បរទេស៖ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលយោធាបានឲ្យដឹងថា ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ានឹងធ្វើជំរឿនជាតិនៅខែក្រោយ ដើម្បីចងក្រងបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតសម្រាប់ការបោះឆ្នោតទូទៅ និងដើម្បីវិភាគចំនួនប្រជាជន និងនិន្នាការសេដ្ឋកិច្ចសង្គម។
ការប្រកាសរបស់លោកឧត្តមសេនីយឯក Min Aung Hlaing នៅថ្ងៃអាទិត្យ ធ្វើឡើងនៅពេលដែលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាកំពុងផ្ទុះឡើងដោយសង្រ្គាមស៊ីវិល ដែលកងទ័ពត្រូវបានបង្ខំឱ្យចូលទៅក្នុងការការពារប្រឆាំងនឹងពួកសកម្មប្រយុទ្ធគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ក៏ដូចជាកងជីវពលជនជាតិភាគតិចដែលកំពុងស្វែងរកស្វ័យភាពនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនផងដែរ។
ក្រុមដែលដឹកនាំការតស៊ូគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ រដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិ បានសម្តែងការសង្ស័យថា រដ្ឋាភិបាលយោធាមានបំណងរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅពេលណាមួយឆាប់ៗនេះ ហើយបានណែនាំប្រជាជនឱ្យប្រើការប្រុងប្រយ័ត្ន ក្នុងការអនុវត្តតាមសំណួរជំរឿនណាមួយ។
លោក Min Aung Hlaing បានឲ្យដឹងថា បេសកកម្មចុងក្រោយរបស់ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋដែលកំពុងកាន់អំណាចគឺរៀបចការបោះឆ្នោតប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស ហើយថាជំរឿននឹងត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្កើតបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែមិនបានបញ្ជាក់ពីកាលបរិច្ឆេទសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនោះទេ។ បានសន្យាថានឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ ២០២៥។
លោកលោកក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ទិន្នន័យនេះនឹងត្រូវប្រើសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នាពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។
នៅក្នុងអត្ថបទនៃសុន្ទរកថាតាមទូរទស្សន៍របស់គាត់ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃច័ន្ទនៅក្នុងកាសែតរដ្ឋ The Mirror លោក Min Aung Hlaing បានបញ្ជាក់ថាជំរឿនដែលត្រូវបានធ្វើរៀងរាល់ ១០ឆ្នាំម្តង នឹងត្រូវបានអនុវត្តនៅទូទាំងប្រទេសចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែតុលាដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា។ ហើយថាមនុស្សត្រូវឆ្លើយសំណួរទាំងអស់ដោយគ្មានការថប់បារម្ភឬការសង្ស័យ។
យោធាដែលកំពុងកាន់អំណាចបានប្រកាសថា ការបោះឆ្នោតគឺជាគោលដៅរបស់ខ្លួន ចាប់តាំងពីការដណ្តើមអំណាចពីរដ្ឋាភិបាលជាប់ឆ្នោតរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១។ យោធាបានប្រកាសពីដំបូងថា ការបោះឆ្នោតនឹងធ្វើឡើងនៅខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ ប៉ុន្តែបានរុញច្រានកាលបរិច្ឆេទម្តងហើយម្តងទៀត។
យោធាបានស្វែងរកភាពត្រឹមត្រូវក្នុងការកាន់កាប់នៅឆ្នាំ២០២១ របស់ខ្លួន ដោយអះអាងថា ជ័យជម្នះភ្លូកទឹកភ្លូកដីរបស់គណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រី ស៊ូជី នៅក្នុងការបោះឆ្នោតសកលខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ត្រូវបានបំផ្លាញដោយការក្លែងបន្លំការបោះឆ្នោតយ៉ាងទូលំទូលាយ ដែលជាការចោទប្រកាន់មួយដែលត្រូវបានច្រានចោលដោយអ្នកសង្កេតការណ៍ការបោះឆ្នោតឯករាជ្យ។
ការដណ្តើមអំណាចរបស់កងទ័ពត្រូវបានជួបជាមួយនឹងការតវ៉ាយ៉ាងទូលំទូលាយ ដែលការគាបសង្កត់ដោយហិង្សាបានបង្កឱ្យមានការតស៊ូប្រដាប់អាវុធ ហើយផ្នែកធំនៃប្រទេសឥឡូវនេះកំពុងមានជម្លោះ។
រដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិប្រឆាំងរបបយោធា ឬ NUG បានបរិហារផែនការជំរឿន ហើយបានហៅរដ្ឋាភិបាលយោធាថាជាក្រុមភេរវករ។
អ្នកនាំពាក្យ NUG លោក Nay Phone Latt បានប្រាប់សារព័ត៌មាន The Associated Press ថាប្រសិនបើប្រជាជនផ្តល់ព័ត៌មានរបស់ពួកគេដល់អង្គការភេរវករ វានឹងប្រើប្រាស់ព័ត៌មាននេះ ដើម្បីប្រើវិធីផ្សេងទៀតដើម្បីធ្វើភេរវកម្មដល់សាធារណជន។ ការបោះឆ្នោតគ្រាន់តែជាលេសប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមភេរវករមិនមានភាពស្របច្បាប់ក្នុងការរៀបចំការបោះឆ្នោត។ ដូច្នេះវាសំខាន់សម្រាប់សាធារណជនក្នុងការប្រុងប្រយ័ត្នពេលផ្តល់ព័ត៌មាន។
ក្រុមអ្នករិះគន់ជឿថា ការបោះឆ្នោតទូទៅណាមួយដែលរៀបចំឡើងដោយយោធា នឹងក្លាយជាការប៉ុនប៉ងដើម្បីធ្វើឱ្យការដណ្តើមអំណាចរបស់ខ្លួនមានលក្ខណៈធម្មតាតាមរយៈប្រអប់សន្លឹកឆ្នោត។
អ្នករិះគន់បានបញ្ជាក់រួចមកហើយថា ការបោះឆ្នោតនឹងមិនសេរី ឬយុត្តិធម៌ទេ ព្រោះគ្មានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសេរី ហើយមេដឹកនាំគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យភាគច្រើនត្រូវបានចាប់ខ្លួន។ លោកស្រី ស៊ូជី អាយុ ៧៩ឆ្នាំ កំពុងជាប់ពន្ធនាគារសរុបចំនួន ២៧ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីត្រូវបានកាត់ទោសនៅក្នុងការកាត់ទោសជាប់ពន្ធនាគារជាបន្តបន្ទាប់។
ស្ថានភាពសន្តិសុខរបស់ប្រទេសនេះ បង្កបញ្ហាប្រឈមយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការផ្ទៀងផ្ទាត់បញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត ពីព្រោះយោធាត្រូវបានគេជឿថា គ្រប់គ្រងប្រទេសតិចជាងពាក់កណ្តាល។
វិទ្យាស្ថានសម្រាប់យុទ្ធសាស្ត្រ និងគោលនយោបាយ ដែលជាអ្នកគិតឯករាជ្យ បានឲ្យដឹងនៅក្នុងរបាយការណ៍ខែកក្កដាថា ការប៉ះទង្គិចគ្នាយ៉ាងហោចណាស់ ១៤,៣៧៤ បានកើតឡើងនៅទូទាំង ២៣៣ នៃសង្កាត់ចំនួន ៣៣០ របស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ចាប់តាំងពីការកាន់កាប់ដោយយោធា។ វិទ្យាស្ថានបានបន្តថាក្រុមទ័ពព្រៃគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងកងជីវពលជនជាតិភាគតិចបានរឹបអូសបានទីក្រុងជាច្រើនរហូតដល់ ៦០។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយកាលពីចុងខែកក្កដា លោក Min Aung Hlaing បានបញ្ជាក់ថា ដំណើរការប្រមូលទិន្នន័យសម្រាប់ជំរឿននឹងត្រូវបានផ្តល់អាទិភាពនៅក្នុងតំបន់ដែលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់យោធា។ លោកលោកក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ការបោះឆ្នោតនឹងត្រូវធ្វើឡើងក្នុងតំបន់សន្តិភាពជាមុនសិន។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋបានរាយការណ៍។
នៅខែមករាឆ្នាំ២០២៣ នៅពេលដែលការបោះឆ្នោតនៅតែត្រូវបានគេរំពឹងទុកនៅពេលក្រោយនៅឆ្នាំនោះ យោធាបានខិតខំប្រឹងប្រែងដំបូងក្នុងការចងក្រងបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត។ សកម្មភាពស្ទង់មតិរយៈពេលបីសប្តាហ៍ត្រូវបានវាយប្រហារដោយកងកម្លាំងតស៊ូ ហើយមនុស្សប្រហែលរាប់សិបនាក់ រួមទាំងមន្ត្រីប៉ូលិសពីរនាក់ និងមន្ត្រីមូលដ្ឋានត្រូវបានសម្លាប់ និងបុគ្គលិករដ្ឋាភិបាលយោធាបួននាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន។
រដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិ ដែលចាត់ទុកខ្លួនឯងជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់របស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា នៅពេលនោះបានព្រមានថា អ្នកដែលជួយប្រមូលព័ត៌មានស្ទង់មតិនឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងការសងសឹក។
នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ដាច់ដោយឡែកមួយ ទូរទស្សន៍រដ្ឋ MRTV បានរាយការណ៍កាលពីយប់ថ្ងៃចន្ទថា អង្គការជនជាតិភាគតិចប្រដាប់អាវុធដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតចំនួនបីដែលបានធ្វើសង្គ្រាមជាមួយកងទ័ពត្រូវបានប្រកាសថាជាអង្គការភេរវករដោយរដ្ឋាភិបាលយោធា។
របាយការណ៍បានឲ្យដឹងថា កងទ័ពរំដោះជាតិ Ta’ang កងទ័ពសម្ព័ន្ធភាពប្រជាធិបតេយ្យជាតិមីយ៉ាន់ម៉ា និងកងទ័ព Arakan បាននិងកំពុងប្រព្រឹត្តអំពើភេរវកម្ម ដែលបណ្តាលឱ្យមានការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសាធារណៈ ជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិ។
ក្រុមទាំងបីដែលបានចូលរួមជាសម្ព័ន្ធភាពបងប្អូនទាំងបី បានបើកការវាយលុកដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយកាលពីខែតុលាឆ្នាំមុន ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមកបានទទួលទឹកដីជាយុទ្ធសាស្ត្រនៅភាគឦសាន និងខាងលិចរបស់ប្រទេស។ ការចាត់តាំងភេរវករនឹងមិនប៉ះពាល់ដល់ស្ថានភាពសមរភូមិទេ ប៉ុន្តែដាក់ទោសទណ្ឌដល់ការគាំទ្រ និងការរៀបចំសម្រាប់ក្រុម ក៏ដូចជាទំនាក់ទំនងជាមួយពួកគេ។
