**ចៅក្រម ៣រូបនៃតុលាការ ICC ប្តឹងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងរដ្ឋបាលរបស់លោក ជុំវិញទណ្ឌកម្មអាមេរិកដែលដាក់លើអ្នកទាំង ៣ កាលពីឆ្នាំមុន**ក្រុម AOT ចុះសង្កេតការណ៍ ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងចុះសួរសុខទុក្ខដល់ជនភៀសសឹកនៅឃុំពង្រ ស្រុកចុងកាល់ ដែលមិនទាន់អាចវិលត្រឡប់ទៅលំនៅដ្ឋានវិញបាន**ការស្ទង់មតិរបស់បណ្តាញCGTN ៖ភាព​ងាយ​ស្រួល​ប្រើ​ ជា​ស្តង់ដារដ៏មធ្យ័ត​​សម្រាប់​វាយ​តម្លៃ​ពី​គុណភាព​នៃ​ការច្នៃប្រឌិតផ្នែក​បច្ចេកវិទ្យា**ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ផ្សព្វផ្សាយ និងពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីជំនាញ លើការគ្រប់គ្រងគ្រូបង្រៀន និងបុគ្គលិកសុខាភិបាល**ស្នងការខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដាក់បទបញ្ជាដល់កម្លាំងនគរបាលជំនាញ ត្រូវពង្រឹងការយកចិត្តទុកដាក់ផ្តល់សេវាសាធារណៈជូនប្រជាពលរដ្ឋឱ្យបានល្អ**ស្នងការខេត្ដសៀមរាប ជំរុញកម្លាំងនគរបាលគ្រប់អង្គភាព បន្ដពង្រឹងវិន័យ និងបម្រើសេវាសាធារណៈប្រកបដោយតម្លាភាព**អភិបាលខេត្តស្វាយរៀង ណែនាំអាជ្ញាធរនិងសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធត្រូវបន្តយុទ្ធនាការបោសម្អាតបង្ក្រាបបទល្មើស ស្គេមអនឡាញ ឱ្យដូចភ្លៀងដោយមិនត្រូវបន្ធូរដៃឡើយ**ឯកឧត្តម សុខ លូ ស្នើមន្ទីរអង្គភាព និងមន្ត្រីប្រតិបត្តិសាខាកាកបាទក្រហមខេត្ត ត្រូវខិតខំកៀរគររកមូលនិធិពីសប្បុរសជននានាបន្តទៀត ដើម្បីជួយទ្រទ្រង់ ដល់សកម្មភាពមនុស្សធម៌របស់កាកបាទក្រហមកម្ពុជា**ឧត្តមសេនីយ៍ឯក តាន់ សំណាង អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធី “ប្រកាសផ្ទេរភារកិច្ច តែងតាំងមុខតំណែង និងបំពាក់ឋានន្ដរស័ក្ដិ ជូនមន្ត្រីនគបាលជាតិ នៃស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តរតនគិរី”**លោក ត្រាំ ប្រឈមមុខនឹងការរិះគន់ចំៗយ៉ាងក្ដៅគគុក ក្នុងកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារមួយជាមួយសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋដូចគ្នា ជុំវិញវិបត្តិសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់**គ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិតធ្ងន់វាយប្រហារលើភាគខាងលិចវ៉េណេស៊ុយអេឡា បង្កឱ្យអគារជាច្រើនរងការខូចខាត ខណៈមានការព្រមានថាអាចនឹងមានមនុស្សស្លាប់និងរបួសជាច្រើននាក់**អ៊ុយក្រែន នឹងវាយប្រហារបង្ការទុកមុនលើរោងច្រកថាមពលទាំងឡាយណាដែលរុស្ស៉ីកំពុងប្រើប្រាស់ ផ្គត់ផ្គង់ដល់ការធ្វើសង្រ្គាមរបស់ខ្លួន**ក្រុម AOT ចុះសង្កេតការណ៍ ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពព្រំដែននៅវត្តប្រាសាទតាមាន់សែនជ័យ**អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរទិវាអន្តរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន**មេដឹកនាំបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប បញ្ជាក់ជាថ្មីអំពីការប្តេជ្ញាចិត្ត ចំពោះភាពជាដៃគូលើវិស័យការពារជាតិកាន់តែរឹងមាំ នៅមុនកិច្ចប្រជុំកំពូលបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ**តម្លៃប្រេងឆៅបន្តធ្លាក់ចុះ ខណៈកប៉ាល់ដឹកប្រេងដែលជាប់គាំង បានចាកចេញពីច្រកសមុទ្រ Hormuz**ពង្រឹងមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន តាមរយៈការច្នៃប្រឌិតវីដេអូខ្លី និងការសន្ទនារវាងអរិយធម៌**អភិបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ អញ្ជើញប្រកាសចូលកាន់មុខតំណែង អភិបាលរងស្រុកវាលវែង ចំនួន២រូប ព្រមទាំងដាក់ចេញ «យុទ្ធសាស្ត្របៃតង» ប្រែក្លាយស្រុកនេះជាគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍**សម្តេចរដ្ឋសភាធិបតី ឃួន សុដារី លើកទឹកចិត្តប្រតិភូចលនាស្ត្រីខេត្តតាកែវ បន្តបម្រើប្រជាពលរដ្ឋដោយបេះដូងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយសុខទុក្ខពលរដ្ឋ ឱ្យបានជាប់ជាប្រចាំ**រយៈពេលជាង៥ខែ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ តាមរយៈទិន្នន័យដែលទទួលបានពីក្រសួង-ស្ថាប័នថ្នាក់ជាតិ បង្ហាញឱ្យឃើញថាមន្រ្តីរាជការដែលមកបំពេញការងារមានចំនួន៩៥%

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត្រាចេញមុខរម្ងាប់អារម្មណ៍ក្រុមប្រឆាំងលើបញ្ហាកោះគុត

បាងកក៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត្រា បានបញ្ជាក់ថា គ្មានការសង្ស័យទេ កោះគុតជាទឹកដីអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃ ចំពេលមានការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើង អំពីការបញ្ចូលកោះនេះនៅក្នុងអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) ឆ្នាំ២០០១ ជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីគ្រប់គ្រងធនធាននៅក្នុងតំបន់ទាមទារត្រួតស៊ីគ្នា។

លោកស្រីបន្តថា ទាំងថៃ និងកម្ពុជា ទទួលស្គាល់កោះគុតជាទឹកដីថៃ ក្រោមសន្ធិសញ្ញាបារាំង ដោយភាគីកម្ពុជាមិនបានទាមទារយកកោះនេះឡើយ។

លោកស្រីបានដោះស្រាយការយល់ច្រឡំដែលកំពុងរីករាលពាសពេញសង្គមថៃ ដោយលើកឡើងថា វាអាចកើតចេញពីក្នុងប្រទេសថៃ និងបានធានាដល់សាធារណជនអំពីស្ថានភាពច្បាស់លាស់របស់កោះគុតជាទឹកដីថៃ។

ទាក់ទងនឹង MOU 44 ក្របខ័ណ្ឌសម្រាប់ការចរចាតំបន់ដែនសមុទ្ទត្រួតស៊ីគ្នារវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា លោកស្រី ផែថងថាន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖«វានៅតែជាធរមាន និងមិនអាចលុបចោលជាឯកតោភាគីបានទេព្រោះវាជាកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិដែលទាមទារការយល់ព្រមពីប្រទេសទាំងពីរ»។

លោកស្រី បញ្ជាក់ ថា «MOU44» មិន ពាក់ព័ន្ធ នឹង កោះ គុត ទេ ព្រោះ ខ្សែ ព្រំដែន កម្ពុជា នៅ លើ ផែនទី មិន រាប់ បញ្ចូល កោះ នោះ ទេ។ ការពិភាក្សាក្រោម MOU44 ផ្តោតតែលើតំបន់ដែនសមុទ្ទដែលមានការបកស្រាយព្រំដែនខុសៗគ្នា ដូច្នេះទាមទារឱ្យមានការចរចាទ្វេភាគី។

លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី បាន កត់ សម្គាល់ ថា គណៈកម្មាធិការ ការងារ ត្រូវ ដោះស្រាយ ការ ពិភាក្សា អំពី ព្រំដែន សមុទ្ទ។ កម្ពុជា មាន គណៈកម្មាធិការ មួយ រួចហើយ ប៉ុន្តែ ដោយសារ ការ ផ្លាស់ប្ដូរ រដ្ឋាភិបាល របស់ ថៃ គណៈកម្មាធិការ របស់ ថៃ នឹង ត្រូវ រៀបចំ រចនាសម្ព័ន្ធ ឡើងវិញ។ នៅពេលបង្កើតឡើង គណៈកម្មាធិការនេះនឹងសិក្សា និងកំណត់វិធីល្អបំផុតដើម្បីបន្តការពិភាក្សា។

លោកស្រី ផែថងថាន ក៏បានច្រានចោលការយល់ខុសដែលថា ការរក្សា MOU44 បង្កប់ន័យថា ប្រទេសថៃទទួលយកការទាមទារព្រំដែនរបស់កម្ពុជា។

លោកស្រីបានពន្យល់ថា MOU44 មានពិតប្រាកដដោយសារតែការបកស្រាយព្រំដែនខុសគ្នា ក្នុងគោលបំណងផ្តល់នូវក្របខ័ណ្ឌសហប្រតិបត្តិការសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនោះ។ កម្ពុជា បាន កំណត់ ព្រំដែន សមុទ្ទនៅ ឆ្នាំ១៩៧២ បន្ត ដោយ ថៃ នៅ ឆ្នាំ១៩៧៣ ដែល នាំ ឱ្យ មាន ការ បង្កើត MOU ជា មូលដ្ឋាន សម្រាប់ ការ សន្ទនា។

ឆ្លើយតបនឹងការអះអាងដែលថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីពីមុនក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី អាភីស៊ីត វេចាជីវ៉ា (Abhisit Vejjajiva) បានលុបចោល MOU44 នោះ លោកស្រីបានបំភ្លឺថា វាមិនអាចទុកជាមោឃៈបានទេ ប្រសិនបើគ្មានការព្រមព្រៀងគ្នា និងការយល់ព្រមពីសភា ដែលតម្រូវដោយច្បាប់។

ចំពោះការអំពាវនាវឱ្យលុបចោល MOU44 ដើម្បីជៀសវាងជម្លោះនាពេលខាងមុខ កូនស្រីពៅរបស់លោក ថាក់ស៊ីន រូបនេះបានចោទសួរអំពីហេតុផលដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា ទស្សនៈខុសគ្នារវាងប្រជាជាតិទាំង២ ទាមទារឱ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀង ដើម្បីសម្រួលដល់ការពិភាក្សាដោយសន្តិវិធី។ MOU អនុញ្ញាតឱ្យទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរដើម្បីទប់ស្កាត់ជម្លោះ ហើយការលុបចោលឯកតោភាគីអាចនាំឱ្យកម្ពុជា ចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ ដោយមិនផ្តល់ផលប្រយោជន៍ជាក់ស្តែង។

លោកស្រី បាន ជំរុញ កុំ ឱ្យ បញ្ហា នយោបាយ រំខាន ដល់ ទំនាក់ទំនង អន្តរជាតិ ដោយ កត់សម្គាល់ថា ដៃគូ ចម្រុះ គាំទ្រ ការបន្ត ការងារ ក្រោម MOU44។ លោកស្រីបានលើកឡើងថា៖«ដើម្បីឱ្យច្បាស់ វាមិនមានហេតុផលលាក់កំបាំងទេ។ នេះ គ្រាន់តែ ជា ក្របខណ្ឌ ច្បាប់ មិនមែន ជា បន្ទុក សម្រាប់ ខ្ញុំ ទេ » ។ ស្តីពីវិធីសាស្ដ្ររបស់ប្រទេសថៃ ចំពោះផលប្រយោជន៍រួមដែនសមុទ្ទ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានគូសបញ្ជាក់ពីតម្រូវការសម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យឱ្យបានហ្មត់ចត់ ដើម្បីធានាបាននូវការចែករំលែកធនធានប្រកបដោយសមធម៌ ដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ប្រជាជាតិទាំងពីរ។ នៅពេលសួរថា តើទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ជាមួយកម្ពុជា អាចជួយក្នុងការពិភាក្សាដែរឬទេ លោកស្រីបានទទួលស្គាល់ថាទំនាក់ទំនងល្អអាចជំរុញទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំ ស្រដៀងទៅនឹងការបើកកិច្ចសន្ទនារវាងមិត្តជិតស្និទ្ធ។ យ៉ាង ណា ក៏ ដោយ លោក ស្រី បញ្ជាក់ ថា ប្រយោជន៍ ជាតិ គួរ តែ ចាត់ ចែង ដោយ គណៈកម្មាធិកា រ ដើម្បី បញ្ចៀស ការ ប្រឆាំង។ សម្រាប់បញ្ហាជាតិសំខាន់ៗ វិធីសាស្ដ្ររបស់គណៈកម្មាធិការផ្តល់នូវការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយតុល្យភាព ផ្តល់ព័ត៌មាន និងយុត្តិធម៌។

ជាចុងក្រោយ លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានរាយរាប់ថា៖«ខ្ញុំ បញ្ជាក់ ថា រដ្ឋាភិបាល នឹង ការពារ ផលប្រយោជន៍ ជាតិ ឱ្យ បាន ពេញលេញ ព្រោះ ខ្ញុំ ជា ជនជាតិ ថៃ ១០០ ភាគរយ ហើយ ថៃ និង ប្រជាជន ជាអាទិភាព។ រដ្ឋាភិបាល ប្តេជ្ញា ការពារ ទឹកដី របស់ ប្រទេស ថៃ ទាំង ស្រុង និង ធានា នូវ សុភមង្គល របស់ ប្រជាជន នោះ គឺជា បេសកកម្ម របស់ យើង»។

គួរបញ្ជាក់ថា កោះគុត បានក្លាយជាប្រធានបទក្ដៅនៅពេលដែលឥស្សរជនសំខាន់ៗនៃគណបក្សផាឡាង ប្រាឆារ៉ាត់ (PPRP) ធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃសប្តាហ៍មុន ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការពិភាក្សា ស្តីពីការអភិវឌ្ឍរួមគ្នានៃធនធានប្រេង និងឧស្ម័ននៅឈូងសមុទ្ទ ក្រោមក្របខណ្ឌអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់ (MoU) ឆ្នាំ២០០១ ដែលពួកគេអះអាងថា អាចបណ្តាលឱ្យប្រទេសថៃបាត់បង់ទឹកដី។

គណបក្សផាឡាង ប្រាឆារ៉ាត់នឹងដាក់លិខិតចំហមួយទៅកាន់លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ដោយជំរុញឱ្យលោកស្រីបញ្ឈប់កិច្ចចរចាទាំងនេះ។ MoU ដើមឡើយត្រូវបានចុះហត្ថលេខាក្រោមរាជរដ្ឋាភិបាល ដឹកនាំដោយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា។ លោក ធីរ៉ាឆៃ ភូវ៉ាណាតណារ៉ានូបាឡា អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការសិក្សារបស់បក្ស ផាឡាំង ប្រាឆារ៉ាត់ បានអះអាងថា MoU រួមមាន៖ ការទាមទារទឹកដីដោយប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្ទុយនឹងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៧ ធ្វើឱ្យ MoU ខុសច្បាប់៕

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង