ភ្នំពេញ៖ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំបំផុតមួយដែលមនុស្សជាតិកំពុងប្រឈមមុខនៅក្នុងសតវត្សទី២១ នេះ។ ការកើនឡើងកម្តៅផែនដី ការផ្លាស់ប្តូរគំរូទឹកភ្លៀង គ្រោះរាំងស្ងួតអូសបន្លាយ ទឹកជំនន់ ព្យុះ ការរំកិលខូចគុណភាពដី និងកង្វះខាតទឹក កំពុងជះឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងឡើងដល់សេដ្ឋកិច្ច ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងសុខុមាលភាពរបស់មនុស្សជាតិនៅជុំវិញពិភពលោក។ ក្នុងចំណោមវិស័យដែលងាយរងគ្រោះបំផុតដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ហើយទន្ទឹមនឹងនោះក៏ជាវិស័យមួយដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការរួមចំណែកដល់ដំណោះស្រាយអាកាសធាតុ គឺវិស័យកសិកម្ម។
កសិកម្ម គឺជាបេះដូងនៃការរស់រានមានជីវិតរបស់មនុស្សជាតិ។ វាផ្តល់ស្បៀងអាហារដល់ប្រជាជន គាំទ្រដល់ជីវភាពរស់នៅ ទ្រទ្រង់សហគមន៍ជនបទ និងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កសិកម្មពឹងផ្អែកយ៉ាងជ្រាលជ្រៅលើលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុដែលមានស្ថិរភាព។ នៅពេលដែលគំរូអាកាសធាតុប្រែជាមិនអាចទាយទុកមុនបាន ប្រព័ន្ធកសិកម្មក៏កាន់តែមានភាពផុយស្រួយទៅតាមនោះដែរ។
សព្វថ្ងៃនេះ កសិករនៅជុំវិញពិភពលោកកំពុងជួបប្រទះនូវផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុរួចទៅហើយ។ នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក គ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរកំពុងកាត់បន្ថយទិន្នផលដំណាំ និងគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខស្បៀង។ នៅទ្វីបអាស៊ី ទឹកជំនន់ និងព្យុះកាន់តែខ្លាំងក្លាបានបំផ្លិចបំផ្លាញវាលស្រែ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកសិកម្មជាញឹកញាប់។ នៅទ្វីបអឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង រលកកម្តៅ និងកង្វះខាតទឹកកំពុងប៉ះពាល់ដល់ផលិតភាព។ នៅអាមេរិកឡាទីន ការផ្លាស់ប្តូរគំរូអាកាសធាតុកំពុងជះឥទ្ធិពលដល់កសិផលនាំចេញសំខាន់ៗ ដូចជាកាហ្វេ ពោត និងសណ្តែកសៀង។
ដូច្នេះ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមិនត្រឹមតែជាបញ្ហាបរិស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ។ វាក៏ជាការគំរាមកំហែងដែលកំពុងកើនឡើងដល់ប្រព័ន្ធស្បៀងអាហារសកល សេដ្ឋកិច្ចជនបទ និងស្ថិរភាពសង្គមផងដែរ។
ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ វិស័យកសិកម្មខ្លួនឯងក៏រួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើដើម្បីពង្រីកដីធ្លីកសិកម្ម ការបញ្ចេញឧស្ម័នមេតានពីសត្វពាហនៈ ការប្រើប្រាស់ជីគីមីហួសប្រមាណ ការដាំដុះស្រូវ ការដុតកាកសំណល់កសិកម្មនៅវាលចំហ និងការគ្រប់គ្រងដីធ្លីមិនមាននិរន្តរភាព បានរួមចំណែកដល់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ នេះបង្កើតឱ្យមានទំនាក់ទំនងដ៏ស្មុគស្មាញមួយ ដែលកសិកម្មដើរតួជាជនរងគ្រោះផង និងជាអ្នករួមចំណែកដល់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុផង។
ហេតុផលនេះហើយ ទើបការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុតាមរយៈវិស័យកសិកម្ម បានក្លាយជាកិច្ចការកាន់តែសំខាន់នៅក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រអាកាសធាតុសកល។
ការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ក្នុងវិស័យកសិកម្ម មិនមែនមានន័យថាជាការកាត់បន្ថយផលិតកម្មស្បៀងអាហារនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាមានន័យថាជាការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធកសិកម្មឱ្យទៅជាប្រព័ន្ធដែលមាននិរន្តរភាព មានភាពធន់ និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះបរិស្ថានខ្ពស់ ក្នុងពេលដែលបន្តផ្តល់ស្បៀងអាហារដល់ប្រជាជនសកលលោកដែលកំពុងកើនឡើង។
វិធីសាស្ត្រកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដ៏សំខាន់បំផុតមួយគឺ ការគ្រប់គ្រងដីធ្លីប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ដីដែលមានសុខភាពល្អដើរតួជាអ្នកបឺតស្រូប និងរក្សាទុកកាបូនពីបរិយាកាសយ៉ាងសំខាន់។ កសិកម្មអភិរក្ស ការកាត់បន្ថយការភ្ជួររាស់ ការផ្លាស់ប្តូរមុខដំណាំ (បង្វិលដំណាំ) ការអនុវត្តកសិកម្មសរីរាង្គ និងការគ្រប់គ្រងដីឱ្យបានប្រសើរឡើង អាចបង្កើនជីវជាតិដី ក្នុងពេលជាមួយគ្នានឹងការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។
ការការពារព្រៃឈើ និងការទប់ស្កាត់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ គឺមានសារៈសំខាន់ដូចគ្នា។ នៅផ្នែកជាច្រើននៃពិភពលោក ព្រៃឈើត្រូវបានកាប់ឆ្ការដើម្បីពង្រីកផ្ទៃដីកសិកម្ម ដែលបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតយ៉ាងច្រើន និងធ្វើឱ្យជីវៈចម្រុះចុះខ្សោយ។ ការរៀបចំផែនការកសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងប្រព័ន្ធកសិ-រុក្ខកម្ម (Agroforestry) ដែលជាការដាំដុះដើមឈើនិងដំណាំបញ្ចូលគ្នា អាចគាំទ្រដល់ផលិតកម្មស្បៀង ក្នុងពេលជាមួយគ្នានឹងការថែរក្សាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងប្រភពស្រូបយកកាបូន។
ការគ្រប់គ្រងសត្វពាហនៈ គឺជាវិស័យសំខាន់មួយទៀតសម្រាប់ការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អាកាសធាតុ។ ការកែលម្អប្រព័ន្ធផ្តល់ចំណីអាហារ ការគ្រប់គ្រងលាមកសត្វឱ្យបានប្រសើរជាងមុន និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មទំនើប អាចជួយកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នមេតាន ព្រមទាំងបង្កើនផលិតភាព។ ដូចគ្នានេះដែរ ការគ្រប់គ្រងទឹកប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងវិធីសាស្ត្រដាំដុះស្រូវប្រកបដោយនិរន្តរភាព អាចកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នបានយ៉ាងច្រើននៅក្នុងតំបន់កសិកម្មជាច្រើន។
ការកាត់បន្ថយការដុតកាកសំណល់នៅវាលចំហ គឺមានសារៈសំខាន់ជាពិសេស។ នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន កាកសំណល់កសិកម្មត្រូវបានដុតបំផ្លាញបន្ទាប់ពីប្រមូលផល ដែលរួមចំណែកដល់ការបំពុលខ្យល់ ការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈ។ ការលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់កាកសំណល់កសិកម្មក្នុងទម្រង់ផ្សេងៗ រួមមានការធ្វើជីកំប៉ុស្ត ការផលិតថាមពលជីវម៉ាស និងការបង្កើនជីវជាតិដី អាចផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ទាំងផ្នែកបរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ច។
បច្ចេកវិទ្យា និងការច្នៃប្រឌិតក៏កំពុងផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់កសិកម្មវៃឆ្លាតឆ្លើយតបនឹងអាកាសធាតុ(Climate-Smart Agriculture) ផងដែរ។ កសិកម្មច្បាស់លាស់ (Precision farming) ដំណាំធន់នឹងគ្រោះរាំងស្ងួត ការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញក្នុងវិស័យកសិកម្ម ប្រព័ន្ធស្រោចស្រពដែលបានកែលម្អ ការតាមដានតាមរយៈផ្កាយរណប និងឧបករណ៍កសិកម្មឌីជីថល កំពុងជួយកសិករឱ្យបន្ស៊ាំខ្លួនទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមអាកាសធាតុ ក្នុងពេលដែលកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន។
ចំណុចសំខាន់គឺ ការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អាកាសធាតុតាមរយៈវិស័យកសិកម្ម ក៏ជួយពង្រឹងសន្តិសុខស្បៀងផងដែរ។ ការអនុវត្តកសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាពជួយកែលម្អសុខភាពដី អភិរក្សទឹក កាត់បន្ថយការខូចខាតបរិស្ថាន និងបង្កើនភាពធន់នៃកសិកម្មរយៈពេលវែង។ ក្នុងន័យនេះ ការការពារបរិស្ថាន និងការពង្រឹងផលិតភាពកសិកម្ម មិនមែនជាគោលដៅដែលផ្ទុយគ្នានោះទេ ប៉ុន្តែវាមានការប្រទាក់ក្រឡាគ្នាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាប្រឈមធំៗនៅតែមាន។កសិករខ្នាតតូចជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ នៅខ្វះលទ្ធភាពទទួលបានបច្ចេកវិទ្យា ហិរញ្ញប្បទាន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងព័ត៌មានអាកាសធាតុ។ សហគមន៍ជនបទជារឿយៗប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច ដែលធ្វើឱ្យការផ្លាស់ប្តូរប្រកបដោយនិរន្តរភាពមានការលំបាក បើគ្មានការគាំទ្រពីខាងក្រៅ។ ដូច្នេះ ការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អាកាសធាតុក្នុងវិស័យកសិកម្ម តម្រូវឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិយ៉ាងខ្លាំងក្លា ការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល ការវិនិយោគ និងការចែករំលែកចំណេះដឹង។
យុត្តិធម៌អាកាសធាតុក៏ត្រូវតែជាចំណុចកណ្តាលនៃគោលនយោបាយកសិកម្មសកលផងដែរ។ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជារឿយៗរួមចំណែកតិចតួចណាស់ដល់ការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់សកល ប៉ុន្តែបែរជាទទួលរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរហួសប្រមាណពីការខាតបង់កសិកម្មដែលទាក់ទងនឹងអាកាសធាតុ។ ការគាំទ្រសហគមន៍កសិកម្មដែលងាយរងគ្រោះតាមរយៈហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុ ជំនួយបច្ចេកទេស និងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព គឺចាំបាច់ណាស់សម្រាប់ស្ថិរភាពសកល និងសន្តិសុខស្បៀង។
រដ្ឋាភិបាលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញគោលនយោបាយដែលលើកទឹកចិត្តដល់កសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព ការការពារបរិស្ថាន និងការប្រើប្រាស់ដីធ្លីដោយទទួលខុសត្រូវ។ ការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជនបទ ការស្រាវជ្រាវកសិកម្ម ថាមពលកកើតឡើងវិញ ប្រព័ន្ធស្រោចស្រព និងការអប់រំកសិករ អាចពន្លឿនការផ្លាស់ប្តូរឆ្ពោះទៅរកប្រព័ន្ធកសិកម្មដែលបៃតងជាងមុន។
អ្នកប្រើប្រាស់ក៏អាចជះឥទ្ធិពលលើការផ្លាស់ប្តូរនេះតាមរយៈការជ្រើសរើសអាហារ ការកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយ និងការគាំទ្រប្រព័ន្ធផលិតកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ នៅទូទាំងពិភពលោក ការខ្ជះខ្ជាយអាហារនៅតែជាអ្នករួមចំណែកដ៏ធំមួយដល់សម្ពាធបរិស្ថាន។ ការកាត់បន្ថយកាកសំណល់អាហារនៅទូទាំងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ អាចកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នយ៉ាងច្រើន ព្រមទាំងបង្កើនលទ្ធភាពទទួលបានស្បៀងអាហារ។
ជាចុងក្រោយ ការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុតាមរយៈវិស័យកសិកម្ម តំណាងឱ្យការផ្លាស់ប្តូរកាន់តែទូលំទូលាយនៅក្នុងទំនាក់ទំនងរបស់មនុស្សជាតិជាមួយធម្មជាតិ និងការផលិតស្បៀងអាហារ។ អស់ជាច្រើនជំនាន់មកហើយ ការពង្រីកកសិកម្មជារឿយៗបានផ្តល់អាទិភាពដល់ទិន្នផលក្នុងរយៈពេលខ្លី ដោយមិនបានពិចារណាពេញលេញអំពីផលវិបាកបរិស្ថាននោះទេ។ សព្វថ្ងៃនេះ វិបត្តិអាកាសធាតុកំពុងបង្ខំឱ្យពិភពលោកទទួលស្គាល់ថា ជោគជ័យកសិកម្មរយៈពេលវែង អាស្រ័យលើប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលមានសុខភាពល្អ អាកាសធាតុមានស្ថិរភាព ដីមានជីជាតិ និងការគ្រប់គ្រងធនធានប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។
ហេតុដូច្នេះ អនាគតនៃកសិកម្មត្រូវតែមាននិរន្តរភាព មានភាពធន់ និងមានតុល្យភាពបរិស្ថាន។
ការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អាកាសធាតុតាមរយៈវិស័យកសិកម្ម មិនមែនគ្រាន់តែជាការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័ននោះទេ។ វាគឺអំពីការការពារសន្តិសុខស្បៀង ការថែរក្សាជីវភាពរស់នៅ ការអភិរក្សជីវៈចម្រុះ ការពង្រឹងសហគមន៍ជនបទ និងការធានាថាជំនាន់ក្រោយនឹងទទួលបាននូវភពផែនដីមួយដែលអាចទ្រទ្រង់ជីវិតបាន។
រដ្ឋាករិយធម៌(អរិយធម៌ទំនើប)របស់មនុស្សជាតិបានចាប់ផ្តើមឡើងជាមួយនឹងកសិកម្ម។ ហើយអនាគតនៃរដ្ឋាករិយធម៌នេះ ឥឡូវនេះអាចនឹងពឹងផ្អែកលើរបៀបដែលមនុស្សជាតិផ្លាស់ប្តូរវាដោយភាពឆ្លាតវៃក្នុងការប្រឈមមុខនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ៕
