**ឯកឧត្តម ទេព អស្នារិទ្ធ ៖ បើឃើញព័ត៌មានក្លែងក្លាយ សូមបញ្ឈប់ការចែកចាយត្រឹមដៃយើង**ឯកឧត្តម គន់ គីម នាំយកអំណោយរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ចែកជូនប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹក ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ**លោក ដូណាល់ ត្រាំ លុបចោលគម្រោងវាយប្រហារលើអ៉ីរ៉ង់ ហើយលោកថាកិច្ចព្រមព្រៀងមួយជាមួយអ៉ីរ៉ង់ ដើម្បីបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមអាចនឹងត្រូវចុះហត្ថលេខាក្នុងពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ**លោក Elon Musk បង្ហើបពីគម្រោងដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយ ដោយគ្រោងបង្កើតបណ្តាញមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យសិប្បនិម្មិត (AI Data Centers) នៅលើគន្លងអវកាស**អាមេរិក និងកាណាដា សម្រេចពន្យារពេលបើកដំណើរការស្ពានថ្មីមួយ បន្ទាប់ពីលោក ដូណាល់ ត្រាំ គំរាមថានឹងបិទច្រកឆ្លងកាត់រវាងប្រទេសទាំងពីរ**សាកលវិទ្យាល័យជាតិមានជ័យ រៀបចំពិធីបើកដំណើរការកម្មវិធី NMU-UNIPRENEUR រដូវកាលទី៤**អតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Yoon Suk Yeol ត្រូវបានតុលាការផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារ ៣០ឆ្នាំ**ចិនប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំង រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិហ្វីលីពីន ក្រោមហេតុផលថា រូបលោកបានធ្វើការអត្ថាធិប្បាយមិនត្រឹមត្រូវម្តងហើយម្តងទៀតពាក់ព័ន្ធប្រទេសចិន**រដ្ឋសភានឹងប្រជុំពិភាក្សាអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីផ្លូវថ្នល់ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ខាងមុខ**បរិវត្តកម្មបៃតងរបស់ចិន៖ ស្ពានភ្ជាប់ទៅកាន់អនាគតដោយចីរភាពសម្រាប់កម្ពុជា**បាឋកថាលើប្រធានបទស្ដីពី «តួនាទី ភារកិច្ច និងសមិទ្ធផលរបស់ក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ»**វិស័យយានយន្ត​រីក​ចម្រើន ទាក់​ទាញ​សិស្ស​ជា​នារីៗ មក​រៀន​​ជំនាញ​ជួស​ជុល​រថយន្ត​កាន់តែ​ច្រើន ព្រោះ​ឃើ​ញ​​ឱកាស​ការ​ងារ និង​​ប្រាក់​ចំណូល​សមរម្យ**ឯកឧត្តម​ ហេង សួរ អញ្ជើញធ្វើទស្សនកិច្ចនៅមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ នៅប្រទេសស្វ៊ីស ដើម្បីដកស្រង់បទពិសោធសម្រាប់ទំនើបកម្មការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញនៅកម្ពុជា**អ្នកនាំពាក្យ៖ ប្រធានបទទិវាជាតិ TVET ឆ្នាំនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំង​យ៉ាង​ច្បាស់​ពីតម្លៃ​ពិត​នៃកា​រសិ​ក្សា​ជំនាញ**សិស្ស PPI បង្កើតបានប្រព័ន្ធចំណតឡានឆ្លាតវៃ ស្កេនស្លាកលេខ និងគិតថ្លៃស្វ័យប្រវត្តិ**អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ៖ យើងជាយុវជនត្រូវមានផែនការច្បាស់លាស់ ជាពិសេសត្រូវដាក់ផែនការប្រឡងយកនិទ្ទេស A ឱ្យបានគ្រប់គ្នា**សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ផ្ដល់អំណោយជូនប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹកក្នុងខេត្តព្រះវិហារ**សម្តេចតេជោ ណែនាំឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់ និងមើលថែ កម្លាំងកម្មករ ពលករទាំងនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច និងទាំងបម្រើការងារនៅសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ**សម្ដេចធិបតី លេីកទឹកឱ្យ UNAIDS បន្តការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយកម្ពុជាក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យសុខាភិបាល**វិចារណកថា! សកម្មភាពអាកាសធាតុ៖ ការទទួលខុសត្រូវរបស់មនុស្សជំនាន់យើង

វិចារណកថា៖ ការឡើងកម្ដៅផែនដី និងផលប៉ះពាល់ដល់ការចិញ្ចឹមសត្វ

ភ្នំពេញ៖ ការឡើងកម្ដៅផែនដីកំពុងប៉ះពាល់កាន់តែខ្លាំងឡើងដល់ទិដ្ឋភាពជាច្រើននៃជីវិតនៅលើផែនដី រួមទាំងផលិតកម្មសត្វផងដែរ។ សត្វចិញ្ចឹម ដូចជា គោ ជៀម ពពែ និងបសុបក្សី ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្តល់អាហារ ចំណូល និងជីវភាពរស់នៅសម្រាប់មនុស្សរាប់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការកើនឡើងសីតុណ្ហភាព និងការប្រែប្រួលលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុកំពុងបង្កើតបញ្ហាប្រឈមធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់អ្នកចិញ្ចឹមសត្វ និងសត្វដែលពួកគេពឹងផ្អែកលើ។

ផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់បំផុតមួយនៃការឡើងកម្ដៅផែនដីលើសត្វចិញ្ចឹម គឺភាពតានតឹងកម្ដៅ (Heat Stress)។ សត្វមានភាពរសើបខ្លាំងចំពោះការផ្លាស់ប្តូរសីតុណ្ហភាព ហើយកម្ដៅខ្លាំងពេកអាចកាត់បន្ថយសមត្ថភាពស៊ីអាហារ ការលូតលាស់ និងការបន្តពូជរបស់ពួកវា។ ឧទាហរណ៍ មេគោទឹកដោះផ្តល់ទឹកដោះបានតិចនៅពេលប្រឈមនឹងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ខណៈដែលសត្វចិញ្ចឹមយកសាច់អាចនឹងមិនសូវឡើងទម្ងន់។ ក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ រលកកម្ដៅអូសបន្លាយអាចឈានដល់ការងាប់សត្វទៀតផង ជាពិសេសប្រសិនបើពួកវាខ្វះជម្រក និងទឹកគ្រប់គ្រាន់។

លទ្ធភាពទទួលបានទឹក ក៏ជាបញ្ហាសំខាន់មួយទៀតដែរ។ ការឡើងកម្ដៅផែនដីប៉ះពាល់ដល់លំនាំទឹកភ្លៀង ដែលនាំឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួតក្នុងតំបន់ជាច្រើន។ នៅពេលដែលប្រភពទឹកត្រូវបានរីងស្ងួត សត្វចិញ្ចឹមអាចនឹងមិនមានទឹកស្អាតគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផឹកឡើយ។ នេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់ពួកវាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងកាត់បន្ថយផលិតភាពផងដែរ។ កសិករអាចនឹងជួបការលំបាកក្នុងការផ្តល់ទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ដែលធ្វើឱ្យថ្លៃដើម និងការលំបាកក្នុងការចិញ្ចឹមសត្វកើនឡើង។

គុណភាព និងលទ្ធភាពទទួលបានចំណីសត្វ ក៏រងផលប៉ះពាល់ផងដែរ។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុអាចកាត់បន្ថយការលូតលាស់នៃស្មៅ និងដំណាំដែលប្រើជាចំណីសត្វ។ គ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ និងអាកាសធាតុខ្លាំងៗអាចបំផ្លាញដីវាលស្មៅ ដែលធ្វើឱ្យសត្វពិបាករកស្មៅស៊ី។ ជាលទ្ធផល កសិករអាចត្រូវទិញចំណីបន្ថែម ដែលបង្កើនការចំណាយ និងកាត់បន្ថយប្រាក់ចំណេញ។

ការឡើងកម្ដៅផែនដីក៏រួមចំណែកដល់ការរីករាលដាលនៃជំងឺ និងបរាសិតផងដែរ។ សីតុណ្ហភាពកាន់តែក្តៅបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលសម្រាប់សត្វល្អិត និងមេរោគដែលនាំជំងឺមកលើសត្វចិញ្ចឹម។ ជាឧទាហរណ៍ ចៃ រុយ និងមូស អាចចម្លងរោគបានកាន់តែងាយស្រួលក្នុងអាកាសធាតុក្តៅ។ នេះបង្កើនហានិភ័យនៃការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ ដែលអាចនាំឱ្យមានការខាតបង់យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់កសិករ។

ផលិតភាពនៃការបន្តពូជរបស់សត្វចិញ្ចឹមក៏ជាក្តីកង្វល់មួយទៀតដែរ។ ភាពតានតឹងកម្ដៅអាចកាត់បន្ថយអត្រាបង្កកំណើតក្នុងចំណោមសត្វ ដែលធ្វើឱ្យការបង្កាត់ពូជមិនសូវទទួលបានជោគជ័យ។ នេះអាចកាត់បន្ថយចំនួនហ្វូងសត្វតាមពេលវេលា និងប៉ះពាល់ដល់និរន្តរភាពរយៈពេលវែងនៃការចិញ្ចឹមសត្វ។

លើសពីនេះ ព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុខ្លាំងៗ ដូចជាទឹកជំនន់ ព្យុះ និងគ្រោះរាំងស្ងួត អាចបំផ្លាញជម្រកសត្វ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះអាចនាំឱ្យបាត់បង់សត្វភ្លាមៗ និងរំខានដល់ប្រតិបត្តិការចិញ្ចឹមសត្វ ដែលធ្វើឱ្យកសិករងាយរងគ្រោះ និងជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។

ទោះបីជាមានបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះក៏ដោយ ក៏នៅមានមធ្យោបាយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការឡើងកម្ដៅផែនដីលើសត្វចិញ្ចឹមផងដែរ។ កសិករអាចអនុវត្តវិធីសាស្ត្រកែលម្អថ្មីៗ ដូចជាការផ្តល់ម្លប់ និងខ្យល់ចេញចូល ការធានាឱ្យមានទឹកស្អាត និងការប្រើប្រាស់ពូជសត្វដែលធន់នឹងកម្ដៅ។ រដ្ឋាភិបាល និងអង្គការនានាអាចគាំទ្រកសិករតាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាល បច្ចេកវិទ្យា និងយុទ្ធសាស្ត្រដែលធន់នឹងអាកាសធាតុ។

ជាសរុប ការឡើងកម្ដៅផែនដីមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ការចិញ្ចឹមសត្វ ដោយបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងកម្ដៅ កាត់បន្ថយលទ្ធភាពទទួលបានទឹក និងចំណី បង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺ និងរំខានដល់ប្រព័ន្ធកសិកម្ម។ ផលប៉ះពាល់ទាំងនេះគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខស្បៀង និងជីវភាពរស់នៅរបស់មនុស្សរាប់លាននាក់។ ការដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការគាំទ្រដល់កសិករចិញ្ចឹមសត្វក្នុងការសម្របខ្លួនទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះ គឺជាជំហានដ៏សំខាន់ឆ្ពោះទៅរកអនាគតប្រកបដោយនិរន្តរភាព៕

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង