ភ្នំពេញ៖ ផ្កាថ្មប៉ប្រះទឹក គឺជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលមានជីវៈចម្រុះសម្បូរបែបបំផុតនៅលើភពផែនដី រហូតត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថាជា «ព្រៃភ្នំនៃមហាសមុទ្រ»។ វាមិនត្រឹមតែជាជម្រកដ៏សំខាន់សម្រាប់មច្ឆជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជារបាំងធម្មជាតិការពារឆ្នេរសមុទ្រពីគ្រោះមហន្តរាយ និងជាប្រភពសេដ្ឋកិច្ចដល់ប្រជាជនរាប់លាននាក់ តាមរយៈការនេសាទ និងទេសចរណ៍។
១. វិបត្តិ “ការសកពណ៌ផ្កាថ្ម” (Coral Bleaching)
ទោះជាយ៉ាងណា ផ្កាថ្មកំពុងប្រឈមមុខនឹងការគំរាមកំហែងកាន់តែខ្លាំងពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ការកើនឡើងនៃកម្តៅទឹកសមុទ្រដែលបណ្តាលមកពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺជាសត្រូវលេខមួយរបស់ផ្កាថ្ម។ បាតុភូតនេះបង្ខំឱ្យផ្កាថ្មបញ្ចេញសារាយ (Zooxanthellae) ដែលផ្តល់ពណ៌ និងសារធាតុចិញ្ចឹមចេញពីរាងកាយរបស់វា បណ្តាលឱ្យផ្កាថ្មប្រែជាពណ៌សស្លេក ឬ “សកពណ៌”។ ប្រសិនបើសីតុណ្ហភាពមិនថយចុះក្នុងរយៈពេលកំណត់ទេ ផ្កាថ្មនឹងងាប់ ដែលនាំឱ្យប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសមុទ្រទាំងមូលឈានទៅរកការដួលរលំ។
២. បញ្ហាអាស៊ីតកម្មមហាសមុទ្រ (Ocean Acidification)
បន្ថែមពីនេះ ការកើនឡើងនៃឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតក្នុងបរិយាកាស បណ្តាលឱ្យទឹកសមុទ្រមានសភាពអាស៊ីតខ្ពស់ (ocean acidification)។ ការស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនិក (CO2) លើសលប់ពីបរិយាកាស បានធ្វើឱ្យទឹកសមុទ្រប្រែជាអាស៊ីត។ ស្ថានភាពនេះរារាំងសមត្ថភាពរបស់ផ្កាថ្មក្នុងការបង្កើតគ្រោងឆ្អឹងកាល់ស្យូមកាបូណាត (CaCO3) ឱ្យបានរឹងមាំ ដែលធ្វើឱ្យវាកាន់តែខ្សោយ ងាយបាក់បែក និងយឺតយ៉ាវក្នុងការលូតលាស់ឡើងវិញ។
៣. ផលប៉ះពាល់ និងដំណោះស្រាយយុទ្ធសាស្ត្រ
ការបាត់បង់ផ្កាថ្មនាំឱ្យមានផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា ការថយចុះនៃជីវៈចម្រុះ ការថយចុះនៃធនធានមច្ឆជាតិ និងការប៉ះពាល់ដល់សុវត្ថិភាពតំបន់ឆ្នេរ។ សេដ្ឋកិច្ចដែលពឹងផ្អែកលើទេសចរណ៍ និងនេសាទក៏រងផលប៉ះពាល់ផងដែរ។ ដើម្បីសង្គ្រោះធនធានដ៏មានតម្លៃនេះ យើងចាំបាច់ត្រូវ៖
• កម្រិតជាតិ និងអន្តរជាតិ៖ ពន្លឿនការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ដើម្បីរក្សាសីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រ
• កម្រិតមូលដ្ឋាន៖ ពង្រឹងការគ្រប់គ្រងតំបន់ការពារសមុទ្រ កាត់បន្ថយការបង្ហូរទឹកកខ្វក់ និងអនុវត្តបច្ចេកទេស “ការដាំស្តារផ្កាថ្មឡើងវិញ”។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ការការពារផ្កាថ្ម គឺជាការការពារអនាគតនៃមហាសមុទ្រ និងជីវភាពរស់នៅរបស់មនុស្សជាតិ។ កិច្ចសហការយ៉ាងស្អិតរមួតក្នុងការអភិរក្ស នឹងធានាបានថាសមុទ្ររបស់យើងនៅតែមានសុខភាពល្អ និងភាពស្រស់បំព្រងសម្រាប់មនុស្សជាតិគ្រប់ជំនាន់៕
