តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ ICC បានច្រានចោលការអំពាវនាវរបស់រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនក្នុងការរារាំងការស៊ើបអង្កេតឃាតកម្មក្នុងសង្គ្រាមគ្រឿងញៀន
ហ្វីលីពីន÷តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) កាលពីថ្ងៃអង្គារបានច្រានចោលការអំពាវនាវរបស់រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនដើម្បីរារាំងការស៊ើបអង្កេតដោយរដ្ឋអាជ្ញាទៅលើ “សង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន” បង្ហូរឈាមរបស់អតីតប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte ។
ចៅក្រម ICC លោក Marc Perrin de Brichambaut បាននិយាយថា ការបណ្តេញចេញដោយតុលាការដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឡាអេ មានន័យថា ប្រទេសហ្វីលីពីនបានអស់ជម្រើសរបស់ខ្លួនក្នុងការប្តឹងឧទ្ធរណ៍។
ការសម្រេចចិត្តនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពី ICC បាននិយាយកាលពីខែមករាថា វានឹងធ្វើឱ្យការស៊ើបអង្កេតឡើងវិញលើ “ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ” ដែលអាចកើតមានក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែងរបស់លោក Duterte ។
មនុស្សជាង ៦,០០០ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងប្រតិបត្តិការប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ចាប់តាំងពីលោក Duterte បានចាប់ផ្តើមសង្រ្គាមគ្រឿងញៀនដ៏ចម្រូងចម្រាសរបស់គាត់ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីចូលកាន់តំណែងក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យរបស់ប៉ូលីស។ការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការជាច្រើននៃជនល្មើសគ្រឿងញៀនដែលសង្ស័យបានកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ក្រីក្របំផុតនៃប្រទេស ហើយអ្នកឃ្លាំមើលឯករាជ្យជឿថាចំនួនអ្នកស្លាប់អាចមានចំនួនច្រើនជាងនេះ។Kristina Conti មេធាវីសម្រាប់គ្រួសារជនរងគ្រោះក្នុងសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនមួយចំនួនបាននិយាយថានាងសង្ឃឹមថាការសម្រេចចិត្តនេះនឹងក្លាយជាជំនោរប្រឆាំងនឹងនិទណ្ឌភាពក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។លោកស្រីបានថ្លែងនៅលើ Twitter ថា “ជនរងគ្រោះនៃ ‘សង្គ្រាមគ្រឿងញៀន’ របស់លោក Duterte គឺតែងតែអធិស្ឋានសម្រាប់យុត្តិធម៌ពិតប្រាកដដែលមិនមានសម្រាប់ជនក្រីក្រ ធ្លាក់ចុះ និងគ្មានអំណាចនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។
រដ្ឋបាលរបស់លោក Duterte និងអ្នកស្នងតំណែងរបស់ខ្លួនក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី Ferdinand Marcos Jr. បានរុញច្រានប្រឆាំងនឹងការស៊ើបអង្កេតរបស់ ICC លើការសម្លាប់សង្រ្គាមគ្រឿងញៀននៅក្នុងប្រទេស ដោយបានបរិហារការស៊ើបអង្កេតនេះថាអយុត្តិធម៌។ដំបូងឡើយ ICC បានប្រកាសពីផែនការសម្រាប់ការស៊ើបអង្កេតមួយក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៨ ប៉ុន្តែបានផ្អាកពួកគេនៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២១ តាមសំណើរបស់ទីក្រុងម៉ានីល បន្ទាប់ពីខ្លួនបាននិយាយថាខ្លួនកំពុងធ្វើការពិនិត្យដោយខ្លួនឯង។ហ្វីលីពីនធ្លាប់ជាហត្ថលេខីរបស់ ICC ប៉ុន្តែ Duterte បានលុបចោលសមាជិកភាពរបស់ប្រទេសនេះ បន្ទាប់ពីតុលាការបានចាប់ផ្តើមស៊ើបអង្កេតសង្រ្គាមគ្រឿងញៀនរបស់គាត់។ប៉ុន្តែនៅក្រោមយន្តការនៃការដកខ្លួនរបស់ ICC តុលាការរក្សាយុត្តាធិការលើឧក្រិដ្ឋកម្មដែលបានប្រព្រឹត្តក្នុងអំឡុងពេលសមាជិកភាពនៃរដ្ឋមួយ – ក្នុងករណីនេះនៅចន្លោះឆ្នាំ ២០១៦ និង ២០១៩ នៅពេលដែលហ្វីលីពីនដកខ្លួនចេញជាផ្លូវការ។
លោក Marcos Jr. ដែលស្នងតំណែងពីលោក Duterte កាលពីឆ្នាំមុន បានថ្លែងថា ប្រទេសនេះនឹង “ផ្តាច់” ពីការទំនាក់ទំនងណាមួយជាមួយ ICC ដោយសារតែទីក្រុង Manila មិនទទួលស្គាល់សិទ្ធិអំណាចរបស់ខ្លួនលើបញ្ហានៃអធិបតេយ្យភាពជាតិ។មួយថ្ងៃមុនការជំនុំជំរះ លេខាធិការយុត្តិធម៌លោក Jesus Crispin Remulla បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីននឹងមិនអនុវត្តដីកាចាប់ខ្លួនដែលចេញដោយ ICC នោះទេ ប្រសិនបើខ្លួនបន្តការស៊ើបអង្កេត ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថាប្រទេសនេះមានប្រព័ន្ធច្បាប់ផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីដោះស្រាយឧក្រិដ្ឋកម្មគ្រឿងញៀន។Remulla បានចោទប្រកាន់ ICC ថាមាន “របៀបវារៈនយោបាយ” ដើម្បីបន្តការស៊ើបអង្កេតឡើងវិញ និងជាការជ្រៀតជ្រែកដល់សេរីភាព និងអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេស។
លោក Bryony Lau នាយករងប្រចាំតំបន់អាស៊ីនៃអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សបាននិយាយនៅលើ Twitter ថា សេចក្តីសម្រេចរបស់ ICC កាលពីថ្ងៃអង្គារ “ជាជំហានបន្ទាប់ឆ្ពោះទៅរកយុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះ និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ”។”រដ្ឋបាល Marcos គួរតែគាំទ្រការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសិទ្ធិមនុស្ស និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងនិទណ្ឌភាព ដោយអនុវត្តតាមកាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិរបស់ខ្លួនក្នុងការសហការជាមួយនឹងការស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការ។”ហ្វីលីពីនបដិសេធមិនធ្វើការជាមួយនឹងការស៊ើបអង្កេត ‘សង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន’ របស់ ICC មួយថ្ងៃមុនការជំនុំជំរះ លេខាធិការយុត្តិធម៌លោក Jesus Crispin Remulla បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីននឹងមិនអនុវត្តដីកាចាប់ខ្លួនដែលចេញដោយ ICC នោះទេ ប្រសិនបើខ្លួនបន្តការស៊ើបអង្កេត ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថាប្រទេសនេះមានប្រព័ន្ធច្បាប់ផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីដោះស្រាយឧក្រិដ្ឋកម្មគ្រឿងញៀន។
Remulla បានចោទប្រកាន់ ICC ថាមាន “របៀបវារៈនយោបាយ” ដើម្បីបន្តការស៊ើបអង្កេតឡើងវិញ និងជាការជ្រៀតជ្រែកដល់សេរីភាព និងអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេស។លោក Bryony Lau នាយករងប្រចាំតំបន់អាស៊ីនៃអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សបាននិយាយនៅលើ Twitter ថា សេចក្តីសម្រេចរបស់ ICC កាលពីថ្ងៃអង្គារ “ជាជំហានបន្ទាប់ឆ្ពោះទៅរកយុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះ និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ”។”រដ្ឋបាល Marcos គួរតែគាំទ្រការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសិទ្ធិមនុស្ស និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងនិទណ្ឌភាពដោយអនុវត្តតាមកាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិរបស់ខ្លួនក្នុងការសហការជាមួយនឹងការស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការ។”
ប្រភពព័ត៌មាន:CNN News
ប្រែសំរួលដោយ: យ៉េន សុវណ្ណារ៉ា
