ប្រទេសចិន និងអាហ្វ្រិកបានរៀបចំក្នុងការប្រគុំតន្ត្រីដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងគ្រោះរាំងស្ងួត នៅវាលខ្សាច់
URUMQI/NAIROBI÷ទីជម្រកនៅក្នុងជំរកមួយដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងវាលខ្សាច់ Taklimakan ក្នុងតំបន់ស្វយ័ត Xinjiang Uygur ភាគពាយព្យនៃប្រទេសចិន ដើមម្រុំមួយចំនួនទើបតែចេញផ្លែ។ដោយស្វែងរកភាពសុខសាន្តនៅក្នុងសួនបៃតងដ៏ធំទូលាយ លោក Zinabu Bora អ្នកប្រាជ្ញបរិស្ថានជនជាតិអេត្យូពីបានចំណាយពេលមួយភ្លែតដើម្បីបេះផ្លែស្វាយមួយចំនួន ហើយបានទទួលទានទឹករបស់វាយ៉ាងរីករាយ។ថ្ងៃសៅរ៍គឺជាទិវាពិភពលោកដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងវាលខ្សាច់និងគ្រោះរាំងស្ងួតដែលជាឱកាសមួយដែល Bora រួមជាមួយអ្នកប្រាជ្ញនិងមន្រ្តីជាង ៣០ នាក់មកពីទ្វីបអាហ្រ្វិកនិងអាស៊ីកណ្តាលបានចូលរួមសិក្ខាសាលាបណ្តុះបណ្តាលស្តីពីការគ្រប់គ្រងវាលខ្សាច់ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ៩-២០ ខែមិថុនាដោយវិទ្យាស្ថាន Xinjiang Ecology និង ភូមិសាស្ត្រ (XIEG) នៃបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រចិន។ពី Korla ទៅ Hotan ឆ្លងកាត់វាលខ្សាច់ពីខាងជើងទៅខាងត្បូង ក្រុមនាវិកបានចូលទៅក្នុងវិធីសាស្រ្តគ្រប់គ្រងការបំផ្លិចបំផ្លាញវាលខ្សាច់ផ្សេងៗ ស្វែងរកការបំផុសគំនិត និងស្វែងយល់ពីលទ្ធភាពនៃការអនុវត្តពួកវានៅផ្ទះ។ដោយបានឃើញគ្រោះទុរភិក្សធ្ងន់ធ្ងរដែលបង្កឡើងដោយវិបត្តិបរិស្ថានក្នុងវ័យកុមារភាព បូរ៉ាបានបង្កើតការប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បីធ្វើការក្នុងការគ្រប់គ្រងវាលខ្សាច់តាំងពីក្មេង។ មុនពេលចូលរួមសិក្ខាសាលានេះ លោកបានបញ្ចប់ថ្នាក់បណ្ឌិត។ក្នុងការគ្រប់គ្រងតំបន់ជួរភ្នំ និងបរិស្ថានវិទ្យា នៅបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រចិន។នៅតាមបណ្តោយផ្លូវហាយវេវាលខ្សាច់ Tarim មានស្ថានីយ៍អណ្តូងចំនួន ១០៩ ដើម្បីបូមទឹកសម្រាប់ជម្រក។ក្នុងអំឡុងពេលនៃដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ស្ថានីយ៍ទី ១២ លោក Bora និងមិត្តរបស់គាត់ Endrias Geta រដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋនៃក្រសួងធារាសាស្ត្រ និងតំបន់ទំនាបអេត្យូពី បានឈរមួយរយៈនៅក្បែរបន្ទះសូឡាដែលផ្តល់ថាមពលអគ្គិសនីសម្រាប់ស្ថានីយ។ក្រុមហ៊ុន Geta បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍លើប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត ដំណក់ទឹក photovoltaic ព្រោះវាគ្មានការបញ្ចេញកាបូន និងអនុញ្ញាតឱ្យមានការកែតម្រូវសំណើមដី។ គួបផ្សំនឹងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទឹក វាអាចប្រើប្រាស់ទឹកភ្លៀងពីរដូវវស្សាសម្រាប់ស្រោចស្រពនៅរដូវប្រាំង លោករដ្ឋមន្ត្រីបានថ្លែងថា៖ «នោះជាអ្វីដែលយើងត្រូវការជាបន្ទាន់។លោក Tewodros Aboye ជាអ្នករស់នៅជាយក្រុងក្នុងរដ្ឋធានី Addis Ababa បានប្រាប់ស៊ីនហួថា វាលខ្សាច់កំពុងក្លាយជាបញ្ហាកាន់តែខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសអេត្យូពី។
Aboye បានអោយដឆងថា ប្រទេសអេត្យូពីមានប្រជាជនគោក្របីច្រើន ហើយការរិចរិលនៃវាលស្មៅ “កំពុងប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ប្រជាជនបសុសត្វ” ដោយសារពួកវាកាន់តែមានអាហារមិនសូវល្អ ។”នៅក្នុងទ្វីបអាហ្រ្វិក ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសអេត្យូពី ការការពារបរិស្ថានគឺជាអាទិភាពមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍របស់យើងទាំងអស់” Geta បានកត់សម្គាល់ដោយរៀបរាប់លម្អិតលើគំនិតផ្តួចផ្តើមកេរ្តិ៍ដំណែលបៃតងនៃប្រទេសអេត្យូពី ដែលនាំមកនូវការដាំកូនឈើរាប់លានដើមនៅក្នុងប្រទេសសម្រាប់គោលបំណងជាច្រើន។លោកបាននិយាយថា “ប្រទេសចិនមានបទពិសោធន៍ច្រើនក្នុងការស្ដារឡើងវិញនូវតំបន់ដែលខូចគុណភាព និងធ្វើឱ្យមានផលិតភាព ដូច្នេះយើងត្រូវពង្រឹងទំនាក់ទំនងរយៈពេលវែងរបស់យើងជាមួយប្រទេសចិនទាក់ទងនឹងការផ្ទេរចំណេះដឹង បច្ចេកវិទ្យា និងការកសាងសមត្ថភាពផងដែរ” ។អ្នកចូលរួមសិក្ខាសាលាភាគច្រើនមកពីតំបន់អាហ្រ្វិក និងអាស៊ីកណ្តាលដែលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដោយវាលខ្សាច់ និងគ្រោះរាំងស្ងួត។ក្នុងចំណោមពួកគេមាន Baasanbat Oyundari ជាអ្នកស្រាវជ្រាវម៉ុងហ្គោលីអាយុ ២២ឆ្នាំផ្នែកបរិស្ថានវិទ្យា។ ដោយបារម្ភអំពីផលវិបាកសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនៃការចោលវាលខ្សាច់ នាងបានមើលឃើញថាដំណើរកម្សាន្តនេះជាការចាប់ផ្តើមដ៏ល្អសម្រាប់អាជីពស្រាវជ្រាវរបស់នាង។នាងបាននិយាយថា៖ «អ្វីគ្រប់យ៉ាងផ្តើមចេញពីបញ្ហាបរិស្ថានដែលខ្ញុំបានជួបកាលពីកុមារ ហើយនោះជាមូលហេតុដែលខ្ញុំចូលក្នុងវិស័យនេះ»។យោងតាមក្រសួងបរិស្ថាន និងទេសចរណ៍ម៉ុងហ្គោលី ប្រហែល ៧៧ ភាគរយនៃទឹកដីរបស់ប្រទេសនេះត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ដោយវាលខ្សាច់ និងការរិចរិលដី។
លោក Abdul Hamid Bala នាយកបរិស្ថានវិទ្យា និងព្រៃឈើនៅក្រសួងបរិស្ថាននៃរដ្ឋ Kano ភាគខាងជើងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា បានមកប្រទេសចិនជាលើកដំបូងកាលពី ១២ ឆ្នាំមុន។ក្នុងអំឡុងពេលសិក្ខាសាលារយៈពេលមួយខែដែលធ្វើឡើងដោយវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវគ្រប់គ្រងវាលខ្សាច់ Gansu គាត់បានរៀនអំពីវិធីសាស្រ្តមេកានិច ដូចជាបន្ទះត្រួតពិនិត្យចំបើងសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងវាលខ្សាច់។
បុរសវ័យហាសិបឆ្នាំរូបនេះបាននិយាយថា “បន្ទាប់ពីខ្ញុំបានរៀនវា ខ្ញុំបានបង្រៀនសិស្សប្រហែល ៧០ នាក់អំពីបច្ចេកវិទ្យា ហើយពួកគេបាននាំវាទៅកន្លែងផ្សេងៗគ្នានៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្ញុំ។នៅចំណុចធ្វើបាតុកម្មនៃក្តារបន្ទះជួសជុលខ្សាច់ លោកបាឡាបានចងក្រឡាចត្រង្គដោយខ្លួនគាត់ដោយប្រើប្រភេទសម្ភារៈដែលអាចរលួយបាន គឺដំឡូងមី។ «នេះជាមូលហេតុដែលខ្ញុំមកទីនេះដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹង»។លោក Umar Danladi Dahiruនាយកនៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល African Desertification Control Initiative (ADCI) បាននិយាយថា អាកាសធាតុនៅ Kano គឺស្ងួត ហើយដីមានភាពផុយស្រួយ។ លោកបានបន្តថា៖ «ផងដែរកំណើនប្រជាជន និងតម្រូវការចិញ្ចឹមជីវិតកើនឡើងគឺជាកត្តាមនុស្សមួយចំនួនដែលធ្វើឲ្យដំណើរការគ្មានវាលខ្សាច់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ»។នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១១ លោក Xu Xinwen ដែលជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនផ្នែកបរិស្ថានវិទ្យាវាលខ្សាច់ និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវជាមួយ XIEG បានដាំដើមល្ហុងខ្វងរួមគ្នាជាមួយ Dahiru និងអ្នកបរិស្ថានផ្សេងទៀតនៅមហាវិទ្យាល័យកសិកម្ម Audu Bako ទីក្រុង Danbatta រដ្ឋ Kano ។នៅលើសាឡុងរបស់ Xu នៅផ្ទះ មានស្រោមពូកធ្វើពីស្បែកដែលមានឈ្មោះរបស់គាត់បានប៉ាក់នៅលើវា ហើយវាជាអំណោយពី Dahiru ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ Xu ទៅកាន់ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ាក្នុងឆ្នាំ ២០១៨។ដោយបានធ្វើការនៅតំបន់វាលខ្សាច់ដ៏អាក្រក់ក្នុងប្រទេសចិនជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ លោក Xu មិនដែលស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការទាក់ទងជាមួយនឹងសមាជិកអាហ្វ្រិករបស់គាត់ឡើយ។លោកបានថ្លែងថា៖ «មិត្តបរទេសរបស់យើងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាស្រដៀងគ្នានឹងយើងដែរ»។”ខ្ញុំយល់ពីការលំបាកនោះ ហើយចង់ចែករំលែកជាមួយពួកគេនូវបទពិសោធន៍ដែលយើងទទួលបាននៅក្នុងប្រទេសចិន”។
អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិន និងអាហ្វ្រិកបានធ្វើការនៅក្នុងការប្រគុំតន្ត្រីដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងគ្រោះរាំងស្ងួត និងវាលខ្សាច់។ដោយមានការគាំទ្រពីបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រចិន ADCI បានចាប់ផ្តើមលើកកម្ពស់ការដាំដើមឈើសេដ្ឋកិច្ចជនជាតិដើមភាគតិច។ នៅកន្លែងពិសោធន៍ដែលអង្គុយក្បែរភូមិ Gwarmai ក្នុងរដ្ឋ Kano អ្នកស្រាវជ្រាវបានជ្រើសរើសប្រភេទដើមឈើជាច្រើនសម្រាប់ដាំសាកល្បង។លោក Dahiru បាននិយាយថា គម្រោងនេះគឺជាការចាប់ផ្តើមដ៏ល្អមួយក្នុងការសាងសង់ “ជញ្ជាំងបៃតង” នៅក្នុងទីក្រុង Kano និងរដ្ឋនីហ្សេរីយ៉ាផ្សេងទៀតដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងវាលខ្សាច់សាហារ៉ា។លោក Gerrishon K. Ikiara អ្នកឯកទេសផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ គោលនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងណៃរ៉ូប៊ី បាននិយាយថា “ប្រទេសចិន និងអាហ្រ្វិកបានបង្កើតកម្មវិធីរួមគ្នាលើការសិក្សាបរិស្ថាន ហើយប្រទេសចិនកំពុងរៀបចំផែនការឆ្ពោះទៅមុខ” ។
ដោយមានគោលបំណងធំដុំលើការដាំដើមឈើនៅទូទាំងទ្វីបអាហ្រ្វិកនៅគែមខាងត្បូងនៃវាលខ្សាច់សាហារ៉ា សហភាពអាហ្រ្វិកបានចាប់ផ្តើមគំនិតផ្តួចផ្តើម Great Green Wall ក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ ដើម្បីស្ដារឡើងវិញនូវទឹកដីដែលរិចរិលរបស់ទ្វីបអាហ្រ្វិក។យោងតាមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងវាលខ្សាច់ (UNCCD) គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះនឹងក្លាយជារចនាសម្ព័ន្ធរស់នៅដ៏ធំបំផុតនៅលើភពផែនដីដែលគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី 8,000 គីឡូម៉ែត្រលាតសន្ធឹងលើទទឹងទាំងមូលនៃទ្វីបពីសេណេហ្គាល់នៅអាហ្វ្រិកខាងលិចរហូតដល់ប្រទេសជីប៊ូទីនៅភាគខាងកើត។
លោក Marcelin Sanou ប្រធានផ្នែករៀបចំផែនការ តាមដាន-វាយតម្លៃ និងគ្រប់គ្រងព័ត៌មាននៅទីភ្នាក់ងារ Pan-African សម្រាប់មហាកំពែងបៃតងបាននិយាយថា “មហាកំផែងបៃតង” នៅភាគខាងជើងប្រទេសចិនបានទទួលលទ្ធផលជាក់ស្តែង និងបម្រើជាឯកសារយោងដ៏មានតម្លៃសម្រាប់បណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិក។លោកបាននិយាយថា តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ប្រទេសចិន និងអាហ្វ្រិកអាចចែករំលែកបទពិសោធន៍ គាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក និងធ្វើការឆ្ពោះទៅរកការសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព។លោក Jia Xiaoxia មន្ត្រីកម្មវិធីនៅ UNCCD បាននិយាយនៅឯវេទិកា Taklimakan Desert Forum លើកទី ៣ ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ១០-១២ ខែមិថុនា នៅទីក្រុង Korla ភាគពាយព្យប្រទេសចិនថា “យើងត្រូវការកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាសម្រាប់ការសម្របសម្រួលការយល់ដឹងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ ការចែករំលែកចំណេះដឹង និងបច្ចេកវិទ្យា និងការបង្កើនសមត្ថភាពនៃសកម្មភាព” ។ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយស៊ីនហួ លោក Jia បានគូសបញ្ជាក់ថា មហាកំផែងបៃតងមិនមែនគ្រាន់តែជាជញ្ជាំងទេ។អ្នកស្រីបានបន្តថា វាជាចម្បងអំពីការរស់ឡើងវិញនូវការអភិវឌ្ឍកសិកម្មក្នុងតំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយគ្រោះរាំងស្ងួត និងវាលខ្សាច់។”ការស្ដារឡើងវិញនូវមុខងារទូទៅនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីគឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្ម និងសន្តិសុខស្បៀងក្នុងតំបន់”។
លោក Zhang Linxiu នាយកនៃកម្មវិធីបរិស្ថានអង្គការសហប្រជាជាតិ-ភាពជាដៃគូគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីអន្តរជាតិ (UNEP-IEMP) បាននិយាយថា “នៅពេលដែលយើងដោះស្រាយបញ្ហាវាលខ្សាច់ យើងក៏គួរតែគិតអំពីគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ដែលពិតជាបណ្តាញនៃគោលដៅដែលយើងគួរតែដោះស្រាយទាំងអស់គ្នា” ។បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ការរិចរិលនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងការបំពុលមិនមែនជាវិបត្តិឯករាជ្យទេ លោកស្រីបានបន្ថែមថា ការគ្រប់គ្រងលើវាលខ្សាច់គឺជាបញ្ហាមិនត្រឹមតែសម្រាប់តំបន់ទាំងពីរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានសារៈសំខាន់ជាសកលផងដែរ។ដោយបានបន្ទរការកត់សម្គាល់របស់នាង អ្នកស្រុក Addis Ababa Aboye បាននិយាយថា “ខ្ញុំសូមជូនពរឱ្យមនុស្សជំនាន់ក្រោយទទួលបានមរតកនូវប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីបៃតង ជាមួយនឹងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុដែលប្រសើរឡើង”។ប្រភពព័ត៌មានៈXinhua
ប្រែសំរួលដោយៈយ៉េន សុវណ្ណារ៉ា
