វិចារណកថា៖ ការដុតកាកសំណល់ប្លាស្ទិក គឺជាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងបរិស្ថាន និងសុខុមាលភាពមនុស្សជាតិ
ការដុតប្លាស្ទិកនៅទីវាល ឬតាមបរិវេណផ្ទះ មិនមែនជា “ការសម្អាត” នោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការសម្រេចចិត្តដ៏គ្រោះថ្នាក់ដែលបញ្ចេញ “អាវុធគីមី” ទៅក្នុងខ្យល់ដង្ហើម។ វាជាឧក្រិដ្ឋកម្មបរិស្ថានធ្ងន់ធ្ងរ ដែលគំរាមកំហែងដល់សុខភាពសាធារណៈ បំផ្លាញប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងរំលោភច្បាប់បរិស្ថាននៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។ ទោះបីជាការអនុវត្តនេះនៅតែមាននៅតំបន់ខ្លះក៏ដោយ ការដុតប្លាស្ទិកនៅទីបើកចំហត្រូវបានអ្នកជំនាញទទួលស្គាល់ថាជាទម្រង់បំពុលបរិស្ថានដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតមួយ។
១.ប្រភពនៃសារធាតុពុលក្នុងបរិយាកាស
ប្លាស្ទិកត្រូវបានផលិតពីសមាសធាតុគីមីស្មុគស្មាញ ដែលភាគច្រើនបានមកពីឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល។ នៅពេលដុត ប្លាស្ទិកមិនបានបាត់បង់ទៅទេ ប៉ុន្តែបញ្ចេញសារធាតុពុលជាច្រើនទៅក្នុងខ្យល់ ដូចជា ឌាយអុកស៊ីន (Dioxins) ហ្វូរ៉ង់(Furans) លោហៈធ្ងន់(Heavy Metals) និងភាគល្អិតតូចៗ។ សារធាតុទាំងនេះអាចបង្កជំងឺផ្លូវដង្ហើម ជំងឺបេះដូង មហារីក និងបញ្ហាការអភិវឌ្ឍន៍ ជាពិសេសចំពោះកុមារ និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ។ ការដុតនៅទីបើកចំហ មិនមានការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព ឬប្រព័ន្ធចម្រោះផ្សែងដូចរោងចក្រដុតសំរាមទេ។ ដូច្នេះ វាបង្កឲ្យមានការបញ្ចេញផ្សែងពុលយ៉ាងខ្លាំង និងមិនអាចទាយទុកមុនបាន ដែលធ្វើឲ្យសហគមន៍នៅជុំវិញប្រឈមនឹងហានិភ័យសុខភាពទាំងភ្លាមៗ និងរយៈពេលវែង។
២.មហន្តរាយដល់បរិស្ថានដែលលើសពីផ្សែង ផលប៉ះពាល់ពីការដុតប្លាស្ទិក មិនបានកំណត់ត្រឹមតែការបំពុលខ្យល់ប៉ុណ្ណោះទេ។ កម្ទេចផេះពុលអាចធ្លាក់ចូលដី និងប្រភពទឹក បំពុលដីកសិកម្ម ទន្លេ និងទឹកក្រោមដី។ ការបំពុលនេះអាចចូលទៅក្នុងខ្សែសង្វាក់អាហារ តាមរយៈដំណាំ សត្វចិញ្ចឹម និងត្រី ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុវត្ថិភាពអាហារ និងជីវៈចម្រុះ។ការដុតប្លាស្ទិកក៏ជាចំណែកនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុផងដែរ តាមរយៈការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ដូចជា កាបូនឌាយអុកស៊ីត និងកាបូនខ្មៅ ដែលបង្កើនការក្តៅឡើងនៃភពផែនដី។
៣.បទល្មើសច្បាប់ និងទំនួលខុសត្រូវសង្គម នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ច្បាប់ការពារបរិស្ថានបានហាមឃាត់យ៉ាងច្បាស់លាស់ចំពោះការដុតសំរាមប្លាស្ទិក និងសំណល់រឹងផ្សេងៗ។ ច្បាប់ទាំងនេះមានឡើង ដោយសារអាជ្ញាធរទទួលស្គាល់ពីហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរដែលវាបង្កឡើង។ ទោសទណ្ឌអាចរួមមាន ការផាកពិន័យ ការបិទអាជីវកម្ម ឬការដាក់ទោសពន្ធនាគារ អាស្រ័យលើទំហំនៃបទល្មើស និងការខូចខាតដែលបង្កឡើង។ ការចាត់ទុកការដុតប្លាស្ទិកថាជាឧក្រិដ្ឋកម្ម មិនមែនដើម្បីរឹតត្បិតសេរីភាពឡើយ ប៉ុន្តែដើម្បីការពារ ហើយ ទទួលស្គាល់ថា សកម្មភាពដុតប្លាស្ទិកនេះ បាននិងកំពុងគំរាមកំហែងដល់ជីវិត រំលោភសិទ្ធិទទួលបានបរិស្ថានស្អាត និងដាក់បន្ទុកថ្លៃថ្នូរសុខាភិបាល និងការសម្អាតលើសង្គមទាំងមូល។
៤.ជម្រើសដែលមានសុវត្ថិភាព
យើងមិនអាចប្រើវិធី “ផ្លូវកាត់” ដោយការដុតឡើយ។ ដំណោះស្រាយពិតប្រាកដគឺ៖
• វិធីសាស្រ្ត៤យ៉ាង 4R៖ បដិសេធមិនប្រើប្រាស់-Refuse កាត់បន្ថយ-Reduce ប្រើប្រាស់ឡើងវិញ-Reuse និងកែច្នៃឡើងវិញ-Recycle
• ការគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវ: ទុកដាក់សំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវដើម្បីឱ្យឡានក្រុងប្រមូលយកទៅកន្លែងកែច្នៃ ឬទីលានចាក់សំរាមដែលមានស្តង់ដារបច្ចេកទេស។
៥.សេចក្តីសន្និដ្ឋាន ការដុតប្លាស្ទិក អាចជាការដោះដូរភាពងាយស្រួលមួយពេល ប៉ុន្តែវាជាសកម្មភាព ដែលមានផលវិបាកយូរអង្វែង។ ការឈប់ដុតប្លាស្ទិក គឺជាការបង្ហាញនូវសេចក្ដីស្រឡាញ់ចំពោះគ្រួសារ សហគមន៍ និងមាតុភូមិរបស់យើង៕
