**អុីរ៉ង់ចោទប្រកាន់ អង្គការ NATO អំពីការចូលរួមសមគំនិតក្នុងសង្រ្គាមអាមេរិក-អ៉ីស្រាអែល ប្រឆាំងអ៉ីរ៉ង់**ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងមកពីព្យុះទីហ្វុងនាំមកនូវទឹកជំនន់ដល់ទីក្រុងតៃប៉ិ និងផ្នែកខ្លះនៃភាគខាងត្បូងកោះតៃវ៉ាន់ ខណៈមនុស្សជាង ២០០នាក់ ត្រូវជម្លៀសចេញ**ចៅក្រម ៣រូបនៃតុលាការ ICC ប្តឹងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងរដ្ឋបាលរបស់លោក ជុំវិញទណ្ឌកម្មអាមេរិកដែលដាក់លើអ្នកទាំង ៣ កាលពីឆ្នាំមុន**ក្រុម AOT ចុះសង្កេតការណ៍ ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងចុះសួរសុខទុក្ខដល់ជនភៀសសឹកនៅឃុំពង្រ ស្រុកចុងកាល់ ដែលមិនទាន់អាចវិលត្រឡប់ទៅលំនៅដ្ឋានវិញបាន**ការស្ទង់មតិរបស់បណ្តាញCGTN ៖ភាព​ងាយ​ស្រួល​ប្រើ​ ជា​ស្តង់ដារដ៏មធ្យ័ត​​សម្រាប់​វាយ​តម្លៃ​ពី​គុណភាព​នៃ​ការច្នៃប្រឌិតផ្នែក​បច្ចេកវិទ្យា**ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ផ្សព្វផ្សាយ និងពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីជំនាញ លើការគ្រប់គ្រងគ្រូបង្រៀន និងបុគ្គលិកសុខាភិបាល**ស្នងការខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដាក់បទបញ្ជាដល់កម្លាំងនគរបាលជំនាញ ត្រូវពង្រឹងការយកចិត្តទុកដាក់ផ្តល់សេវាសាធារណៈជូនប្រជាពលរដ្ឋឱ្យបានល្អ**ស្នងការខេត្ដសៀមរាប ជំរុញកម្លាំងនគរបាលគ្រប់អង្គភាព បន្ដពង្រឹងវិន័យ និងបម្រើសេវាសាធារណៈប្រកបដោយតម្លាភាព**អភិបាលខេត្តស្វាយរៀង ណែនាំអាជ្ញាធរនិងសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធត្រូវបន្តយុទ្ធនាការបោសម្អាតបង្ក្រាបបទល្មើស ស្គេមអនឡាញ ឱ្យដូចភ្លៀងដោយមិនត្រូវបន្ធូរដៃឡើយ**ឯកឧត្តម សុខ លូ ស្នើមន្ទីរអង្គភាព និងមន្ត្រីប្រតិបត្តិសាខាកាកបាទក្រហមខេត្ត ត្រូវខិតខំកៀរគររកមូលនិធិពីសប្បុរសជននានាបន្តទៀត ដើម្បីជួយទ្រទ្រង់ ដល់សកម្មភាពមនុស្សធម៌របស់កាកបាទក្រហមកម្ពុជា**ឧត្តមសេនីយ៍ឯក តាន់ សំណាង អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធី “ប្រកាសផ្ទេរភារកិច្ច តែងតាំងមុខតំណែង និងបំពាក់ឋានន្ដរស័ក្ដិ ជូនមន្ត្រីនគបាលជាតិ នៃស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តរតនគិរី”**លោក ត្រាំ ប្រឈមមុខនឹងការរិះគន់ចំៗយ៉ាងក្ដៅគគុក ក្នុងកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារមួយជាមួយសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋដូចគ្នា ជុំវិញវិបត្តិសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់**គ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិតធ្ងន់វាយប្រហារលើភាគខាងលិចវ៉េណេស៊ុយអេឡា បង្កឱ្យអគារជាច្រើនរងការខូចខាត ខណៈមានការព្រមានថាអាចនឹងមានមនុស្សស្លាប់និងរបួសជាច្រើននាក់**អ៊ុយក្រែន នឹងវាយប្រហារបង្ការទុកមុនលើរោងច្រកថាមពលទាំងឡាយណាដែលរុស្ស៉ីកំពុងប្រើប្រាស់ ផ្គត់ផ្គង់ដល់ការធ្វើសង្រ្គាមរបស់ខ្លួន**ក្រុម AOT ចុះសង្កេតការណ៍ ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពព្រំដែននៅវត្តប្រាសាទតាមាន់សែនជ័យ**អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរទិវាអន្តរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន**មេដឹកនាំបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប បញ្ជាក់ជាថ្មីអំពីការប្តេជ្ញាចិត្ត ចំពោះភាពជាដៃគូលើវិស័យការពារជាតិកាន់តែរឹងមាំ នៅមុនកិច្ចប្រជុំកំពូលបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ**តម្លៃប្រេងឆៅបន្តធ្លាក់ចុះ ខណៈកប៉ាល់ដឹកប្រេងដែលជាប់គាំង បានចាកចេញពីច្រកសមុទ្រ Hormuz**ពង្រឹងមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន តាមរយៈការច្នៃប្រឌិតវីដេអូខ្លី និងការសន្ទនារវាងអរិយធម៌**អភិបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ អញ្ជើញប្រកាសចូលកាន់មុខតំណែង អភិបាលរងស្រុកវាលវែង ចំនួន២រូប ព្រមទាំងដាក់ចេញ «យុទ្ធសាស្ត្របៃតង» ប្រែក្លាយស្រុកនេះជាគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍

ជប៉ុនអាចនឹងព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាចាប់ពង្រត់កូរ៉េខាងជើងដោយមានការគាំទ្រពីអាស៊ាន

វៀងចន្ទន៍៖ អវត្តមានរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង នៅក្នុងវេទិកាតំបន់អាស៊ាន នៅប្រទេសឡាវ បានរារាំងដល់បំណងរបស់ប្រទេសជប៉ុន ក្នុងការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការដោះស្រាយបញ្ហាយូរអង្វែងនៃជនជាតិរបស់ខ្លួនដែលត្រូវបានចាប់ពង្រត់ដោយទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ប៉ុន្តែទីក្រុងតូក្យូអាចនឹងស្វែងរកមធ្យោបាយដោះស្រាយបញ្ហានេះតាមរយៈការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ខណៈពេលដែលប្រទេសជប៉ុនបានប្រើប្រាស់កិច្ចប្រជុំទាក់ទងនឹងអាស៊ានជាញឹកញាប់ ព្រឹត្តិការណ៍ពហុភាគីមួយក្នុងចំណោមព្រឹត្តិការណ៍ពហុភាគីមួយចំនួនដែលបានចូលរួមដោយកូរ៉េខាងជើង ជាឱកាសមួយក្នុងការទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកការទូតកំពូលរបស់ខ្លួននាពេលកន្លងមក ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងបានបដិសេធមិនបញ្ជូនរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរបស់ខ្លួនឡើយ ដោយបានបញ្ជូនចុងក្រោយមួយនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៩ មក ការចរចាក៏បានជាប់គាំងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តសន្តិសុខជិតស្និទ្ធរបស់ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងជើងជុំវិញការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្ម ដោយទីក្រុងព្យុងយ៉ាងបានបដិសេធការទាមទាររបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដែលថាខ្លួនលុបចោលនូវកន្លែង និងកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរទាំងអស់របស់ខ្លួន។

ដើម្បីទម្លាយភាពជាប់គាំងនេះ អ្នកជំនាញកិច្ចការបរទេសបានជំរុញឱ្យប្រទេសជប៉ុនខិតខំប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀត ក្នុងការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសសមាជិកទាំង១០នៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលភាគច្រើនត្រូវបានគេដឹងថាមានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយកូរ៉េខាងជើង។

មិនថាលោក Fumio Kishida នៅតែជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្ទាប់ពីការប្រជែងតំណែងប្រធានាធិបតីរបស់គណបក្សសេរីប្រជាធិបតេយ្យដែលកំពុងកាន់អំណាចក្នុងខែកញ្ញានោះទេ ការប៉ុនប៉ងរបស់ជប៉ុនដើម្បីបង្កើនទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ានត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងសម្រួលដល់ការបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងជាមួយកូរ៉េខាងជើង។

វាជារឿងគួរឱ្យសោកស្ដាយជាខ្លាំង ដែលកូរ៉េខាងជើងមិនបានបញ្ជូនរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Choe Son Hui ទៅចូលរួមវេទិកាតំបន់អាស៊ាននៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ កាលពីចុងខែកក្កដា ខណៈដែលទីក្រុងតូក្យូសង្ឃឹមថានឹងសម្រេចបាននូវទំនាក់ទំនងកម្រិតខ្ពស់ជាមួយទីក្រុងព្យុងយ៉ាងនៅទីនោះ

ប្រភពបានបន្ថែមថា ដោយសារប្រទេសជប៉ុនមិនមានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយកូរ៉េខាងជើង ទីក្រុងតូក្យូនឹងមានបំណងដោះស្រាយបញ្ហាចាប់ពង្រត់ដោយមានការគាំទ្រពីបណ្តាប្រទេសអាស៊ានជាច្រើន ដែលមានបំណងចង់រក្សាទំនាក់ទំនងមិត្តភាពជាមួយទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំជាមួយអាស៊ានកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Yoko Kamikawa បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បញ្ហាការចាប់ពង្រត់គឺមានសារៈសំខាន់ចំពោះអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសជប៉ុន ដោយស្នើសុំការគាំទ្រក្នុងតំបន់សម្រាប់ដំណោះស្រាយជាបន្ទាន់។

ចាប់តាំងពីការត្រលប់មកវិញនូវអ្នកចាប់ពង្រត់ចំនួន ៥នាក់ទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុនក្នុងឆ្នាំ២០០២ ទីក្រុងតូក្យូបានស្វែងរកការដោះលែងមនុស្ស ១២នាក់ផ្សេងទៀត ដែលវាត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការថាត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយកូរ៉េខាងជើង។ វាក៏សង្ស័យថា ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងមានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការបាត់ខ្លួនរបស់ពលរដ្ឋជប៉ុនផ្សេងទៀត។

នៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ លោក Kishida បានធ្វើការប្តេជ្ញាចិត្តភ្លាមៗ ដើម្បីបង្កើតការចរចាកម្រិតខ្ពស់រវាងទីក្រុងតូក្យូ និងទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ដើម្បីសម្រេចបាននូវកិច្ចប្រជុំកំពូលជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន។ ការបង្កើតការសន្ទនាបែបនេះមកទល់ពេលនេះមិនទាន់សម្រេចបានទេ។

កាលពីដើមឆ្នាំនេះ ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងហាក់ដូចជាបង្ហាញពីឆន្ទៈរបស់ខ្លួនក្នុងការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវទំនាក់ទំនងជាមួយទីក្រុងតូក្យូ ដោយលោក គីម ជុងអ៊ុន បានផ្ញើសារអាណិតអាសូរដ៏កម្រមួយទៅកាន់លោក Kishida បន្ទាប់ពីការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងដែលបានវាយប្រហារកណ្តាលប្រទេសជប៉ុននៅថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មី។

ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងបានបដិសេធមិនចូលរួមជាមួយប្រទេសជប៉ុននាពេលថ្មីៗនេះ បើទោះបីជាលោក Kishida ទំនងជាបន្តកិច្ចចរចាសម្ងាត់ស្រដៀងទៅនឹងការប្រារព្ធឡើងដោយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការបរទេសដែលបានរៀបចំដំណើរទស្សនកិច្ចជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Junichiro Koizumi ទៅកាន់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងក្នុងឆ្នាំ២០០២ ក៏ដោយ។

ទន្ទឹមនឹងនោះ បណ្តាប្រទេសអាស៊ានសំខាន់ៗ ត្រូវបានគេដឹងថា មានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយកូរ៉េខាងជើង ទោះបីជាទំនាក់ទំនងរបស់ម៉ាឡេស៊ីជាមួយប្រទេសនេះ កាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន បន្ទាប់ពីទីក្រុងព្យុងយ៉ាង បានធ្វើឃាតបងប្រុសម្តាយទីទៃរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ។

លោក Stephen Nagy នាយកផ្នែកសិក្សាគោលនយោបាយសម្រាប់ក្រុមប្រឹក្សា Yokosuka នៃការសិក្សាអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកបានឲ្យដឹងថាវាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសជប៉ុនក្នុងការបន្តពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍នីមួយៗនៅកម្រិតទ្វេភាគី។

លោក Nagy បានបន្តថា ប្រសិនបើអ្នកធ្វើដំណើរទៅភាគខាងជើងឆ្លងកាត់បណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់គឺចំនួនស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើង និងប្រជាជនកូរ៉េខាងជើង ដោយបន្ថែមថាទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំរបស់ជប៉ុនជាមួយអាស៊ានគួរតែជួយរក្សាទំនាក់ទំនងបើកចំហជាមួយទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។

លោក Jeff Kingston សាស្ត្រាចារ្យប្រវត្តិសាស្រ្ត និងការសិក្សាអាស៊ីនៅសាកលវិទ្យាល័យ Temple University Japan បានបន្ទរទស្សនៈដោយបញ្ជាក់ថា ប្រទេសជប៉ុនមានទំនាក់ទំនងមិត្តភាពយូរអង្វែងជាមួយអាស៊ាន ហើយបញ្ហាទាំងនេះមិនត្រូវបានរងឥទ្ធិពល ដោយបញ្ហាជុំវិញកូរ៉េខាងជើង។

លោក Kingston បានបន្តថា សមាជិកអាស៊ានចង់រក្សាទំនាក់ទំនងស្និទ្ធស្នាល និងចូលរួមនៅទូទាំងតំបន់ រួមទាំងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីបង្កើនស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ ដោយលោក Kingston បានបន្ថែមថា ប្រទេសជប៉ុនគួរតែទទួលបានការគាំទ្រការទូតពីប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ប្រទេសជប៉ុនបានសង្កត់ធ្ងន់លើទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនជាមួយអាស៊ាន ដោយភាគីទាំងពីរបានប្រារព្ធខួបលើកទី៥០ នៃទំនាក់ទំនងមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាលពីឆ្នាំមុន។ នៅឆ្នាំ១៩៧៧ គោលលទ្ធិហ្វូគូដា ត្រូវបានចេញផ្សាយដែលឃើញប្រទេសជប៉ុនសន្យាថានឹងមិនក្លាយជាមហាអំណាចយោធាម្តងទៀត។

ថ្លែងក្នុងសុន្ទរកថាដែលធ្វើឡើងដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី Takeo Fukuda ក្នុងទីក្រុងម៉ានីល ខណៈពេលកំពុងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួន គោលលទ្ធិបានសន្យាថា ប្រទេសជប៉ុននឹងកសាងទំនាក់ទំនងពីបេះដូងទៅបេះដូង ជាមួយប្រជាជននៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

បើទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ការចរចារវាងជប៉ុន និងកូរ៉េខាងជើង ជុំវិញបញ្ហាចាប់ពង្រត់បានពោរពេញដោយភាពរកាំរកូស និងផ្លាស់ប្តូរក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍មុន។

ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ រដ្ឋាភិបាលក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Shinzo Abe ដែលជាអ្នកនយោបាយបែបអភិរក្សនិយម ដែលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រហែលមួយឆ្នាំពីឆ្នាំ២០០៦ ហើយបានត្រលប់មកវិញក្នុងនាមជាមេដឹកនាំនយោបាយកំពូលរបស់ប្រទេសជប៉ុនក្នុងឆ្នាំ២០១២ បានសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀង Stockholm ជាមួយកូរ៉េខាងជើង។

កតិកាសញ្ញានេះបានមើលឃើញថាប្រទេសជប៉ុនបានប្តេជ្ញាបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើងជាថ្នូរនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ខ្លួនដើម្បីធ្វើការស៊ើបអង្កេតពេញលេញលើបញ្ហាចាប់ពង្រត់។

យ៉ាងណាក៏ដោយ កូរ៉េខាងជើងបានពន្យារពេលម្តងហើយម្តងទៀតក្នុងការរាយការណ៍លទ្ធផលអង្កេត។ បន្ទាប់មក ប្រទេសនេះបានរំសាយក្រុមស៊ើបអង្កេតរបស់ខ្លួន ហើយបានផ្អាកការស៊ើបអង្កេតរបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីប្រទេសជប៉ុនបានដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ជាប្រតិកម្មចំពោះការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលរបស់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។

ក្រោយមក លោក អាបេ ដែលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាចយូរជាងគេរបស់ជប៉ុន បានខិតខំបញ្ចុះបញ្ចូលប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យផ្សេងទៀត ឱ្យបង្កើនវិធានការដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងកូរ៉េខាងជើង ដោយជំរុញឱ្យប្រទេសដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទទូចថា បញ្ហាចាប់ពង្រត់ត្រូវបានដោះស្រាយរួចហើយ។

អត្ថបទដែលជាប់ទាក់ទង