**កងទ័ពជើងទឹកចិន និងរុស្ស៊ី នឹងបើកធ្វើសមយុទ្ធយោធារួមគ្នាប្រចាំឆ្នាំនៅក្នុងខែនេះ**ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់រាប់លាននាក់ ទៅកាន់បរិវេណទីលានអធិដ្ឋាន ក្នុងរដ្ឋធានីតេហេរ៉ង់ ដើម្បីចូលរួមក្នុងពិធីបុណ្យសពផ្លូវការរបស់អតីតមេដឹកនាំកំពូល លោក អាយ៉ាតូឡាស អាលី ខាមេណី**ព្រំដែនថៃ-ភូមា បាននិងកំពុងឡើងកម្ដៅខ្លាំងសាជាថ្មី បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារគ្នាយ៉ាងស៊ីសាច់ហុតឈាមរវាងកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលរបបសឹកភូមា និងក្រុមកងកម្លាំងចម្រុះប្រឆាំងរបបផ្ដាច់ការ**ឯកឧត្តម សាយ សំអាល់ អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងកិច្ចប្រជុំបូកសរុបលទ្ធផលការងារប្រចាំឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ និងទិសដៅអនុវត្តបន្ត របស់ក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានខេត្តកំពត**ឯកឧត្តម ខូយ រីដា បានដឹកនាំក្រុមការងារចុះត្រួតពិនិត្យ និងបង្ហាត់បង្រៀនដោយផ្ទាល់ នូវបច្ចេកទេសដាំ ថែទាំ និងតែងដើមឈើលម្អ តាមដងផ្លូវនានាក្នុងខេត្ត**លោក​គីម ជុងអ៊ុន បានចុះពិនិត្យមេីលការបាញ់សាកល្បងមីស៉ីលគ្រូសយុទ្ធសាស្ត្រ និងការវាយតម្លៃប្រព័ន្ធប្រឆាំងនាវា នាវាមុជទឹក និងការពារដែនអាកាស​ ចេញពីនាវាពិឃាតរបស់កងទ័ពជើងទឹក Kang Kon**ឯកឧត្តម រ័ត្ន ស្រ៊ាង អញ្ជើញចុះផ្សព្វផ្សាយសាររបស់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងទិវារំឭកខួបលើកទី៧៥ នៃថ្ងៃបង្កើតគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា !**ឧត្តមសេនីយ៍ឯក លឹម តុងហួត៖ ការបង្កើតវេទិកាគ្រួសារត្រឹម ៥នាទីឡើងទៅក្នុងមួយថ្ងៃ អាចជួយបង្ការកូនចៅពីបញ្ហាគ្រឿងញៀនបានទាន់ពេលវេលា**អភិបាលខេត្តកោះកុង អញ្ជើញសំណេះសំណាល និងចែកអំណោយ ជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ជាង១០០គ្រួសារ នៅឃុំជ្រោយស្វាយ ស្រុកស្រែអំបិល**កម្ពុជានៅតែប្តេជ្ញាដោះស្រាយរាល់ជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ ដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់**រុស្ស៉ីបាញ់ទម្លាក់ដ្រូនអ៊ុយក្រែនរាប់សិបគ្រឿង នៅក្នុងទីក្រុង Saint Petersburg ខណៈស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈមួយកន្លែងរងការវាយប្រហារ**ឯកឧត្តម វង្សី វិស្សុត អញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំបូកសរុបលទ្ធផលការងារ ឆមាសទី១ និងលើកទិសដៅការងារបន្ត និងផ្សព្វផ្សាយផែនការរួមឆ្ពោះទៅកាន់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ អាណត្តិទី៦ ឆ្នាំ២០២៧**‎ឯកឧត្តម អុឹម សិទ្ធីរ៉ា អញ្ជើញជាគណៈអធិបតី ក្នុងពិធីបោះឆ្នោតជ្រើសរើសថ្នាក់ដឹកនាំយុវជនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ឃុំរកាជន្លឹង ស្រុកខ្សាច់កណ្តាល**លោក ហ្សេលេនស្គី៖ អ៊ុយក្រែននៅតែបន្តគ្រប់គ្រងទីក្រុង Kostiantynivka**ចិនបើកប្រតិបត្តិការល្បាតឆ្មាំសមុទ្រសាជាថ្មី នៅភាគខាងកើតកោះតៃវ៉ាន់**World Cup ៖ មាន់គកបារាំង ឡើងប៉ះម៉ារ៉ុក វគ្គ ៨ក្រុម ក្រោយទម្លាក់ប៉ារ៉ាហ្គាយ**វិចារណកថា៖ ដើមឈើមានសុខភាពល្អ ដីមានសុខភាពល្អ ភពផែនដីមានសុខភាពល្អ**ក្រុមការងារចុះមូលដ្ឋានឃុំដូង បង្ហាញសមិទ្ធផលការងារឆ្លើយតបទៅនឹង «យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ ដំណាក់កាលទី១» របស់រាជរដ្ឋាភិបាល**ឯកឧត្តម ហេង សួរ ប្រកាសបញ្ចូលសមាជិកគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាថ្មីជាង ៣ពាន់នាក់នៅសង្កាត់ទាំង៥ នៃខណ្ឌចំការមន ដែលធ្វើឱ្យមហាគ្រួសារបក្សកាន់តែធំ និងមានចម្រុះជំនាន់**សមាគមបណ្ដាញកសិករតេជោ សហការជាមួយ ARDB រៀបចំសិក្ខាសាលាស្ដីអំពី «កម្មវិធីត្រីភាគី ការចញ្ចឹមគោក្រោមឥណទាន ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) ដោយមិនចាំបាច់ដាក់ទ្រព្យធានា»

វិចារណកថា៖ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងផលប៉ះពាល់លើការអភិវឌ្ឍរបស់កុមារ

ភ្នំពេញ៖ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកាន់តែត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំបំផុតមួយចំពោះមនុស្សជាតិ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមអ្នកដែលងាយរងគ្រោះបំផុតដោយសារផលប៉ះពាល់ទាំងនេះ គឺកុមារ។

នៅទូទាំងសកលលោក ការកើនឡើងកម្តៅ ទឹកជំនន់ គ្រោះរាំងស្ងួត ព្យុះ ការបំពុល អសន្តិសុខស្បៀង និងការធ្លាក់ចុះគុណភាពបរិស្ថាន មិនត្រឹមតែជះឥទ្ធិពលដល់បរិស្ថានរូបវន្តប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់ សុខភាព ការអប់រំ និងការអភិវឌ្ឍនាពេលអនាគតរបស់កុមាររាប់លាននាក់ផងដែរ។

កុមារមានភាពងាយរងគ្រោះជាពិសេស ដោយសារតែរាងកាយ និងស្មារតីរបស់ពួកគេស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលលូតលាស់នៅឡើយ។ ការប្រែប្រួលផ្នែកបរិស្ថានដែលមនុស្សពេញវ័យអាចទ្រាំទ្របាន អាចនឹងបង្កជាផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរ និងអូសបន្លាយយូរអង្វែងជាងសម្រាប់កុមារ។ ហេតុដូច្នេះ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមិនត្រឹមតែតំណាងឱ្យវិបត្តិបរិស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាបញ្ហាប្រឈមដែលកំពុងកើនឡើងដល់ការអភិវឌ្ឍរបស់កុមារ និងសុខុមាលភាពរបស់មនុស្សជាតិសកល។

ផលប៉ះពាល់ភ្លាមៗបំផុតមួយ គឺទៅលើសុខភាព។ កម្តៅខ្លាំងហួសប្រមាណ ខ្យល់ពុល ទឹកកខ្វក់ និងជំងឺរាតត្បាតដែលទាក់ទងនឹងអាកាសធាតុ កំពុងគំរាមកំហែងដល់កុមារនៅទូទាំងពិភពលោកកាន់តែខ្លាំងឡើង។ រលកកម្តៅអាចបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ជាតិទឹក និងស្ត្រេសផ្លូវដង្ហើម ខណៈពេលដែលគុណភាពខ្យល់មិនល្អដែលមកពីភ្លើងឆេះព្រៃ ការបំពុលឧស្សាហកម្ម និងការដុតកាកសំណល់នៅវាលចំហ បង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺហឺត និងជំងឺផ្លូវដង្ហើមផ្សេងៗទៀត។ ទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួតក៏អាចនាំឱ្យមានការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺឆ្លង និងជំងឺតាមទឹក ដែលជះឥទ្ធិពលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរហួសប្រមាណដល់កុមារតូចៗ។

អសន្តិសុខស្បៀងដែលបង្កឡើងដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺជាក្តីបារម្ភដ៏ធំមួយទៀត។ គ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ និងការប្រែប្រួលគំរូអាកាសធាតុ កាត់បន្ថយផលិតភាពកសិកម្ម និងធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធស្បៀងអាហារចុះខ្សោយ។ កង្វះអាហារូបត្ថម្ភក្នុងអំឡុងពេលវ័យកុមារដំបូង អាចប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការលូតលាស់រាងកាយ ការអភិវឌ្ឍខួរក្បាល សមត្ថភាពរៀនសូត្រ និងសុខភាពរយៈពេលវែង។ នៅក្នុងតំបន់ងាយរងគ្រោះ គ្រោះអត់ឃ្លានដែលទាក់ទងនឹងអាកាសធាតុ កំពុងគំរាមកំហែងដល់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយសុខភាពល្អរបស់មនុស្សជំនាន់ក្រោយទាំងមូល។

ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក៏ប៉ះពាល់ដល់ការអប់រំ និងសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្តរបស់កុមារផងដែរ។ គ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិបំផ្លិចបំផ្លាញសាលារៀន និងធ្វើឱ្យរអាក់រអួលដល់ការសិក្សា ខណៈពេលដែលការផ្លាស់ទីលំនៅដែលបង្កឡើងដោយទឹកជំនន់ ព្យុះ ឬគ្រោះរាំងស្ងួត បង្ខំឱ្យកុមារជាច្រើនត្រូវចាកចេញពីផ្ទះសម្បែង និងសហគមន៍របស់ពួកគេ។ ការប្រឈមមុខនឹងគ្រោះមហន្តរាយ អស្ថិរភាព និងសម្ពាធបរិស្ថានដដែលៗ អាចបង្កើតជាការភ័យខ្លាច ការព្រួយបារម្ភ និងរបួសផ្លូវចិត្ត (Trauma) ដែលប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍផ្នែកអារម្មណ៍ និងសង្គម។

កុមារដែលរស់នៅក្នុងភាពក្រីក្រ ជារឿយៗជាអ្នករងគ្រោះខ្លាំងបំផុត។ សហគមន៍ដែលមានចំណូលទាបជាច្រើនខ្វះខាតលទ្ធភាពទទួលបានសេវាថែទាំសុខភាព ទឹកស្អាត ផ្ទះសម្បែងដែលមានសុវត្ថិភាព និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលមានភាពធន់ ដែលធ្វើឱ្យកុមារប្រឈមមុខកាន់តែខ្លាំងនឹងហានិភ័យទាក់ទងនឹងអាកាសធាតុ។ វាជារឿងគួរឱ្យហួសចិត្ត ដែលប្រជាជនងាយរងគ្រោះទាំងនេះជាច្រើន រួមចំណែកតិចតួចបំផុតដល់ការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់សកល។

ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក៏កំពុងកំណត់ទម្រង់នៃឱកាសនាពេលអនាគតសម្រាប់កុមារផងដែរ។ ការធ្លាក់ចុះគុណភាពបរិស្ថាន កង្វះខាតទឹក ការថយចុះសន្តិសុខស្បៀង និងអស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច អាចកម្រិតលទ្ធភាពទទួលបានការអប់រំ ការថែទាំសុខភាព និងជីវភាពរស់នៅដែលមានស្ថិរភាព ដែលប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍមនុស្ស និងវឌ្ឍនភាពសង្គមរយៈពេលវែង។

ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានគូសបញ្ជាក់ពីការទទួលខុសត្រូវរបស់មនុស្សជំនាន់បច្ចុប្បន្នចំពោះមនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ ការសម្រេចចិត្តផ្នែកបរិស្ថាននាថ្ងៃនេះ នឹងកំណត់ពីគុណភាពជីវិតដែលកុមារនឹងទទួលបាននៅថ្ងៃស្អែក។ ដូច្នេះការការពារកុមារ ទាមទារឱ្យមានការការពារប្រព័ន្ធធម្មជាតិដែលគាំទ្រដល់ការរស់រានមានជីវិតរបស់មនុស្សជាតិ។

ការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ ទាមទារឱ្យមានសកម្មភាពសកលជាបន្ទាន់។ ការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់តាមរយៈថាមពលកកើតឡើងវិញ កសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព ការការពារព្រៃឈើ ឧស្សាហកម្មដែលស្អាតជាងមុន និងការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ដោយទទួលខុសត្រូវ នៅតែជាកត្តាចាំបាច់ដើម្បីពន្យឺតការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ រដ្ឋាភិបាលក៏ត្រូវតែពង្រឹងប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាព កែលម្អកម្មវិធីអាហារូបត្ថម្ភ ការពារសាលារៀន និងវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលមានភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ ព្រមទាំងការត្រៀមលក្ខណៈបង្ការគ្រោះមហន្តរាយ។

ការអប់រំ និងការយល់ដឹងអំពីបរិស្ថាន គឺមានសារៈសំខាន់ដូចគ្នា។ ការបង្រៀនកុមារអំពីនិរន្តរភាព ការទទួលខុសត្រូវចំពោះបរិស្ថាន និងភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ អាចជួយកសាងមនុស្សជំនាន់ក្រោយឱ្យរៀបចំខ្លួនបានល្អប្រសើរក្នុងការការពារភពផែនដី។
កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជាបញ្ហាសកលដែលឆ្លងកាត់ព្រំដែន។ ប្រទេសអ្នកមាន និងស្ថាប័នអន្តរជាតិមានការទទួលខុសត្រូវដ៏សំខាន់ក្នុងការគាំទ្រប្រទេស និងសហគមន៍ងាយរងគ្រោះ ដែលជាកន្លែងកុមារកំពុងប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យខ្ពស់បំផុត។

ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមិនមែនគ្រាន់តែជាការកើនឡើងកម្តៅ ឬការខូចខាតបរិស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ។ វាគឺអំពីអនាគតរបស់មនុស្សជាតិខ្លួនឯង។ កុមារតំណាងឱ្យក្តីសង្ឃឹម វឌ្ឍនភាព និងការបន្តរស់រាននៃរដ្ឋាករិយធម៌របស់មនុស្សជាតិ។ នៅពេលដែលការប្រែប្រួលអាកាសធាតុគំរាមកំហែងដល់ការអភិវឌ្ឍរបស់កុមារ វាគឺកំពុងគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាព វិបុលភាព និងសុខុមាលភាពរយៈពេលវែងរបស់ពិភពលោកទាំងមូល។

ចុងបញ្ចប់ការការពារកុមារពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺលើសពីកាតព្វកិច្ចបរិស្ថាន។ វាគឺជាការទទួលខុសត្រូវផ្នែកសីលធម៌ ដើម្បីធានាថាមនុស្សជំនាន់ក្រោយនឹងទទួលបាននូវពិភពលោកមួយដែលមានសុវត្ថិភាព មានសុខភាពល្អ មានស្ថិរភាព និងអាចទ្រទ្រង់នូវសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងឱកាសរបស់មនុស្សជាតិ៕

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង