នៅពេលយើងសំឡឹងមើលដើមឈើមួយដើម ជារឿយៗយើងតែងតែកោតសរសើរចំពោះស្លឹក ផ្កា ឬម្លប់ដ៏ត្រជាក់របស់វា។ ប៉ុន្តែ កិច្ចការដ៏អស្ចារ្យបំផុតរបស់ដើមឈើ ភាគច្រើនគឺត្រូវបានលាក់កំបាំងនៅក្រោមបាតជើងរបស់យើងទៅវិញទេ។
ជ្រៅទៅក្នុងដី សហការីភាពដ៏វិសេសវិសាលមួយកំពុងតែកើតឡើងរវាងដើមឈើ និងដី។ នេះជាសហការីភាពដែលបានទ្រទ្រង់ជីវិតនៅលើភពផែនដីអស់រយៈពេលរាប់លានឆ្នាំមកហើយ។
ដីមានសុខភាពល្អ គឺជាគ្រឹះនៃអរិយធម៌របស់មនុស្សជាតិ។ រាល់ទិន្នផលដំណាំដែលយើងប្រមូលផល រាល់ព្រៃឈើដែលលូតលាស់ និងរាល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលរីកដុះដាល សុទ្ធតែពឹងផ្អែកលើដីដែលមានសុខភាពល្អទាំងអស់។
បើគ្មានដីដែលមានជីជាតិនោះទេ នោះក៏គ្មានអាហារ គ្មានព្រៃឈើ គ្មានទឹកស្អាត ហើយចុងក្រោយ គឺគ្មានអនាគតដ៏មានសុខភាពល្អនោះឡើយ។ដើមឈើ ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកការពារដ៏អស្ចារ្យបំផុតរបស់ដី។
ឫសរបស់ពួកវាជួយចងក្រងដីឱ្យជាប់គ្នា ការពារការហូរច្រោះដែលបង្កឡើងដោយខ្យល់និងទឹកភ្លៀង។ នៅពេលមានព្យុះភ្លៀងខ្លាំង ឫសឈើជួយទប់ដីមិនឱ្យបាក់ កាត់បន្ថយការបាក់ដី និងការពារកុំឱ្យដីស្រទាប់លើដែលមានជីជាតិត្រូវហូរនាំទៅក្នុងទន្លេ។ ឯក្នុងអំឡុងពេលមានគ្រោះរាំងស្ងួត ឫសទាំងនោះដដែលក៏ជួយដីរក្សាសំណើម ដែលធ្វើឱ្យជីវិតអាចបន្តរស់រានទៅមុខទៀតបាន សូម្បីតែស្ថិតក្នុងលក្ខខណ្ឌដ៏លំបាកក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែ ដើមឈើបានធ្វើអ្វីៗជាច្រើនទៀត លើសពីការទប់ដីឱ្យជាប់គ្នាតែមួយមុខ។
ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើមឈើតែងតែជម្រុះស្លឹក ផ្កា ផ្លែ និងមែកតូចៗ។ ធាតុនៃធម្មជាតិទាំងនេះនឹងរលាយរលួយបន្តិចម្តងៗ ហើយក្លាយជាសរីរាង្គវត្ថុ (Organic matter) ដែលជួយបំពេញជីជាតិដល់ដី។ ដំណើរការនេះបានបង្កើតនូវដីដ៏មានជីជាតិ ដែលជាកន្លែងមីក្រូសារពាង្គកាយ (Microorganisms) ផ្សិត សត្វល្អិត និងជន្លេនអាចរស់រានមានជីវិតយ៉ាងសម្បូរបែប។ សត្វមានជីវិតតូចៗទាំងនេះ បាននិងកំពុងផ្លាស់ប្តូរដីដោយស្ងៀមស្ងាត់ ឱ្យទៅជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីមួយដ៏សម្បូរបែប និងមានផលិតភាពបំផុតរបស់ធម្មជាតិ។
ដីដែលមានសុខភាពល្អតែមួយក្តាប់ដៃ មានផ្ទុកនូវសត្វមានជីវិតតូចៗរាប់ពាន់លាន។ ពួកវាធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីកែច្នៃសារធាតុចិញ្ចឹមឡើងវិញ កែលម្អរចនាសម្ព័ន្ធដី ជួយរុក្ខជាតិស្រូបយកទឹក និងគាំទ្រដល់ការលូតលាស់នៃព្រៃឈើដែលមានសុខភាពល្អ ព្រមទាំងចម្ការដំណាំដែលផ្តល់ផលខ្ពស់។ ដើមឈើជាអ្នកផ្តល់អាហារ និងជម្រកដែលទ្រទ្រង់ពិភពលោកដ៏លាក់កំបាំងនៅក្រោមដីនេះ។
ឫសឈើក៏បានបង្កើតជាប្រឡាយ ឬផ្លូវហូរពេញក្នុងដី ដែលអនុញ្ញាតឱ្យទឹកភ្លៀងអាចជ្រាបចូលទៅក្នុងដីបានជ្រៅ ជំនួសឱ្យការហូរហៀរចោលនៅលើផ្ទៃដី។ ដំណើរការនេះជួយបំពេញទឹកក្នុងដី (Groundwater) ឡើងវិញ កាត់បន្ថយទឹកជំនន់ និងជួយរក្សាទឹកទន្លេ កូនស្ទឹង មិនឱ្យរីងស្ងួតនៅរដូវប្រាំង។ តាមរបៀបនេះ ដើមឈើដែលមានសុខភាពល្អ គឺជួយបង្កើតប្រព័ន្ធទឹកដែលមានសុខភាពល្អ។
នៅពេលដែលព្រៃឈើបាត់បង់ ដីក៏ចាប់ផ្តើមរងទុក្ខ។ បើគ្មានឫសឈើសម្រាប់ទប់ទេ ដីស្រទាប់លើដែលមានជីជាតិត្រូវបានហូរច្រោះទៅយ៉ាងងាយស្រួល។ បើគ្មានស្លឹកឈើជ្រុះដើម្បីបំពេញជីវជាតិឡើងវិញទេ ដីនោះនឹងខ្សោះជីជាតិទៅៗបន្តិចម្តងៗ។ ដីនឹងចាប់ផ្តើមរឹង បាត់បង់សមត្ថភាពស្រូបទឹក ហើយងាយរងគ្រោះដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួត និងការក្លាយជាវាលខ្សាច់ (Desertification)។ តំបន់ដែលធ្លាប់តែទ្រទ្រង់ជីវិត អាចនឹងក្លាយទៅជាទឹកដីដ៏ហួតហែង និងអសកម្ម។
នេះហើយជាមូលហេតុដែលការការពារដើមឈើ មិនមែនគ្រាន់តែជាការអភិរក្សព្រៃឈើធម្មតានោះឡើយ។ វាគឺជាការការពារគ្រឹះដ៏សំខាន់ ដែលវិស័យកសិកម្ម ជីវៈចម្រុះ (Biodiversity) និងអរិយធម៌របស់មនុស្សជាតិទាំងមូលកំពុងពឹងផ្អែកលើ។
ខណៈពេលដែលការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកំពុងនាំមកនូវអាកាសធាតុដ៏អាក្រក់ខ្លាំង ដីដែលមានសុខភាពល្អកាន់តែមានតម្លៃទ្វេដង។ ដីដែលសម្បូរទៅដោយសរីរាង្គវត្ថុ អាចរក្សាទឹកបានកាន់តែច្រើនក្នុងអំឡុងពេលរាំងស្ងួត ស្រូបទឹកភ្លៀងបានកាន់តែល្អនៅពេលមានព្យុះ ជួយរក្សាទុកសារធាតុកាបូន (Carbon) ដែលហៀបនឹងភាយទៅក្នុងបរិយាកាស និងជួយឱ្យកសិករអាចរក្សាទិន្នផលប្រមូលផលបានល្អ ទោះបីជាមានការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក៏ដោយ។
ដូច្នេះ រាល់ដើមឈើដែលយើងដាំ គឺការវិនិយោគទៅលើដីផ្នែកខាងក្រោម ស្មើគ្នានឹងផ្នែកខាងលើដែរ។ ខណៈពេលដែលយើងឃើញមែកធាងលូតលាស់ទៅលើមេឃ បណ្តាញឫសដ៏មានសារៈសំខាន់ស្មើគ្នាក៏កំពុងកសាងសុខភាពផែនដីឡើងវិញយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់នៅក្រោមបាតជើងរបស់យើង។
ការទទួលខុសត្រូវរបស់យើងគឺ ៖
• ការពារព្រៃឈើដែលមានស្រាប់
• ដាំដើមឈើឱ្យបានកាន់តែច្រើន
• ចៀសវាងការឆ្ការព្រៃឈើដោយមិនចាំបាច់
• ការពារកុំឱ្យមានភ្លើងឆេះព្រៃ
• ថែទាំកូនឈើតូចៗ រហូតដល់ពួកវាក្លាយជាអ្នកការពារដីធ្លីដ៏រឹងមាំ។
ដីដែលមានសុខភាពល្អ មិនអាចបង្កើតឡើងបានក្នុងរយៈពេលតែមួយយប់នោះឡើយ។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងបន្តិចម្តងៗ ពីមួយរដូវទៅមួយរដូវ តាមរយៈការធ្វើការយ៉ាងអត់ធ្មត់នៃធម្មជាតិ។ រាល់ដើមឈើដែលយើងការពារ គឺជួយបន្តដំណើរការនោះ។ សុខភាពរបស់ភពផែនដី ចាប់ផ្តើមពីសុខភាពនៃដីរបស់វា។
សុខភាពរបស់ដី ពឹងផ្អែកយ៉ាងធំធេងលើដើមឈើ ហើយអនាគតរបស់មនុស្សជាតិ គឺពឹងផ្អែកលើទាំងពីរនេះ។
នៅពេលយើងដាំ និងការពារដើមឈើ គឺយើងកំពុងធ្វើអ្វីៗជាច្រើនលើសពីការបង្កើតពណ៌បៃតងដល់ទេសភាព។ យើងកំពុងស្តារឡើងវិញនូវគ្រឹះនៃជីវិតនៅលើភពផែនដី ការពារអាហារសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយ ការពារប្រភពទឹក បង្កើនភាពធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងបន្សល់ទុកនូវភពផែនដីមួយដែលមានសុខភាពល្អជាងមុន សម្រាប់អ្នកជំនាន់ក្រោយ។
នៅក្រោមដើមឈើដ៏អស្ចារ្យនីមួយៗ តែងតែមានកម្លាំងដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃដីដែលមានសុខភាពល្អ ហើយនៅក្រោមដីដែលមានសុខភាពល្អ គឺជាអនាគតរបស់ពួកយើងទាំងអស់គ្នា៕
