ឥណ្ឌូនេស៊ីដែលធ្វើជាប្រធានអាស៊ានប្តូរវេន ថានឹងពង្រឹងកិច្ចពិភាក្សាស្តីពីក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង
បរទេស៖ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរបស់ខ្លួនបានឲ្យដឹងកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីគ្រោងនឹងបង្កើនកិច្ចពិភាក្សាជាមួយប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផ្សេងទៀត ដើម្បីបញ្ចប់ក្រមសីលធម៌ (COC) សម្រាប់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលមានជម្លោះ ចំពេលមានភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅក្នុងផ្លូវទឹកយុទ្ធសាស្ត្រ។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោកស្រី Retno Marsudi បានឲ្យដឹងនៅក្នុងទីក្រុងហ្សាកាតា ក្នុងពេលបិទកិច្ចប្រជុំរវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសមកពីសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) ដែលជាប្លុកតំបន់ដែលមានសមាជិកចំនួន ១០ ដែលដឹកនាំដោយឥណ្ឌូនេស៊ីនៅឆ្នាំនេះ។
លោកស្រីបានថ្លែងថា៖ ទស្សនវិស័យរបស់អាស៊ានលើឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកគឺជាចំណុចសំខាន់ក្នុងការពិភាក្សា។ យើងក៏បានពិភាក្សាអំពី COC ដែលជាការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់សមាជិកដើម្បីបញ្ចប់ការចរចា COC ឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។
ការចរចាលើ COC ដែលជាក្របខ័ណ្ឌដែលបានស្នើឡើងដើម្បីជួយដោះស្រាយជម្លោះដែនទឹក និងដែនសមុទ្រនៅក្នុងផ្លូវទឹកបានជាប់គាំងអស់ជាច្រើនឆ្នាំ ខណៈដែលរដ្ឋសមាជិកមួយចំនួនបានផ្តល់អាទិភាពដល់ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយប្រទេសចិនលើការឯកភាពក្នុងតំបន់។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានឲ្យដឹងថា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងរៀបចំធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចចរចាស្តីពី COC នៅឆ្នាំនេះ ដែលជាការប្រព្រឹត្តទៅលើកដំបូងនៅក្នុងខែមីនា។
ប្រទេសចិនទាមទារយុត្តាធិការលើស្ទើរតែសមុទ្រចិនខាងត្បូងទាំងមូលដោយផ្អែកលើ “បន្ទាត់ប្រាំបួន” រាងអក្សរ U ដែលជាព្រំដែនដែលបានរកឃើញថាមិនមានមូលដ្ឋានច្បាប់ដោយតុលាការអាជ្ញាកណ្តាលអចិន្ត្រៃយ៍នៅទីក្រុងឡាអេក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ។
កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ ហ្វីលីពីនបានផ្តល់សិទ្ធិឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកកាន់តែច្រើនទៅកាន់មូលដ្ឋានយោធារបស់ខ្លួន ដោយមួយផ្នែកដោយសារតែការទាមទារយ៉ាងទូលំទូលាយរបស់ទីក្រុងប៉េកាំងនៅក្នុងតំបន់ដែនសមុទ្រដែលសម្បូរទៅដោយធនធាន។
សមាជិកអាស៊ាន ហ្វីលីពីន វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី និងប្រ៊ុយណេ សុទ្ធតែទាមទារត្រួតស៊ីគ្នាជាមួយចិនក្នុងផ្លូវទឹកយុទ្ធសាស្ត្រ។
ឥណ្ឌូណេស៊ីមិនមែនជាអ្នកទាមទារជាផ្លូវការទេ ប៉ុន្តែបានប្រឈមមុខនឹងការរុញច្រានពីប្រទេសចិនជុំវិញការរុករករ៉ែ និងឧស្ម័នរបស់ខ្លួននៅក្នុងសមុទ្រខាងជើង Natuna ។ កាលពីខែមុន ប្រទេសនេះបានបញ្ជូននាវាចម្បាំងមួយគ្រឿងទៅកាន់តំបន់នោះ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យនាវាឆ្មាំសមុទ្ររបស់ចិនដែលកំពុងជាប់គាំង។
លោក Sidharto R. Suryodipuro នាយកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអាស៊ាននៅក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបានឲ្យដឹងនៅក្រៅព្រឹត្តិការណ៍នេះថា “វិធីសាស្រ្តថ្មី” នឹងត្រូវបានស្វែងរកដោយរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ និងសមភាគីចិនដើម្បីធ្វើឱ្យមានវឌ្ឍនភាពលើ COC ។
លោកបានបន្តថា៖ «អ្វីដែលសំខាន់គឺអ្នកទាំងអស់គ្នាយល់ស្របថានេះគួរតែជាទស្សនវិស័យដែលអាចអនុវត្តបាននិងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ»។
ដោយឡែកសមាជិកអាស៊ានបានបញ្ចប់កិច្ចពិភាក្សាដោយគ្រាន់តែបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការគាំទ្រចំពោះផែនការសន្តិភាព៥ចំណុចរបស់ប្លុកស្តីពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលរួមមានការបញ្ចប់ជម្លោះក្នុងប្រទេសដែលហែកហួរដោយជម្លោះ និងការចាប់ផ្តើមនៃកិច្ចសន្ទនា។
