ប្រទេសកម្ពុជាទើបទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ១៣៩ ក្នុងចំណោមប្រទេស១៤០ពាក់ព័ន្ធ «សន្ទស្សន៍នីតិរដ្ឋប្រចាំឆ្នាំ២០២២»។
ក្រឡេកមួយភ្លែត គឺកម្ពុជាមានលេខរៀងដ៏ទាប និងអាក្រក់បំផុតទី២បន្ទាប់ពីបាតក្រោមដដែល ដែលកាលពីឆ្នាំ២០២១កន្លងមកកម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ១៣៨ក្នុងចំណោមប្រទេស១៣៩។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានកំពុងបន្តបំផ្ទុះគ្រាប់បែកបង្ហូរឈាមជនសុីវិល ព្រមទាំងបំបិទសិទ្ធិសេរីភាពស្រ្តី និងកុមារី បែរជាជាប់លេខ១៣៨ រីឯប្រទេសភូមាធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់លេខ១៣២ ប្រទេសថៃធ្វើរដ្ឋប្រហារលេខ៨០ ហ្វីលីពីនបាញ់សម្លាប់មនុស្សត្រង់ៗស្ទើររាល់ថ្ងៃក្នុងអំឡុងពេលលោកឌុយទែរតេ ( Duterte) កាន់អំណាចលេខ៩៧ ចំណែកប្រទេសវៀតណាមកុម្មុយនីស្តលេខ៨៤។ល។ នេះជារបាយការណ៍របស់អង្គការគម្រោងយុត្តិធម៌ពិភពលោក (World
Justice Project ឬហៅកាត់ថា WJP) ដែលមានទីតាំងនៅទីក្រុង Washington D.C. សហរដ្ឋអាមេរិក។
ជាបឋម ខ្ញុំសូមជំរាបជូនសាធារណជនថា ទាំងដីគោក និងដីកោះនៅលើពិភពលោកទាំងមូលមានប្រទេសសរុបចំនួនជិត២០០។ ប៉ុន្តែ សំណួរសួរថា តើប្រទេសជិត៦០ដទៃទៀត ហេតុអ្វីអង្គការWJP ពុំដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងរបាយការណ៍ផង? តើប្រទេសទាំងនោះ ពុំមាននីតិរដ្ឋសោះតែម្តងឬយ៉ាងណា? តើដើម្បីទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ល្អប្រសើរជាងលេខ១៣៩ កម្ពុជាគួរយកគំរូធ្វើរដ្ឋប្រហារដូចនៅប្រទេសថៃ និងភូមា ឬកម្ពុជាត្រូវបំបិទសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាពលរដ្ឋដូចនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន ឬត្រូវវិលត្រឡប់ទៅរករបបកុម្មុយនីស្តដូចនៅប្រទេសវៀតណាម? ឬដើម្បីទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ២៦ កម្ពុជាគួរត្រូវអនុញ្ញាតិប្រជាពលរដ្ឋទូទៅមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់កាំភ្លើងតាមទីសាធារណៈ និងត្រូវធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់កាត់ទោសប្រហារជីវិតដូចនៅប្រទេសបិតាប្រជាធិបតេយ្យសហរដ្ឋអាមេរិកឬយ៉ាងណា?
បើទោះបីជាមានការរំខានពីប្រទេសលោកខាងលិចខ្លះក្តី ក៏កម្ពុជានៅតែបន្តដំណើរតាមគន្លងប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្សតាមរយៈការបោះឆ្នោតជាសកលដោយឥតងាករេ ដែលកម្ពុជាមិនល្ងង់ធ្វើដូចការគិត ឬធ្លាក់ក្នុងគន្លងទុច្ចរិតរបស់អង្គការWJP។
តើកម្ពុជាគួរកាត់ជើងតម្រូវជើងខោ ឬកាត់ក្បាលតម្រូវមួករបស់អង្គការWJP?
ជាបឋម អង្គការWJPគួរគោរពទទួលស្គាល់ថា បច្ចុប្បន្ននេះនៅកម្ពុជាកំពុងធ្វើដំណើរដោយសន្សឹមៗ និងស្ងៀមស្ងាត់លើគន្លងប្រជាធិបតេយ្យសេរី បើទោះបីជាមិនទាន់ត្រូវចិត្តអង្គការWJP ប្រាថ្នាក្តី។ សិទ្ធិ សេរីភាព នីតិរដ្ឋ និងប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាមិនខុសប្លែកគ្នាទៅនឹងបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដទៃទៀតនៅលើពិភពលោកយើងឡើយ។ ពោល គឺត្រូវការពេលវេលាសមស្រប ដោយកម្ពុជាមិនអាចចាប់បង្អកប្រជាពលរដ្ឋអោយទំពារប្រជាធិបតេយ្យលេបចូលក្នុងពោះដូចអាហារបានឡើយ។
ដូច្នេះ ចូរអង្គការWJP រួមទាំងអង្គការHRW របស់លោក ប្រេដ អាដាម ផង មិនត្រូវយកបរិបទប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស និងនីតិរដ្ឋធ្វើជាអាវុធនយោបាយ ដើម្បីវាយប្រហារ និងបំបាក់ទឹកចិត្តប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ដែលកំពុងបន្តរួមរស់ក្នុងភាពសុខដុមសមរម្យល្មមក្រោមម្លប់សន្តិភាពរបស់ខ្លួន៕
អត្ថបទ៖ ស្ទីវិន សាន់
