សម្តេចតេជោ៖ ក្រោយទ័ពវៀតណាម ដកចេញពីកម្ពុជា ធ្វើឱ្យសម្តេចមានទម្ងន់កាន់តែខ្លាំង លើកិច្ចចរចារកសន្តិភាពនៅកម្ពុជា
ភ្នំពេញ៖ ក្នុងពិធីបើកជាផ្លូវការ នៃសម័យប្រជុំពេញអង្គលើកទី១១ នៃសភាអន្តរជាតិ ដើម្បីភាពអត់ឱន និងសន្តិភាព (IPTP) ក្រោមមូលបទ៖ ការស្វែងរកសន្តិភាព ការផ្សះផ្សា និងភាពអត់ឱន ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា តាមរយៈការដកកងទ័ពទាំងស្រុងរបស់វៀតណាមចេញពីប្រទេសកម្ពុជា នាឆ្នាំ១៩៨៩ បានបើកផ្លូវដល់ដំណើរទៅមុខនៃការចរចា ដែលពេលនោះ ត្រូវជាប់គាំងលើបញ្ហាអនាគតរបស់ខ្មែរក្រហម និងវត្តមានកងទ័ពបរទេសចេញពីកម្ពុជា។
សម្ដេចតេជោ បានគូសរំលេចថា ចំណែកវៀតណាម ការដកកងទ័ពរបស់ពួកគេទាំងស្រុងនៅឆ្នាំ១៩៨៩ ក៏បានដោះស្រាយភាពជាប់គាំងលើការចរចាទាក់ទងនឹងអនាគតរបស់ខ្មែរក្រហម និងវត្តមានកងទ័ពបរទេសនៅកម្ពុជាផងដែរ។ សម្តេចសូមបញ្ជាក់លើចំណុចនេះបន្តិច ពេលដែលសម្តេចមកកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តី សម្តេចនៅបន្តកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសផងដែរ ពេលនោះនៅចុងឆ្នាំ១៩៨៥ មានការប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសមួយ នៅឯទីក្រុងហាណូយ ដោយមានខ្ញុំជានាយករដ្ឋមន្រ្តីផង និងជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសផង វៀតណាមតំណាដោយឯកឧត្តម ង្វៀន គឿតថាច់ ជាឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស ឡាវតំណាងដោយឯកឧត្តម ភួងស៊ី វិសិទ្ធ ជាឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស។
ពេលនោះយើងមានការប្រកាសថា នឹងដកកងទ័ពវៀតណាមក្នុងរយៈពេល៥ ទៅ១០ឆ្នាំ អីចឹងបើសិនជាយើងអនុវត្តន៍ទៅតាមបែបនេះ កងទ័ពវៀតណាមនឹងដកនៅឆ្នាំ១៩៩០ ឬរហូតមកដល់៩៥ បើគិតពីការបរិច្ឆេត៥ ទៅ១០ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែយើងបានខិតខំដោយកម្ពុជាខ្លួនឯង ត្រូវធ្វើការខិតខំកសាងកម្លាំងឱ្យបានឆាប់ដើម្បីជំនួសតួរនាទីនៃកងទ័ពវៀតណាម។ នៅចុងបំផុតវៀតណាមបានដកកងទ័ពចេញនៅក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧៩ ដែលបានផ្ដល់ឱកាសឱ្យកម្ពុជា ដោះស្រាយបានបញ្ហាអន្តរជាតិ។
ជាមួយគ្នានេះសម្ដេតេជោ បានបញ្ជាក់ទៀតថា បញ្ហាកម្ពុជា មានទិដ្ឋភាព២ ទិដ្ឋភាពអន្តរជាតិ និងទិដ្ឋភាពផ្ទៃក្នុង ដូច្នេះពេលដែលកងទ័ពវៀតណាមដកចេញពីកម្ពុជា ទិដ្ឋភាពអន្តរជាតិ ត្រូវបានដោះស្រាយ បញ្ហាដែលនៅសេសសល់គឺអនាគតខ្មែរក្រហម និងការប្រើប្រាស់ទឹកដីនៃប្រទេសផ្សេង និងជំនួយយោធាពីប្រទេសផ្សេងមកកាន់កម្លាំងប្រឆាំងតែប៉ុណ្ណោះ។ វាជាផ្នែកមួយនៃការបង្កើនទម្ងន់ក្នុងការចរចា ព្រោះមុននេះគេបានអំពីបញ្ហាកងទ័ពវៀតណាម ប៉ុន្តែពេលដែលកងទ័ពវៀតណាមចាកចេញការចរចារបស់ខ្ញុំត្រូវបានធ្វើនៅក្នុងសន្ទុះដ៏ខ្លាំងនៅលើតុចរចា។
សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា មូលដ្ឋាននៃដំណើរការចរចា ដែលទទួលបានការគាំទ្រពីប្រទេសជាមិត្តក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិដែលសំខាន់ជាងនេះ គឺជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើម និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្មែរផ្ទាល់ ក្នុងការបង្កើតក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ SNC សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ នេះគឺជាផ្នែមួយដ៏សំខាន់បំផុត នៃដំណើរការចរចាព ដែលបង្ហាញពីឆន្ទៈ និងភាពសកម្ម និងបុរេសកម្មរបស់កម្ពុជា ក្នុងការកសាង និងការធានាសន្តិភាពសម្រាប់ប្រទេសជាតិ ទោះបីស្ថិតនៅក្នុងកាលៈទេសៈ មានបញ្ហាប្រឈមប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ៕
