**សង្គមស៊ីវិលកម្ពុជា-ចិន រួមគ្នាលើកកម្ពស់វិស័យអប់រំតាមរយៈការផ្តល់សម្ភារៈកីឡា «កញ្ចប់ Panda»**លោក Min Aung Hlaing នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការមួយទៅកាន់ប្រទេសឡាវ ក្នុងពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ**អាមេរិកបង្កើនវត្តមានយោធានៅក្នុងប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា ដើម្បីគាំទ្រដល់ប្រតិបត្តិការជួយសង្រ្គោះ ក្នុងគ្រោះរញ្ជួយដី**លោក Netanyahu៖ អ៉ីស្រាអែលនឹងមិន ដកថយចេញពីភាគខាងត្បូងលីបង់ឡើយ ដរាបណាក្រុមហេសបូឡាគាំទ្រដោយអ៉ីរ៉ង់នៅតែបន្តបង្កការគំរាមកំហែង**អ៊ុយក្រែនកំពុងត្រៀមលក្ខណៈចំពោះការវាយប្រហារថ្មីរបស់រុស្ស៉ីចេញពីភាគខាងជើង**វិចារណកថា! ដើមឈើ៖ ខែលការពារធម្មជាតិដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់យើងប្រឆាំងនឹងបាតុភូតអែលនីញ៉ូ (El Niño)**រាជរដ្ឋាភិបាលតែងតែចាត់ទុកវិស័យកសិកម្មជា «ក្រពះរបស់ជាតិ» ខណៈដែលមច្ឆជាតិ ជា «ម៉ាស៊ីនផលិតប្រូតេអ៊ីនរបស់ជាតិ»**សម្តេច ម៉ែន សំអន អញ្ជើញសួរសុខទុក្ខ សម្តេចឥស្សរវិទេសបញ្ញា ហោ ណាំហុង និងលោកជំទាវ**លោក Xi Jinping អញ្ជើញបំពាក់គ្រឿងឥស្សរិយយសជូន​អ្នកដែលទទួលបាន« មេដាយ ១ កក្កដា » **ស្មារតីដ៏អស្ចារ្យ នៃ​ការបង្កើតបក្សកុម្មុយនីស្តចិន៖​ ការបកស្រាយ​កូដ​ប្រភព​ស្មារតី​នៃ “ហេតុអ្វីបានជាបក្សកុម្មុយនីស្តចិនអាចធ្វើបាន”**១០៥ ឆ្នាំនៃបក្សកុម្មុយនិស្តចិន៖ ពីចលនាបដិវត្តន៍ទៅជាគំរូនៃ​ការ​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​ និងជាមេរៀនសម្រាប់ពិភពលោក**ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន អញ្ជើញដឹកនាំសន្និសីទវិសាមញ្ញថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីហ្វ្រង់កូហ្វូនី លើកទី៤៧ នៅទីក្រុងប៉ារីស**ឯកឧត្តម សួស ប្រាថ្នា អញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពិនិត្យនិងពិភាក្សាអំពីការសាងសង់អគាររដ្ឋបាលខេត្តតាកែវ (ថ្មី)**ព្រះមហាក្សត្រ៖ រដ្ឋសភាបានបំពេញតួនាទី ភារកិច្ចស្នូលរបស់ខ្លួនប្រកបដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ សម្រេចបាននូវលទ្ធផលយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ជាឧត្តមប្រយោជន៍ជូនជាតិមាតុភូមិ និងប្រជាជន**សម្តេចធិបតី អំពាវនាវដល់ជនរួមជាតិ ជាពិសេសប្រជានេសាទ ចូលរួមថែរក្សា ការពារ អភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍ ធនធានជលផលជាតិឱ្យបានគង់វង្ស**សម្តេចធិបតី ណែនាំដល់ក្រសួងកសិកម្មត្រូវបន្តពង្រឹងការគ្រប់គ្រង និងអភិរក្សធនធានជលផល ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព**សម្តេចធិបតី៖ មច្ឆជាតិ គឺជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន ដែលបង្កើតការងារនិងផ្តល់ប្រាក់ចំណូលយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ដល់ប្រជានេសាទ**សម្តេចធិបតី៖ ត្រីកើនឡើង តែតម្លៃត្រីចុះថោក**សម្តេចធិបតី៖ ពីរឆ្នាំមកនេះបានបញ្ជាទៅដល់កងទ័ពជើងគោកឱ្យជួយទៅដល់រដ្ឋបាលជលផល និងសមត្ថកិច្ច លើការល្បាត និងអភិរក្សាផលជលផលកម្ពុជា**សម្តេចធិបតី៖ ការអភិរក្សវិស័យជលផល មិនអាចធ្វើតែរាជរដ្ឋាភិបាលតែម្នាក់ឯងទៅបានទេ គឺត្រូវការចូលរួមពីគ្រប់គ្នាទាំងអស់

វិធីសាស្រ្តអភិបាលកិច្ចសិទ្ធិមនុស្សរបស់ប្រទេសចិនបានផ្តល់ការយល់ដឹងថ្មីអំពីបញ្ហាប្រឈមនិងសិទ្ធិមនុស្សសកល

ប៉េកាំង៖អ្នកជំនាញដែលចូលរួមវេទិកាអន្តរជាតិមួយដែលរៀបចំនៅទីក្រុងប៉េកាំង កាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែមិថុនា បាននិយាយថា វិធីសាស្រ្ត និងទស្សនវិស័យរបស់ប្រទេសចិនលើអភិបាលកិច្ច និងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស មានប្រសិទ្ធភាព និងអាចផ្តល់ការយល់ដឹងថ្មីអំពីដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហាប្រឈមសិទ្ធិមនុស្សជាសកល។វេទិកាស្តីពីអភិបាលកិច្ចសិទ្ធិមនុស្សសកលបានទាក់ទាញអ្នកចូលរួមជាង៣០០នាក់មកពីក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស។នៅក្នុងវេទិកានេះ អ្នកចូលរួមបានពិភាក្សាស៊ីជម្រៅអំពីរបៀបដែលទស្សនវិស័យរបស់ប្រទេសចិនស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សត្រូវបានបង្ហាញដោយការអនុវត្តអភិបាលកិច្ចសិទ្ធិមនុស្សក្នុងស្រុក និងការទូតរបស់ខ្លួន។ទាក់ទងនឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រទេសចិនក្នុងការការពារ និងលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សក្នុងស្រុក លោក Everly Paul Chet Greene រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស កសិកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម និងកិច្ចការ Barbuda នៃ Antigua និង Barbuda បាននិយាយអំពីវិធីសាស្រ្ត “ផ្តោតលើប្រជាជន” របស់ប្រទេសចិនចំពោះអភិបាលកិច្ចសិទ្ធិមនុស្ស។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា “វានិយាយអំពីការពិតដែលថាប្រជាជនគឺជាអ្វីដែលសិទ្ធិមនុស្សនិយាយអំពី” ដោយបន្ថែមថាវិធីសាស្រ្តនេះត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងជាក់ស្តែងនៅក្នុងវិធីដែលប្រទេសចិនគ្រប់គ្រងជំងឺរាតត្បាត COVID-១៩ ។តាមទស្សនៈរបស់លោក Robert Lawrence Kuhn ប្រធានមូលនិធិ Kuhn ទស្សនវិស័យរបស់ចិនស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងល្អបំផុតក្នុងលក្ខណៈដែលប្រជាជនចិនចូលរួមក្នុងការគ្រប់គ្រងជាតិ ជាពិសេសដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រជាជនទាំងមូល។លោក Kuhn បានមានប្រសាសន៍ថា “លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងប្រព័ន្ធដឹកនាំដោយបក្សពាក់ព័ន្ធនឹងការស្រូបយកមតិសាធារណៈតាមរយៈយន្តការផ្តល់មតិឡើងវិញ ដូចជាការបោះឆ្នោតដើម្បីស្វែងយល់ពីអ្វីដែលមនុស្សគិត ជាឧទាហរណ៍ អំពីគោលនយោបាយថ្មីដែលបានស្នើឡើង ដំណើរការដែលគណបក្សហៅថា “ការប្រមូលផ្តុំប្រាជ្ញារបស់ប្រជាជន”។
កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រទេសចិនក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាគំរូចម្បងនៃអភិបាលកិច្ចសិទ្ធិមនុស្សរបស់ប្រទេសផងដែរ។លោក Zhang Weiwei នាយកវិទ្យាស្ថានចិននៃសាកលវិទ្យាល័យ Fudan ក្នុងទីក្រុងសៀងហៃបាននិយាយថា “បទពិសោធន៍ដ៏សំខាន់មួយពីកំណែទម្រង់ និងការបើកចំហររបស់ប្រទេសចិនក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ គឺថាជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនគឺសំខាន់បំផុត” ។

សង្រ្គាមរយៈពេល ២០ ឆ្នាំដែលធ្វើដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅអាហ្វហ្គានីស្ថានបានចំណាយប្រាក់ប្រហែល ២.៣ ពាន់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ហើយបណ្តាលឱ្យមានការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។លោក Zhang បាននិយាយថា ប្រហែលមួយភាគដប់នៃការចំណាយនោះ ប្រទេសចិនបានដោយជោគជ័យក្នុងការដកប្រជាជនក្រីក្រចំនួន ១០០ លាននាក់ចុងក្រោយចេញពីភាពក្រីក្រក្នុងរយៈពេលដប់ឆ្នាំ។លោក Zhang បានបន្ថែមថា “យើងថែមទាំងអាចបង្កើតសម្មតិកម្មទ្រឹស្តីមួយពីរឿងនេះផងដែរ៖ ប្រសិនបើយើងធ្វើតាមគំរូរបស់ចិន ដែលមានទឹកប្រាក់ចំនួន ២.៣ ពាន់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក យើងអាចស្ទើរតែលុបបំបាត់ភាពក្រីក្រខ្លាំងបំផុតនៅលើពិភពលោក រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ” ។

ក្នុងអំឡុងពេលពិភាក្សានៅក្នុងវេទិកានេះ អ្នកជំនាញជាច្រើនក៏បានលើកឡើងពីតួនាទីនៃផ្នែកការទូតរបស់ប្រទេសចិនក្នុងការសម្របសម្រួលដល់ការអភិវឌ្ឍន៍អភិបាលកិច្ចសិទ្ធិមនុស្សសកល។លោក Li Erping សាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា Kunming បានមានប្រសាសន៍ថា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ និងគំនិតនៃ “សហគមន៍មនុស្សដែលមានអនាគតរួមគ្នា” ដែលដាក់ចេញដោយថ្នាក់ដឹកនាំចិន មានទស្សនវិជ្ជាជ្រៅជ្រះនៃអភិបាលកិច្ចសិទ្ធិមនុស្សជាសកល។

នៅក្នុងសុន្ទរកថារបស់គាត់ លោក Li បានបង្ហាញពីចំណុចរបស់គាត់ដោយលើកឡើងពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាឧទាហរណ៍។ លោក Li បាននិយាយថា “វាគួរអោយកត់សំគាល់ជាពិសេសថាការវិនិយោគរបស់ចិននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានផ្តោតលើគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ ដោយសារការអភិវឌ្ឍន៍ និងការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមរបស់ប្រទេស ហើយមានតែការអភិវឌ្ឍន៍ប៉ុណ្ណោះ ទើបសិទ្ធិមនុស្សអាចពង្រីក និងកែលម្អបាន”។

ទាក់ទងនឹងផ្នែកការទូតរបស់ប្រទេសចិន អ្នកជំនាញខាងវិញ្ញាណជនជាតិស្វីស លោក Peter Hediger បានចង្អុលបង្ហាញថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រទេសចិនក្នុងការការពារសន្តិភាពពិភពលោកគឺជាការស្ថាបនាចំពោះអភិបាលកិច្ចសិទ្ធិមនុស្សសកល។ដោយកត់សម្គាល់ថាប្រទេសចិនបានក្លាយជាសសរស្តម្ភដ៏គួរឱ្យទុកចិត្តបំផុតនៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Hediger បាននិយាយថា ប្រទេសនេះបានបន្តគោលនយោបាយការបរទេសប្រកបដោយជោគជ័យ ដើម្បីផលប្រយោជន៍មិនត្រឹមតែសម្រាប់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេសជាច្រើនទៀតផងដែរ។លោកបាននិយាយថា “ថ្មីៗនេះប្រទេសចិនបានផ្តួចផ្តើមការសន្ទនា និងការទំនាក់ទំនងដោយជោគជ័យរវាងសត្រូវដែលមានរយៈពេលយូរដូចជាអ៊ីរ៉ង់ និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត

ទាំងនេះគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិពិតស្របតាមសន្និសីទអន្តរជាតិស្តីពីអភិបាលកិច្ចសិទ្ធិមនុស្សសកល”។

 

ប្រភពព័ត៌មានៈXinhua
ប្រែសំរួលដោយៈយ៉េន សុវណ្ណារ៉ា

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង