**លោកជំទាវ ឈី វ៉ា អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលដល់ជនបង្គោល យេនឌ័រក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ស្តីពី“ភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងការពង្រឹងភាពអង់អាច”**រដ្ឋមន្រ្តី ជា វ៉ាន់ដេត អញ្ជើញបិទវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលភាពជាអ្នកដឹកនាំបរិវត្តកម្មឌីជីថល “បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ និងនវានុវត្តន៍សម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង ស្ថាប័ន”**សម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន អនុញ្ញាតឱ្យលោក យឺគ ម៉ុងតានី ចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារ**រដ្ឋមន្ត្រី ថោ ជេដ្ឋា ដឹកនាំកិច្ចប្រជុំបូកសរុបវឌ្ឍនភាពការងារប្រចាំឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ របស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម គណៈកម្មាធិការជាតិទន្លេមេគង្គកម្ពុជា និងអាជ្ញាធរទន្លេសាប**ទេសរដ្ឋមន្រ្តី លី ធុជ​ វាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការផ្តល់សេវារបស់មជ្ឈមណ្ឌលស្តារលទ្ធភាពពលកម្មកាយសម្បទាខេត្តកំពង់ចាម**ឯកឧត្តម សួស ប្រាថ្នា អញ្ជើញចូលរួមកិច្ចប្រជុំអភិបាលនៃគណៈអភិបាលរាជធានី ខេត្ត ប្រចាំឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦**គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍រដ្ឋសភាទទួលយកសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ចំនួន៤ មកប្រគល់ជូនគណៈកម្មការជំនាញនៃរដ្ឋសភាដើម្បីពិនិត្យសិក្សា**ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ហេង សុផាន់ណារិទ្ធ អញ្ជើញជាអធិបតីបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពី “ការវិភាគ និងការអង្កេតភាពពេញចិត្តរបស់សមាជិក ប.ស.ស. ចូលប្រើប្រាស់សេវានៅមូលដ្ឋានសុខាភិបាលដៃគូ”**សម្ដេចតេជោ៖ ភូមិសាស្ត្របាល់ទាត់ ខុសពីភូមិសាស្ត្រនយោបាយ**សម្ដេចធិបតី៖ គ្មានអ្នកបិទក្ដីសង្ឃឹម និងស្រម៉ៃទេ ប្រសិនបើខ្លួនយើងមិនបិទខ្លួនឯងនោះ**សម្ដេចធិបតី ណែនាំឱ្យយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហាសន្ដិសុខ ទប់ស្កាត់គ្រឿងញៀន កុំឱ្យចូលក្នុងអង្គការ PSE**សម្ដេចធិបតី ច្រានចោលការលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាល បិទសិទ្ធិអង្គការសង្គមស៉ីវិល**សម្ដេចធិបតី៖ សាលារៀន ផ្ទះ និងសហគមន៍ គឺមានសារសំខាន់ណាស់ សម្រាប់ជំរុញលើកទឹកចិត្តសិស្សានុសិស្សក្នុងការខិតខំសិក្សារៀនសូត្រ**សម្ដេចធិបតី លើកទឹកចិត្តដល់យុវជនឱ្យខិតខំសិក្សារៀនសូត្រឱ្យបានចេះពិតប្រាកដ**សម្ដេចធិបតី៖ ទស្សនវិស័យរបស់អង្គការ PSE គឺដូចជាការអនុវត្តនូវទស្សនៈ យើងមិនឱ្យត្រីទេ ប៉ុន្ដែយើងឱ្យសន្ទូចសម្រាប់ស្ទូចត្រី**សម្ដេចធិបតី៖ រាជរដ្ឋាភិបាលនឹងបន្តគាំទ្រអង្គការ PSE ដើម្បីបន្តជួយដល់កូនចៅ ប្រជាពលរដ្ឋដែលពុំមានលទ្ធភាព**មហាសន្និបាតអបអរសាទរខួប ១០៥ ឆ្នាំនៃការបង្កើតបក្សកុម្មុយនីស្តចិនប្រារព្ធឡើង លោក Xi Jinping ថ្លែងសុន្ទរកថាគន្លឹះ**អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ណែនាំក្រុមការងារលេខាធិការដ្ឋានក្រុង-ស្រុក ត្រូវធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជន**ជប៉ុនសរសើរកម្ពុជាដែលអត់ធ្មត់ បើកចំហ និងប្រើច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ**កម្ពុជា-អាមេរិក ចុះហត្ថលេខាកិច្ចព្រមព្រៀងដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស

បទវិភាគ៖វិធានការតបតវិញត្រូវបានដាក់ចេញជាបន្តបន្ទាប់ ភាគីចិននិយាយថា “ទេ”យ៉ាងដាច់ខាតចំពោះការធ្វើអនុត្តរភាពខាងពាណិជ្ជកម្ម!

ចាប់ពីថ្ងៃទី ៤ ខែមីនាតទៅ ភាគីអាមេរិកបានប្រកាសដំឡើងពន្ធគយ ១០ ភាគរយម្តងទៀតចំពោះផលិតផលចិនដែលនាំចេញទៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្រោមលេសបញ្ហាថ្នាំហ្វេនតានីល ។ សំដៅចំពោះទង្វើអនុត្តរភាពរបស់អាមេរិកដែលល្មើសនឹងក្បួនច្បាប់ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនិងបំផ្លាញដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនិងពាណិជ្ជកម្មរវាងចិននិងសហរដ្ឋអាមេរិកបែបនេះ ភាគីចិនប្រឆាំងយ៉ាងដាច់ខាង ហើយមិនអត់ឱនជាដាច់ខាត ។ ត្រឹមតែមួយថ្ងៃ ពីការដាក់ពាក្យប្តឹងភាគីអាមេរិកអំពីវិធានការដំឡើងពន្ធថ្មីបំផុតទៅកាន់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកដល់ការដំឡើងពន្ធគយលើផលិតផលនាំចូលមួយចំនួនដែលមានប្រភពដើមនៅសហរដ្ឋអាមេរិករហូតដល់ការដាក់បញ្ចូលសហគ្រាសអាមេរិកពាក់ព័ន្ធទៅក្នុងបញ្ជីអង្គភាពដែលមិនអាចជឿទុកចិត្តបាននិងបញ្ជីឈ្មោះស្តីពីការរឹតបន្តឹងលើការនាំចេញ វិធានការតបតវិញរបស់ចិនត្រូវបានដាក់ចេញជាបន្តបន្ទាប់ដែលជាទង្វើដ៏ត្រឹមត្រូវនិងចាំបាច់សម្រាប់គាំពារសិទ្ធិនិងផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួនទាំងស្រុង ។
មជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅបានមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា សហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាប្រទេសផលិតនិងប្រើប្រាស់ថ្នាំប្រភេទហ្វេនតានីលច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក ។ បើនិយាយពីឫសគល់ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំប្រភេទហ្វេនតានីលយ៉ាងអនាធិបតេយ្យគឺជា”វិបត្តិក្នុងស្រុក”អាមេរិក ។ លោក Dan Steinbock ស្ថាបនិកនៃស្ថាប័នប្រឹក្សាយោបល់សកល Difference Group បានចុះផ្សាយអត្ថបទនាពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកចូលចិត្តស្វែងរក”អ្នកទទួលកំហុសជំនួសគេ”នៅបរទេសលើបញ្ហាថ្នាំហ្វេនតានីល ប៉ុន្តែពួកគេមិនបានសម្គាល់ឃើញថា វិបត្តិគ្រឿងញៀនត្រូវបានជំរុញដោយតម្រូវការក្នុងស្រុកព្រមទាំងបង្កើតផលចំណេញយ៉ាងច្រើន ។
នៅថ្ងៃទី ៤ ខែមីនា រដ្ឋាភិបាលចិនបានចេញផ្សាយសៀវភៅសក្រោមចំណងជើងថា«ការគ្រប់គ្រងសារធាតុប្រភេទហ្វេនតានីលរបស់ចិន»ដើម្បីអធិប្បាយប្រកបដោយកិត្យានុភាពអំពីការងារជាច្រើននិងបទពិសោធខាងការច្នៃប្រឌិតថ្មីរបស់ចិនក្នុងការគ្រប់គ្រងសារធាតុប្រភេទហ្វេនតានីលនិងបង្ក្រាបបទល្មើសខាងសារធាតុប្រភេទហ្វេនតានីលជាដើម ។ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសចិនបានផ្តល់ការគាំទ្រដល់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាថ្នាំហ្វេនតានីលដោយឈរលើស្មារតីមនុស្សធម៌ ។ យ៉ាងណាមិញ ភាគីអាមេរិកមិនត្រឹមតែមិនដឹងគុណប៉ុណ្ណោះ ផ្ទុយទៅវិញបែរជាលាបព័ណ៌និងទម្លាក់កំហុសមកលើប្រទេសចិនថែមទៀតព្រមទាំងគាបសង្កត់និងបោកប្រាស់ភាគីចិនតាមរយៈការដំឡើងពន្ធគយដែលជាទង្វើយកទោសទៅសងគុណ ។
ក្នុងនាមជាវិធានការតបតវិញមួយ លើកនេះ ប្រទេសចិនបានប្រកាសដំឡើងពន្ធគយ ១០ ភាគរយនិង ១៥ ភាគរយលើកសិផលមួយចំនួនដែលមានប្រភពដើមនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ។ ប្រទេសចិនគឺជាទីផ្សារបរទេសដ៏ធំបំផុតនៃសណ្តែកសៀងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ការអនុវត្តវិធានការតបតវិញរបស់ចិនលើកនេះមុខជានឹងបង្កជាផលប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញកសិផលអាមេរិកទៅប្រទេសចិនជាក់ជាមិនខាន ។
ការពិតជាក់ស្តែងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះបានបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតថា ការដំឡើងពន្ធគយមិនមែនជាថ្នាំស័ក្តសិទិ្ធទេ ។ ធាតុពិតនៃសង្គ្រាមពន្ធគយគឺជា”ល្បែងបំផ្លាញផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួនឯង” ការវាយតម្លៃរបស់កាសែត«The New York Times»នេះត្រូវបានបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតក្នុងសង្គមអាមេរិក ។ បើសិនភាគីអាមេរិកពិតជាចង់ដោះស្រាយបញ្ហាថ្នាំហ្វេនតានីល នោះក៏ត្រូវធ្វើការពិគ្រោះពិភាក្សាជាមួយភាគីចិនដើម្បីដោះស្រាយកង្វល់រៀងៗខ្លួន ដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានសមភាព ។ តែបើអាមេរិកមានចេតនាផ្សេងទៀត ហើយទទូចធ្វើសង្គ្រាមពន្ធគយ នោះភាគីចិនមានតែឆ្លើយតបដោយពាក្យសម្តីមួយម៉ាត់ថា បើចរចា ចិននឹងបើកទ្វារជានិច្ច បើប្រយូទ្ធ ចិននឹងកំដរដល់ទីបញ្ចប់ ៕

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង