លោក ត្រាំ ចុះហត្ថលេខាលើដីកាប្រតិបត្តិមួយ ដើម្បីកាត់បន្ថយជំនួយហិរញ្ញវត្ថុដល់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង
វ៉ាស៊ីនតោន៖ សេតវិមានបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃសុក្រទី៧ ខែកុម្ភៈថា ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចុះហត្ថលេខាលើដីកាប្រតិបត្តិមួយ ដើម្បីកាត់បន្ថយជំនួយហិរញ្ញវត្ថុដល់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដោយលើកឡើងពីការមិនយល់ស្របចំពោះគោលនយោបាយដីធ្លីរបស់ប្រទេសអាហ្រ្វិកនេះ និងសំណុំរឿងប្រល័យពូជសាសន៍នៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែល ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន។
សេតវិមានបានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនក៏នឹងបង្កើតផែនការដើម្បីតាំងទីលំនៅថ្មីរបស់កសិករអាហ្វ្រិកខាងត្បូង និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេក្នុងនាមជាជនភៀសខ្លួន។ មន្រ្តីសហរដ្ឋអាម៉េរិកនឹងចាត់វិធានការដើម្បីផ្តល់អាទិភាពដល់ការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌ រួមទាំងការចូលរៀន និងការតាំងទីលំនៅថ្មីតាមរយៈកម្មវិធីទទួលជនភៀសខ្លួនរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកសម្រាប់ជនជាតិអាហ្រ្វិកខាងត្បូង ដែលភាគច្រើនជាកូនចៅស្បែកសនៃអ្នកតាំងលំនៅជនជាតិហូឡង់ និងបារាំងដំបូង។ លោក ត្រាំ បានលើកឡើងថា៖«អាហ្រ្វិកខាងត្បូងកំពុងរឹបអូសយកដីដោយខុសច្បាប់»។ ជាមួយគ្នានោះ មហាសេដ្ឋីដើមកំណើតអាហ្វ្រិកខាងត្បូង លោក អ៊ីឡុន ម៉ាស ដែលជិតស្និទ្ធនឹងលោក ត្រាំ បាននិយាយថា ជនជាតិស្បែកសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងគឺជាជនរងគ្រោះនៃច្បាប់កម្មសិទ្ធិប្រកាន់ពូជសាសន៍។
ប្រធានាធិបតីអាហ្រ្វិកខាងត្បូង លោក ស៊ីរីល រ៉ាម៉ាផូសា ដែលបានចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់មួយកាលពីខែមុនក្នុងគោលបំណងធ្វើឱ្យរដ្ឋមានភាពងាយស្រួលក្នុងការដកហូតដីជាផលប្រយោជន៍សាធារណៈបានការពារគោលនយោបាយនេះ។ លោកថា រដ្ឋាភិបាលមិនបានរឹបអូសយកដីនរណាម្នាក់ទេ។ លោកបន្តថា អាហ្រ្វិកខាងត្បូងនឹងមិនត្រូវបានគេធ្វើបាបទេ។
មែនទែនទៅ រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនក៏ទោមនស្សផងដែរអំពីករណីដែលនាំដោយអាហ្វ្រិកខាងត្បូងនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ជាកន្លែងដែលខ្លួនបានចោទប្រកាន់អ៊ីស្រាអែលពីបទប្រល័យពូជសាសន៍ជុំវិញការវាយលុកដោយយោធារបស់អ៊ីស្រាអែលលើតំបន់ហ្កាហ្សា ដែលបានសម្លាប់មនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ និងបង្កឱ្យមានវិបត្តិមនុស្សធម៌។ យ៉ាងណាមិញ អ៊ីស្រាអែលបដិសេធការចោទប្រកាន់នេះ ហើយអះអាងថាបានធ្វើសកម្មភាពក្នុងការការពារខ្លួន បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារដ៏សាហាវកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយពួកសកម្មប្រយុទ្ធហាម៉ាសប៉ាឡេស្ទីន។
សេតវិមានបានលើកឡើងករណីនោះថាជាឧទាហរណ៍មួយនៃប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងប្រឆាំងនឹងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោននិងសម្ព័ន្ធមិត្ត។ បទបញ្ជាប្រតិបត្តិដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោក ត្រាំ នឹងដោះស្រាយបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វ្រិក។ គួររំឭកថា លោក ត្រាំ បានគំរាមកាត់ផ្តាច់មូលនិធិសម្រាប់អាហ្វ្រិកខាងត្បូងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីចូលកាន់តំណែង។
កម្មសិទ្ធិដីធ្លីជាបញ្ហារសើបខ្លាំងក្នុងនយោបាយអាហ្រ្វិកខាងត្បូង ដោយសារតែកេរដំណែលនៃសម័យអាណានិគម នៅពេលដែលជនជាតិស្បែកខ្មៅត្រូវបានដកហូតដីរបស់ពួកគេ និងបដិសេធសិទ្ធិអចលនទ្រព្យ។ ម្ចាស់ដីជនជាតិស្បែកសនៅតែកាន់កាប់ដីស្រែទំនេរចំនួនបីភាគបួននៃអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។ នេះផ្ទុយនឹង៤ ភាគរយកាន់កាប់ដោយជនជាតិស្បែកខ្មៅ ដែលបង្កើតបាន៨០ ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនសរុបធៀបនឹង៨ ភាគរយសម្រាប់ជនជាតិស្បែកស។ នេះបើយោងតាមសវនកម្មដីធ្លីចុងក្រោយបំផុត២០១៧៕
