ស្ទឹងត្រែង៖ សកម្មភាពសម្តែង ការវាយខែល ជាផ្នែកមួយក្នុងវិស័យសិល្បៈ នៃអត្តសញ្ញាណខ្មែរដើម ដែលបច្ចុប្បន្នមានតែបងប្អូនជនជាតិគួយចេះសម្តែងសិល្បៈប្រភេទនេះ ជាមួយនិងឧបករណ៍តន្ត្រី ហើយអាជ្ញាធរនិយមនាំមកសម្តែង ក្នុងពិធីបុណ្យប្រសាទព្រះគោ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅមុនពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរយើង ។
ក្នុងសកម្មភាពសម្តែងសិល្បៈវាយខែល ក្នុងពិធីបុណ្យប្រសាទព្រះគោដើម្បីសុំសេចក្តីសុខចម្រើន នៅភូមិ ឃុំថាឡា ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ខេត្តស្ទឹងត្រែង រយៈពេលបីថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី២0ដល់២៣មិនាឆ្នាំ២០២៣ លោកសន សារឿនអភិបាលស្រុក បានបញ្ជាក់ថា៖សិល្បៈវាយខែល ដែលបងប្អូនជនជាតិគួយសម្តែងនេះ បានបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្មែរដើម ហើយក្នុងមួយឆ្នាំម្ដងអាជ្ញាធរស្រុកបានគាំទ្រឱ្យបងប្អូនជនជាតិគួយ មកសម្តែងក្នុងពិធីបុណ្យប្រសាទព្រះគោដើម្បីសុំសេចក្តីសុខចម្រើនហើយបានជូនទស្សនិកជនទស្សនាផង និងបានអភិរក្សប្រពៃណីរបស់ពួកគាត់ផង ។
លោកបន្តថា៖សិល្បៈមួយបែបនេះ អាជ្ញាធរនឹងប្រឹក្សាជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរៀបចំឱ្យមានការហាត់រៀនពីចាស់ៗ ដើម្បីជួយលើកតម្កើងឱ្យមានប្រជាប្រីយភាពឡើងវិញ ហើយអ្នកចាស៎ទុំជនជាតិត្រូវធ្វើការបណ្តុះបណ្តាល ទៅយុវវ័យជំនាន់ក្រោយ សម្រាប់បន្តវេនអភិរក្សព្រោះនេះជារបាំបែបប្រពៃណីដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៍តន្ត្រីជាច្រើនប្រភេទ មានតាំងពីដូនតាយូរមកហើយ ។
លោកកៅ ជួនជនជាតិគួយ និងជាប្រធានក្រុមដឹកនាំកីឡា ឬសិល្បៈ វាយខែល មកពីភូមិឃុំអន្លង់ជ្រៃស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់បានបញ្ជាក់ថា៖ការសម្តែងសិល្បៈ វាយខែល ពួកគាត់ចេះលេងតពីគ្រូដូនតាមក តែត្រូវបាត់បង់នៅក្នុងរបរខ្មែរក្រហម ហើយក្រោយពីថ្ងៃរំដោះ៧មករាឆ្នាំ១៩៧៩ ទើបបងប្អូនជនជាតិគួយ បានស្រាវជ្រាវ និងនាំគ្នាហាត់រៀនយកមកសម្តែងឡើងវិញ ។
លោកបន្តថា៖ទម្រង់សិល្បៈមួយបែបនេះកំពុងបោះជំហានទៅរកការបាត់បង់ ព្រោះការរៀបចំអភិរក្សមិនទាន់មានស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធណាមួយជួយគិតគូមកដល់ពួកគាត់ទេ ម្យ៉ាងទៀតការសម្តែងគឺបានក្នុងមួយឆ្នាំម្ដង នៅក្នុងពិធីបុណ្យប្រាសាទព្រះគោ តែប៉ុណ្ណោះហើយកាលពីជំនាន់ដើម គេហៅថារបាំវាយគួយថ្វាយព្រះគោ ។
លោកជ័យឃុន ជនជាតិគួយរស់នៅភូមិឆែប ឃុំឆែប១ ស្រុកឆែបខេត្តព្រះវិហារ ជាគ្រូបង្ហាត់សិល្បៈវាលខែលនេះបានទទួលស្គាល់ថា៖បច្ចុប្បន្នពួកគាត់កំពុងជំរុញឱ្យយុវជនហាត់រៀនដើម្បីចេះលេង ព្រោះចាស់ៗពួកគាត់មានអាយុកាលច្រើនហើយ និងចង់ផ្ទេចំណេះទាំងនេះឱ្យកូនចៅយើង ។
លោកបន្តថា៖បច្ចុប្បន្នសិល្បៈវាលខែលមានការបាត់បង់ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្លះៗ ព្រោះនៅមាន
តែស្គរនិងអ្នកផ្លុំស្លឹកតែប៉ុណ្ណោះ .ចំណែកអ្នកផ្លុំស្នែង-ផ្លុំប៉ី. ផ្លុំខ្លុយ អ្នកចេះបានស្លាប់បាត់បង់អស់ហើយលោកកំពុងស្រាវជ្រាវបង្ហាត់បង្រៀនឡើងវិញ ។
សូមបញ្ជាក់ថា៖សិល្បៈវាយខែល ឬ របាំវាយគួយ នេះ បងប្អូនយើងភាគច្រើន ហៅថាកីឡាវាយខែល ព្រោះមានតែជនជាតិគួយ នៅស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ខេត្តស្ទឹងត្រែងនិងស្រុកឆែបខេត្តព្រះវិហារ តែប៉ុណ្ណោះ ដែលបាននិយមសម្តែង នៅពេលមុនចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ជាពិសេសនៅពេលមានបុណ្យប្រសាទព្រះគោដើម្បីសុំសេចក្តីសុខចម្រើន នៅក្នុងខែមិនាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ព្រមទាំងឱ្យភ្ញៀវជាតិនិងអន្តរជាតិបានឃើញបានស្គាល់ ៕ (អត្ថបទវិទ្យុជាតិកម្ពុជា លោកគឹម ហឿន ស្ទឹងត្រែង)
