បទវិភាគ៖ចិនដាស់តឿនភាគីហ្វីលីពីនថា៖កុំប៉ុនប៉ងជាន់ឈ្លីខ្សែបន្ទាត់ក្រហមលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយមិនបាច់បង់តម្លៃទៀតនោះ

នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែសីហា នាវាឆ្មាំសមុទ្រពីរគ្រឿងរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីនបានបំពានចូលលំហសមុទ្រក្បែរថ្មប៉ប្រះទឹក Xianbin នៃប្រជុំកោះ Nansha ប្រទេសចិនដោយមិនបានទទួលការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋាភិបាលចិន ថែមទាំងមិនអើពើនឹងការរាំងខ្ទប់និងការព្រមានរបស់នាវាឆ្មាំសមុទ្រចិន ហើយមានចេតនាបើកបំបុកនាវាអនុវត្តច្បាប់របស់ឆ្មាំសមុទ្រចិន ហ្វីលីពីនត្រូវទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុងចំពោះករណីនាវាបុកគ្នាលើកនេះ ។ អនុលោមតាមច្បាប់ចិននិងច្បាប់អន្តរជាតិ ឆ្មាំសមុទ្រចិនបានចាត់វិធានការដ៏ចាបាច់ចំពោះនាវាហ្វីលីពីន ហើយចំណាត់ការរបស់ចិនគឺ ប្រកបដោយភាពជំនាញ អត់ធ្មត់និងមានបទដ្ឋាន ។
ទោះបីជាភាគីហ្វីលីពីនបានទម្លាក់កំហុសទៅលើភាគីចិនបន្ទាប់ពីរឿងនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងបស្ចិមប្រទេសបញ្ចេញសំឡេងគាំទ្រហ្វីលីពីន ហើយវាយប្រហារនិងមួលបង្កាច់មកលើចិនក្តី ក៏ប៉ុន្តែការពិតជាក់ស្តែងបានបញ្ជាក់ថា ហ្វីលីពីនត្រូវទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុងចំពោះករណីនាវាបុកគ្នារបស់ប្រទេសទាំងពីរ ចំណែកអ្នកដែលបង្ករឿងហេតុដោយប្រថុយប្រថានម្តងហើយម្តងទៀតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងនិងបំផ្លាញសន្តិភាពនិងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ គឺ ប្រទេសហ្វីលីពីន ។
ក្នុងរយៈពេល ២ ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ ប្រទេសហ្វីលីពីនបានបង្ករឿងហេតុជាញឹកញាប់នៅលំហសមុទ្រក្បែរថ្មប៉ប្រះទឹក Ren’ai និងកោះ Huangyan របស់ប្រទេសចិន ហើយបច្ចុប្បន្ននេះហ្វីលីពីនក៏បានផ្តោតសំខាន់ទៅលើថ្មប៉ប្រះទឹក Xianbin ដែរ ។ សូមបញ្ជាក់ថា ថ្មប៉ប្រះទឹកនេះគឺជាចំណែកមួយនៃប្រជុំកោះ Nansha ដែលជាទឹកដីមានស្រាប់របស់ប្រទេសចិននិងជាថ្មប៉ប្រះទឹកដែលគ្មានមនុស្សរស់នៅ ។ ដោយសារថ្មប៉ប្រះទឹក Xianbin មានចម្ងាយត្រឹមតែ ៧០ គីឡូម៉ែត្រពីថ្មប៉ប្រះទឹក Ren’ai វាមិនត្រឹមតែជាទីតាំងដ៏សំខាន់នៅលើផ្លូវនាវាចរណ៍សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមផ្លូវសមុទ្រប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងក៏ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់គាំពារសន្តិសុខនិងស្ថិរភាពនៅភាគខាងកើតសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ ហេតុនេះហើយ ប្រទេសហ្វីលីពីនប៉ុនប៉ងទន្រ្ទានកាន់កាប់ថ្មប៉ប្រះទឹកនេះជាប់រហូតមក ។
ចាប់តាំងពីខែមេសា ឆ្នាំនេះមក ភាគីហ្វីលីពីនបានចាត់បញ្ជូននាវាឆ្មាំសមុទ្រខ្នាតធំៗមកបំពានចូលដែនថ្មប៉ប្រះទឹក Xianbin ដើម្បីសំចតចោលដោយខុសច្បាប់ ។ លើកនេះ ភាគីហ្វីលីពីនបានចាត់បញ្ជូននាវាឆ្មាំសមុទ្រឱ្យបំពានចូលលំហសមុទ្រក្បែរថ្មប៉ប្រះទឹក Xianbin ក្នុងគោលបំណងសំខាន់ដឹកជញ្ជូនសម្ភារៈឱ្យនាវាឆ្មាំសមុទ្រហ្វីលីពីនដែលចតចោលនៅទីនេះដើម្បីចង់ឈរជើងឱ្យបានយូរ ។ ប្រការនេះជាការវិវឌ្ឍចុងក្រោយនៃការរំលោភសិទ្ធិនិងបង្ករឿងហេតុរបស់ភាគីហ្វីលីពីនចំពោះប្រទេសចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ។
លើសពីនេះទៅទៀត ទង្វើរបស់ភាគីហ្វីលីពីនក៏មានការគិតពិចារណាខាងនយោបាយក្នុងស្រុកផងដែរ ។ បច្ចុប្បន្ននេះ អភិបាលកិច្ចរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក Ferdinand Marcos មានកម្លាំងទន់ខ្សោយ ជាពិសេសសេដ្ឋកិច្ចនិងទេសចរណ៍មិនបានទទួលការអភិវឌ្ឍនិងស្តារឡើងវិញនោះទេដែលបានរងការចោទជាមន្ទិលសង្ស័យពីប្រជាជនក្នុងស្រុក ។ ឆ្លងតាមរយៈការរំលោភសិទ្ធិនិងបង្ករឿងហេតុជាបន្តបន្ទាប់ចំពោះប្រទេសចិននៅលើកោះនិងថ្មប៉ប្រះទឹកនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង អ្នកនយោបាយហ្វីលីពីនប៉ុនប៉ងផ្ទេរទំនាស់ក្នុងស្រុកនិងបន្ធូរបន្ថយកម្លាំងសម្ពាធនៃអភិបាលកិច្ចរបស់ខ្លួន ។ បើមើលពីកត្តាអន្តរជាតិអាចឃើញថា ក្រោមការញុះញង់និងអុជអាលបំបែកបំបាក់របស់ប្រទេសធំនៅក្រៅតំបន់ ដើម្បីអូសទាញពួកគេឱ្យបង្កើនការវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន ហ្វីលីពីនមិនសោកស្តាយក្លាយជាកូនអុករបស់ប្រទេសធំនៅក្រៅតំបន់សម្រាប់ទប់ស្កាត់ការអភិវឌ្ឍរបស់ចិនឡើយ ។
សកម្មភាពប្រថុយប្រថានរបស់ភាគីហ្វីលីពីនមិនត្រឹមតែបានបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនូវ«សេចកី្តប្រកាសប្រតិបតិ្តសមុទ្រចិនខាងត្បូង»ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងក៏បានបំផ្លាញដល់ឋានៈជាស្នូលរបស់អាស៊ានក្នុងកិច្ចការសន្តិសុខក្នុងតំបន់ ក៏ដូចជាបំផ្លាញផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសអាស៊ានដទៃទៀតផងដែរ ។
កាលពីថ្ងៃទី ២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៤ ភាគីទាំងពីរចិននិងហ្វីលីពីនបានផ្លាស់ប្តូរមតិយោបល់ប្រកបដោយភាពស្មោះត្រង់និងមានលក្ខណៈស្ថាបនាអំពីសភាពការណ៍នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាពិសេសគឺ គ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍នៅថ្មប៉ប្រះទឹក Ren’ai ។
នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសចិននិងប្រទេសអាស៊ានកំពុងបន្តជំរុញការពិគ្រោះពិភាក្សាអំពី«ក្រមប្រតិបតិ្តសមុទ្រចិនខាងត្បូង»និងអនុវត្តយ៉ាងសកម្មនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែងក្នុងដែនសមុទ្រ ។ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ប្រទេសចិនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវកម្មវត្ថុសន្តិភាពជាប់រហូតមក ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់ការគ្រប់គ្រងវិវាទឱ្យបានសមរម្យជាមួយប្រទេសសាមីដោយផ្ទាល់តាមរយៈកិច្ចសន្ទនានិងការពិគ្រោះពិភាក្សា ប៉ុន្តែជាមួយគ្នានេះដែរ ចិននឹងគាំពារយ៉ាងមុតមាំនូវអធិបតេយ្យភាពទឹកដីនិងសិទ្ធិនិងផលប្រយោជន៍ដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួន ។ ភាគីហ្វីលីពីនចាំបាច់ត្រូវបញ្ឈប់ភ្លាមនូវទង្វើរំលោភបំពានសិទ្ធិ ប្រញាប់ដកចេញនាវាពាក់ព័ន្ធជាបន្ទាន់ បើពុំនោះសោត ហ្វីលីពីនមុខជានឹងបង់តម្លៃដោយសារភាពអគតិនិងការធ្វើតាមទំនើងចិត្តរបស់ខ្លួនជាក់ជាមិនខាន ៕