ទីក្រុងឡាអេ៖ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ចៅក្រមនៅតុលាការកំពូលរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃពុធនេះ បានរកឃើញថា រុស្ស៊ីបានរំលោភលើធាតុផ្សំនៃសន្ធិសញ្ញាប្រឆាំងអំពើភេរវកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ប៉ុន្តែបានបដិសេធមិនចាត់ការលើការចោទប្រកាន់ដែលនាំមកដោយទីក្រុង Kyiv ថាទីក្រុងម៉ូស្គូជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះការបាញ់ទម្លាក់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ម៉ាឡេស៊ី។
ជើងហោះហើរ MH១៧ ឆ្លងកាត់ភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ ។
នៅក្នុងសេចក្តីសម្រេចដូចគ្នា ចៅក្រមនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) បានរកឃើញថា រុស្ស៊ីបានបំពានលើសន្ធិសញ្ញាប្រឆាំងការរើសអើង ដោយមិនបានគាំទ្រការអប់រំភាសាអ៊ុយក្រែននៅគ្រីមៀ បន្ទាប់ពីការបញ្ចូលឧបទ្វីបឆ្នាំ ២០១៤ របស់ខ្លួន។
ការសម្រេចចិត្តនេះជាការថយក្រោយផ្លូវច្បាប់សម្រាប់ក្រុងកៀវ។ តុលាការបានច្រានចោលសំណើរបស់អ៊ុយក្រែនក្នុងការបញ្ជាឱ្យផ្តល់សំណងចំពោះការរំលោភទាំងពីរនេះ ហើយបានតែបញ្ជាឱ្យរុស្ស៊ីគោរពតាមសន្ធិសញ្ញា។
តំណាងរបស់អ៊ុយក្រែនលោក Anton Korynevich បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការវិនិច្ឆ័យមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ទីក្រុង Kyiv ព្រោះវាបានបង្កើតប្រទេសរុស្ស៊ីបានរំលោភលើច្បាប់អន្តរជាតិ។
លោកបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្រោយការសម្រេចថា នេះជាលើកទីមួយហើយដែលជាផ្លូវការ ស្របច្បាប់ រុស្ស៊ីត្រូវបានគេហៅថាជាអ្នកបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ។
អ៊ុយក្រែនបានដាក់ពាក្យប្តឹងនៅ ICJ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាតុលាការពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ដោយចោទប្រកាន់រុស្ស៊ីថាបានរំលោភលើសន្ធិសញ្ញាប្រឆាំងអំពើភេរវកម្មដោយផ្តល់មូលនិធិដល់ក្រុមផ្តាច់ខ្លួនដែលគាំទ្ររុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែន។
ចៅក្រមរបស់តុលាការបានលើកឡើងថា ទីក្រុងម៉ូស្គូបានរំលោភលើសន្ធិសញ្ញាប្រឆាំងអំពើភេរវកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយមិនបានស៊ើបអង្កេតលើការចោទប្រកាន់ដែលអាចជឿជាក់បានថា មូលនិធិមួយចំនួនត្រូវបានបញ្ជូនពីប្រទេសរុស្ស៊ីទៅកាន់អ៊ុយក្រែន ដើម្បីផ្តល់មូលនិធិដល់សកម្មភាពភេរវករ។
គណៈវិនិច្ឆ័យចំនួន ១៦ បានបញ្ជាឱ្យរុស្ស៊ីស៊ើបអង្កេតការចោទប្រកាន់ដែលអាចជឿទុកចិត្តបាននៃការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្មប៉ុន្តែបានបដិសេធសំណើរបស់ Kyiv សម្រាប់សំណង។
តុលាការបានបដិសេធចំពោះសេចក្តីសម្រេចលើការទម្លាក់យន្តហោះ MH១៧ ដោយលើកឡើងថា ការរំលោភលើការផ្តល់មូលនិធិដល់ភេរវករអនុវត្តតែចំពោះជំនួយរូបិយវត្ថុ និងហិរញ្ញវត្ថុប៉ុណ្ណោះ មិនមែនសម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់អាវុធ ឬការបណ្តុះបណ្តាលដូចការចោទប្រកាន់ដោយអ៊ុយក្រែននោះទេ។
អ៊ុយក្រែនបានប្រកែកថា រុស្ស៊ីបានផ្គត់ផ្គង់ប្រព័ន្ធកាំជ្រួចដែលបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះ ប៉ុន្តែខ្លួនមិនបានចោទថាមានជំនួយហិរញ្ញវត្ថុក្នុងករណីនោះទេ។
នៅក្នុងសវនាការនៅតុលាការនៅទីក្រុងឡាអេ កាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ រុស្ស៊ីបានច្រានចោលការចោទប្រកាន់របស់អ៊ុយក្រែនដែលថា ខ្លួនបានផ្តល់មូលនិធិ និងគ្រប់គ្រងពួកផ្តាច់ខ្លួនដែលគាំទ្ររុស្ស៊ីនៅភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែនថាជាការប្រឌិត និង ការភូតកុហកដោយឥតលាក់លៀម។
នៅក្នុងករណីដែលចំណាយពេលជិតប្រាំពីរឆ្នាំ ទីក្រុង Kyiv បានចោទប្រកាន់រុស្ស៊ីពីបទបំពាក់ និងផ្តល់មូលនិធិដល់កងកម្លាំងគាំទ្ររុស្ស៊ី រួមទាំងក្រុមឧទ្ទាមដែលបានបាញ់ទម្លាក់ MH១៧ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៤ ដោយបានសម្លាប់អ្នកដំណើរ និងនាវិកទាំងអស់ ២៩៨ នាក់ ។
នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២២ តុលាការប្រទេសហូឡង់បានកាត់ទោសជនជាតិរុស្ស៊ីពីរនាក់ និងជនជាតិអ៊ុយក្រែនម្នាក់កំបាំងមុខឱ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិតសម្រាប់តួនាទីរបស់ពួកគេនៅក្នុងគ្រោះមហន្តរាយនេះ។
នៅ Crimea អ៊ុយក្រែនបានឲ្យដឹងថា រុស្ស៊ីកំពុងព្យាយាមលុបបំបាត់វប្បធម៌ជនជាតិ Tatars និងអ៊ុយក្រែន។
តុលាការបានច្រានចោលរាល់ការអះអាងដែលទាក់ទងនឹងជនជាតិតាតាស ប៉ុន្តែបានរកឃើញថា ទីក្រុងមូស្គូមិនបានធ្វើគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីគាំទ្រការអប់រំភាសាអ៊ុយក្រែនទេ។
សាលក្រមរបស់តុលាការគឺជាស្ថាពរ និងគ្មានការប្តឹងឧទ្ធរណ៍ ប៉ុន្តែវាគ្មានមធ្យោបាយដើម្បីអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចរបស់ខ្លួនឡើយ។
នៅថ្ងៃសុក្រ ICJ នឹងកាត់ក្តីនៅក្នុងករណីមួយទៀតដែលអ៊ុយក្រែនបានចោទប្រកាន់ក្រុងម៉ូស្គូថាបានអនុវត្តអនុសញ្ញាប្រល័យពូជសាសន៍ឆ្នាំ ១៩៤៨ ដើម្បីបង្ហាញអំពីភាពត្រឹមត្រូវនៃការលុកលុយនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២ របស់ខ្លួន។
ប្រភព៖ Reuters
ប្រែសម្រួលដោយ៖ ហៃ ឆៃមុីនាង
