លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា៖ អាស៊ានគឺជាផ្ទះនៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបនិងចម្រុះ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអរិយធម៌ដ៏យូរអង្វែង

ភ្នំពេញ៖ លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈកម្ពុជាបានលើកឡើងថា អាស៊ានគឺជាផ្ទះនៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប និងចម្រុះ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអរិយធម៌ដ៏យូរអង្វែងរបស់យើង។

ការថ្លែងបែបនេះ ក្នុងឱកាសដែលលោកជំទាវ អញ្ជើញជាអធិបតី ក្នុងពិធីអបអរសារទរទិវាអាស៊ាន លើកទី៥៦ (The 56th ASEAN Day Celebration)ដែលរៀបចំឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទ និងវិចិត្រសិល្បៈកាលពីរសៀលថ្ងៃទី០៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣។

ពិធីនេះមានការអញ្ជើញចូលរួមពីភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ/អន្តរជាតិ និងបណ្តាអង្គទូត ក៏ដូចជាសិស្សានុសិស្សជាច្រើនរូបផងដែរ។
លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណាបន្ថែមថា វប្បធម៌គឺជាបេះដូងនៃសង្គមរបស់យើង ហើយវាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរៀបចំអត្តសញ្ញាណរបស់យើង និងធ្វើឱ្យជីវិតរបស់យើងប្រសើរឡើង។ នៅពេលដែលយើងប្រារព្ធទិវាអាស៊ាន វាជាឱកាសមួយដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ហើយកម្ពុជាមានមោទនភាពក្នុងការរួមចំណែកដល់ការកសាងវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបរបស់អាស៊ាន។

លោកជំទាវ បានថ្លែងថា ក្នុងនាមជារដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកវប្បធម៌ និងសិល្បៈកម្ពុជា លោកជំទាវ មានកិត្តិយស និងសេចក្តីសោមនស្សរីករាយជាខ្លាំង ដែលបានស្វាគមន៍ចំពោះការចូលរួមអបអរសាទរទិវាអាស៊ានលើកទី៥៦។

លោកជំទាវ បានថ្លែងថា អាស៊ាន គឺជាសក្តានុពលរលាយនៃវប្បធម៌ ភាសា និងប្រពៃណី ប៉ុន្តែការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នារបស់យើងក្នុងការកសាងអនាគតដ៏ល្អប្រសើរសម្រាប់តំបន់របស់យើងគឺជាអ្វីដែលបង្រួបបង្រួមយើង។

លោកជំទាវ បណ្ឌិតសភាចារ្យ បានថ្លែងទៀតថា យើងរួមគ្នាបង្កើតសហគមន៍រឹងមាំ និងធន់ ដែលត្រូវបានដឹកនាំដោយគោលការណ៍នៃការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក សាមគ្គីភាព និងការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នា។ ក្របខណ្ឌដ៏ទូលំទូលាយ និងប្រកបដោយចក្ខុវិស័យសម្រាប់អនាគតរបស់យើង៖ ចក្ខុវិស័យសហគមន៍អាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ បង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នារបស់យើងក្នុងការសម្រេចបាននូវសហគមន៍នយោបាយស្អិតរមួត សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមដែលមានទំនួលខុសត្រូវ ដែលផ្តោតលើប្រជាជន និងផ្តោតលើប្រជាជន។

លោកជំទាវបញ្ជាក់ថា ចូរយើងពិចារណាផងដែរអំពីសមិទ្ធផល និងបញ្ហាប្រឈមដែលយើងបានជួបប្រទះក្នុងដំណើររបស់យើងជាសហគមន៍។ ទីមួយ យើងបានឃើញការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់លើគ្រប់វិស័យនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងសសរស្តម្ភទាំងបី ជាពិសេសក្នុងវិស័យអប់រំ និងវប្បធម៌។ ទីពីរយើងបានជម្នះការលំបាក និងវិបត្តិជាច្រើនដែលបានសាកល្បងការរួបរួម និងភាពធន់របស់យើង ដូចជាការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ SARS ក្នុងឆ្នាំ២០០៣ រលកយក្សស៊ូណាមិ នៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌាក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៤ និងថ្មីៗនេះគឺជំងឺរាតត្បាត COVID-19 ។ តាមរយៈបទពិសោធន៍ទាំងនេះ យើងបានរៀនមេរៀនដ៏មានតម្លៃ និងពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់យើងក្នុងការទប់ទល់នឹងការគំរាមកំហែង និងឱកាសដែលកំពុងកើតមាន។ យើងក៏បានពង្រឹងភាពជាដៃគូរបស់យើងជាមួយដៃគូសន្ទនា និងអ្នកពាក់ព័ន្ធខាងក្រៅផ្សេងទៀត ដែលចែករំលែកផលប្រយោជន៍ និងតម្លៃរួមរបស់យើង។ យើងក៏បានចាប់ផ្តើមការរៀបចំដើម្បីបង្កើនយន្តការ និងផែនការភាពធន់របស់យើងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដែលកំពុងកើតឡើង និងនិន្នាការធំប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីរក្សាសន្តិភាព និងកសាងវិបុលភាពសម្រាប់ប្រជាជនរបស់យើង។

ក្នុងនាមជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈកម្ពុជា លោកជំទាវ បណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា បានលើកពីសារៈសំខាន់នៃវប្បធម៌ដែលជាធាតុសំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណ និងសហគមន៍អាស៊ានរបស់យើង។

លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា បង្ហាញយ៉ងច្បាស់ថា ប្រទេសរបស់យើង គឺជាផ្ទះនៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌រូបីដ៏អស្ចារ្យជាច្រើន រួមទាំងប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក និងជាកន្លែងសម្គាល់វប្បធម៌ដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោក។ បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីដ៏អស្ចារ្យរបស់យើង ដូចជាតន្ត្រី របាំ សិល្បៈទស្សនីយភាព និងសិប្បកម្ម និងទម្រង់សិល្បៈប្រពៃណី និងការបញ្ចេញមតិផ្សេងទៀត គឺជាសក្ខីភាពបញ្ជាក់ពីភាពច្នៃប្រឌិត និងភាពប៉ិនប្រសប់របស់ប្រជាជនកម្ពុជា។ ពួកគេគឺជាការបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណរបស់យើង តម្លៃរបស់យើង សេចក្តីប្រាថ្នារបស់យើង ក៏ដូចជាប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់យើង។ ជារួមសម្បត្តិវប្បធម៌អាស៊ានមិនត្រឹមតែជាកេរដំណែលរបស់យើងពីអតីតកាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការបំផុសគំនិតរបស់យើងសម្រាប់បច្ចុប្បន្ន និងអនាគតផងដែរ។ ពួកវាធ្វើឲ្យជីវិតរបស់យើងមានភាពស្រស់ស្អាត និងធ្វើឲ្យវាមានន័យ។ វាក៏សំខាន់ផងដែរក្នុងការដឹងថាសម្បត្តិវប្បធម៌អាស៊ាន រួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចសង្គមរបស់យើងតាមរយៈការបង្កើតប្រាក់ចំណូល និងឱកាសការងារសម្រាប់សហគមន៍មូលដ្ឋាន។ សម្បត្តិទាំងនេះ ជំរុញការច្នៃប្រឌិត និងសហគ្រិនភាព ដោយលើកទឹកចិត្តទម្រង់ថ្មីនៃការបញ្ចេញមតិ និងការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌។ ដូច្នេះ យើងត្រូវតែការពារ និងលើកកម្ពស់វប្បធម៌របស់យើង ដែលជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃដំណើរការកសាងសហគមន៍អាស៊ានរបស់យើង។

ក្នុងឱកាសនោះ លោកជំទាវបានជំរុញ ឱ្យយើងទាំងអស់គ្នាត្រូវការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់យើងពីគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ ការគំរាមកំហែងដែលបង្កឡើងដោយមនុស្ស ដូចជាការលួច ឬការបំផ្លិចបំផ្លាញ ឬការជួញដូរខុសច្បាប់។

សំឡេង៖ « យើងត្រូវជំរុញការយល់ដឹងអំពីវប្បធម៌ និងការឱ្យតម្លៃក្នុងចំណោមប្រជាជនរបស់យើង ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជន ដែលជាអ្នកដឹកនាំអាស៊ាននាពេលអនាគត។ យើងក៏ត្រូវពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវប្បធម៌ក្នុងចំណោមរដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន ក៏ដូចជាជាមួយដៃគូសន្ទនា និងអ្នកពាក់ព័ន្ធខាងក្រៅផ្សេងទៀត ដែលគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងវប្បធម៌របស់យើង។ យើងត្រូវអនុវត្តឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពនូវក្របខ័ណ្ឌដែលមានស្រាប់ និងឧបករណ៍ពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។ យើងក៏ត្រូវស្វែងរកផ្នែកថ្មីនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដូចជាវប្បធម៌ឌីជីថល ឧស្សាហកម្មច្នៃប្រឌិតវប្បធម៌ ទេសចរណ៍វប្បធម៌ ការទូតវប្បធម៌ និងការអប់រំវប្បធម៌»។

លោកជំទាវបន្តថា នៅពេលយើងប្រារព្ធខួបលើកទី៥៦ នៃអាស៊ានថ្ងៃនេះ សូមឲ្យបន្តការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យើង ដើម្បីសម្រេចបាននូវចក្ខុវិស័យរបស់យើងអំពីសហគមន៍អាស៊ានដែលមានភាពស្អិតរមួត និងឆ្លើយតប ដែលផ្តោតលើប្រជាជន និងផ្តោតលើប្រជាជន។ សូមឲ្យយើងអបអរសាទរផងដែរនូវវប្បធម៌របស់យើងដែលជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណអាស៊ាន និងសហគមន៍ដែលនាំយើងរួមគ្នា និងរឹងមាំត្រៀមខ្លួនដើម្បីរួមចំណែកធ្វើឱ្យអាស៊ានក្លាយជា «ចំណុចកណ្តាលនៃកំណើន»។

លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា បានរំលឹកឡើងវិញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាក្នុងការលើកកម្ពស់ភាពចម្រុះនៃវប្បធម៌ និងការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌរួមរបស់យើង។ ចូរយើងធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីធានាថាវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប និងចម្រុះរបស់យើងត្រូវបានបញ្ជូនបន្តទៅមនុស្សជំនាន់ក្រោយ ហើយពួកគេបន្តជំរុញ និងលើកកម្ពស់ជីវិត ៕