែនការ ការពារសន្តិសុខ**សិស្សវិទ្យាស្ថាន PPI របស់ក្រសួងការងារ​បង្កើតរ៉ូបូត ចងដែ​កដោយ​ស្វ័យប្រវត្តិ និងបាននាំយកស្នាដៃមក​តាំងបង្ហាញ​នៅក្នុង​កម្មវិធី​ទិវា​អប់រំ TVET Day លើកទី៩**រដ្ឋបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី រៀបចំសន្និសីទជំរុញកិច្ចប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម រវាងវិនិយោគិនខេត្តមណ្ឌលគិរី និងវិនិយោគិនខេត្តដាក់ឡាក់ វៀតណាម

ការ​ធ្វើ​អត្តឃាត​នៅ​អាមេរិក​បាន​កើន​ឡើង​ក្នុងអត្រាខ្ពស់​ ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន

ញូវយ៉ក៖ មនុស្សប្រហែល ៤៩,៥០០ នាក់បានឆក់យកជីវិតរបស់ពួកគេកាលពីឆ្នាំមុននៅសហរដ្ឋអាមេរិកដែលជាចំនួនខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មាន នេះបើយោងតាមទិន្នន័យថ្មីរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលបានបង្ហោះកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។

មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺ ដែលបានបង្ហោះលេខនោះ មិនទាន់បានគណនាអត្រាធ្វើអត្តឃាតសម្រាប់ឆ្នាំនេះនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែទិន្នន័យដែលមានបង្ហាញថា ការធ្វើអត្តឃាតគឺជារឿងធម្មតានៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកជាងពេលណាទាំងអស់ ចាប់តាំងពីព្រឹកព្រលឹមនៃសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ។

អ្នកស្រី Christina Wilbur អាយុ ៤៥ ឆ្នាំជាស្ត្រីរដ្ឋផ្លរីដាដែលកូនប្រុសរបស់គាត់បានបាញ់សម្លាប់ខ្លួនឯងកាលពីឆ្នាំមុនបានឲ្យដឹងថាចំនួនមិនគួរកើនឡើងទេ។

អ្នកជំនាញបានព្រមានថា ការធ្វើអត្តឃាតមានភាពស្មុគស្មាញ ហើយការកើនឡើងនាពេលថ្មីៗនេះ អាចត្រូវបានជំរុញដោយកត្តាជាច្រើន រួមទាំងអត្រាខ្ពស់នៃការធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងការផ្តល់សេវាសុខភាពផ្លូវចិត្តមានកម្រិត។

លោក Jill Harkavy-Friedman អនុប្រធានជាន់ខ្ពស់នៃការស្រាវជ្រាវនៅមូលនិធិអាមេរិកសម្រាប់ការការពារការធ្វើអត្តឃាតបានឲ្យដឹងថា ប៉ុន្តែកត្តាជំរុញសំខាន់មួយគឺភាពអាចរកបាននៃកាំភ្លើង។

ការប៉ុនប៉ងធ្វើអត្តឃាតដែលពាក់ព័ន្ធនឹងកាំភ្លើងបញ្ចប់ដោយការស្លាប់ជាញឹកញាប់ជាងអ្នកដែលមានមធ្យោបាយផ្សេងទៀត ហើយការលក់កាំភ្លើងបានរីកដុះដាល ការដាក់អាវុធនៅក្នុងផ្ទះកាន់តែច្រើនឡើង។

ការវិភាគរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Johns Hopkins ថ្មីៗនេះបានប្រើប្រាស់ទិន្នន័យបឋមឆ្នាំ២០២២ ដើម្បីគណនាថាអត្រាអត្តឃាតដោយកាំភ្លើងរបស់ប្រទេសទាំងមូលបានកើនឡើងកាលពីឆ្នាំមុនដល់កម្រិតខ្ពស់គ្រប់ពេលវេលា។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា ជាលើកដំបូង អត្រាធ្វើអត្តឃាតដោយកាំភ្លើងក្នុងចំនោមមនុស្សវ័យជំទង់ស្បែកខ្មៅ លើសពីអត្រាក្នុងចំណោមមនុស្សវ័យជំទង់ស្បែកស។

ការធ្វើអត្តឃាតនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានកើនឡើងជាលំដាប់ចាប់ពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៨ នៅពេលដែលអត្រាជាតិឈានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៤១។ នៅឆ្នាំនោះមានការស្លាប់ដោយការធ្វើអត្តឃាតប្រហែល ៤៨,៣០០ ឬ ១៤.២ សម្រាប់ជនជាតិអាមេរិកគ្រប់ ១០០,០០០។

អត្រានេះបានធ្លាក់ចុះបន្តិចក្នុងឆ្នាំ២០១៩។ វាបានធ្លាក់ចុះម្តងទៀតនៅឆ្នាំ២០២០ ក្នុងអំឡុងពេលឆ្នាំដំបូងនៃជំងឺរាតត្បាត COVID-១៩។ អ្នក​ជំនាញ​ខ្លះ​បាន​ចង​ភ្ជាប់​រឿង​នោះ​ទៅ​នឹង​បាតុភូត​ដែល​គេ​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ដំបូង​នៃ​សង្គ្រាម និង​គ្រោះ​មហន្តរាយ​ធម្មជាតិ​នៅ​ពេល​ដែល​មនុស្ស​ទាញ​គ្នា​និង​គាំទ្រ​គ្នា។

ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២១ ការធ្វើអត្តឃាតបានកើនឡើង ៤%។ កាលពីឆ្នាំមុន យោងតាមទិន្នន័យថ្មី ចំនួនបានកើនឡើងច្រើនជាង ១,០០០ ដល់ ៤៩,៤៤៩ ពោលគឺប្រហែល ៣% កើនឡើងធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ទិន្នន័យបណ្ដោះអាសន្នបានមកពីវិញ្ញាបនបត្រមរណភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាស្ទើរតែពេញលេញ ប៉ុន្តែវាអាចនឹងផ្លាស់ប្តូរបន្តិច ដោយសារព័ត៌មានមរណភាពត្រូវបានពិនិត្យក្នុងប៉ុន្មានខែខាងមុខ។

ការកើនឡើងដ៏ធំបំផុតត្រូវបានគេឃើញនៅក្នុងមនុស្សចាស់។ ការស្លាប់បានកើនឡើងជិត ៧% ចំពោះមនុស្សដែលមានអាយុពី ៤៥ ទៅ ៦៤ ឆ្នាំ ហើយច្រើនជាង ៨% ចំពោះមនុស្សដែលមានអាយុចាប់ពី ៦៥ ឆ្នាំឡើងទៅ។ CDC បានឲ្យដឹងថា បុរសស្បែកស ជាពិសេសមានអត្រាខ្ពស់ណាស់។

វេជ្ជបណ្ឌិត Debra Houry ប្រធានផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្ររបស់ CDC បានឲ្យដឹងថា មនុស្សវ័យកណ្តាល និងមនុស្សចាស់ជាច្រើនជួបប្រទះនឹងបញ្ហាដូចជាការបាត់បង់ការងារ ឬបាត់បង់ប្តីឬប្រពន្ធ ហើយវាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការកាត់បន្ថយការមាក់ងាយ និងឧបសគ្គផ្សេងទៀតចំពោះពួកគេក្នុងការទទួលបានជំនួយ។

ការធ្វើអត្តឃាតចំពោះមនុស្សពេញវ័យដែលមានអាយុពី ២៥ ទៅ ៤៤ ឆ្នាំបានកើនឡើងប្រហែល ១%។ ទិន្នន័យថ្មីបង្ហាញថា ការធ្វើអត្តឃាតបានក្លាយជាមូលហេតុចម្បងទីពីរនៃការស្លាប់នៅក្នុងក្រុមអាយុនោះនៅឆ្នាំ២០២២ កើនឡើងពីលេខ៤ ក្នុងឆ្នាំ២០២១។

ទោះបីជាមានស្ថិតិដ៏អាក្រក់ក៏ដោយ ក៏អ្នកខ្លះនិយាយថា មានហេតុផលសម្រាប់សុទិដ្ឋិនិយម។ ខ្សែបន្ទាត់វិបត្តិជាតិបានចាប់ផ្តើមកាលពីមួយឆ្នាំមុន ដែលមានន័យថានរណាម្នាក់នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកអាចចុចលេខ៩៨៨ ដើម្បីទៅដល់អ្នកឯកទេសសុខភាពផ្លូវចិត្ត។

CDC កំពុងពង្រីកកម្មវិធីធ្វើអត្តឃាត ដើម្បីផ្តល់មូលនិធិដល់ការងារបង្ការបន្ថែមទៀតនៅក្នុងសហគមន៍ផ្សេងៗគ្នា។ ហើយ​មាន​ការ​យល់​ដឹង​កាន់​តែ​ខ្លាំង​អំពី​បញ្ហា​នេះ ហើយ​ថា​វា​មិន​អី​ទេ​ក្នុង​ការ​សុំ​ជំនួយ។

មន្ត្រី CDC បានឲ្យដឹងថា មានការថយចុះជាង ៨% នៃការធ្វើអត្តឃាតចំពោះមនុស្សដែលមានអាយុពី ១០ ទៅ ២៤ ឆ្នាំក្នុងឆ្នាំ២០២១។ នោះអាចមកពីការយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់យុវជន និងការជំរុញឱ្យសាលារៀន និងអ្នកផ្សេងទៀតផ្តោតលើបញ្ហានេះ។

ប្រភព៖ AP

ប្រែសម្រួលដោយ៖ {ឡាយ លីហួ}

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង